دنياطلبى با كار آخرت
4 حدیث
رسول اللّه صلى الله عليه و آله:ريحُ الجَنَّةِ توجَدُ مِن مَسيرَةِ خَمسِمِئَةِ عامٍ، ولا يَجِدُ رَيحَ الجَنَّةِ مَن طَلَبَ الدُّنيا بِعَمَلِ الآخِرَةِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:بوى بهشت، از فاصله پانصد سال به مشام مى رسد؛ امّا كسى كه دنيا را با كار آخرت بطلبد، بوى بهشت را استشمام نمى كند.
۱.الفردوس: ج 2 ص 271 ح 3261 عن ابن عبّاس.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هركس با كار آخرت، دنيا را بجويد، چهره [ى انسانى]اش محو مى شود، ۳ يادش نابود مى گردد و نامش در آتش ثبت مى شود.
۱.الطُّمُوس: الدروسُ والامِّحاء (الصحاح: ج 3 ص 944 «طمس»).
۲.المعجم الكبير: ج 2 ص 268 ح 2128 عن الجارود بن المعلّى.
۳.اشاره است به آيه 47 سوره نساء: «من قبل أن نطمس وجوهاً؛ پيش از آن كه چهره هايى را محو كنيم». رجوع كنيد به تفسير اين آيه. گفتنى است كه محو شدن چهره را در اين جا، مى توان به بى آبرويى نيز معنا كرد.
عنه صلى الله عليه و آله:مَن طَلَبَ الدُّنيا بِعَمَلِ الآخِرَةِ، لَم يَكُن لَهُ فِي الآخِرَةِ مِن نَصيبٍ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هركس با كار آخرت در پىِ دنيا باشد، او را در آخرت، بهره اى نباشد.
۱.المستدرك على الصحيحين: ج 4 ص 354 ح 7895 عن اُبيّ بن كعب؛ مجمع البيان: ج 2 ص 852، بحار الأنوار: ج 70 ص 218.
عنه صلى الله عليه و آله:مَنهومانِ لا يَشبَعانِ: طالِبُ دُنيا وطالِبُ عِلمٍ؛ فَمَنِ اقتَصَرَ مِنَ الدُّنيا عَلى ما أحَلَّ اللّهُ لَهُ سَلِمَ، ومَن تَناوَلَها مِن غَيرِ حِلِّها هَلَكَ، إلّا أن يَتوبَ أو يُراجِعَ. ومَن أخَذَ العِلمَ مِن أهلِهِ وعَمِلَ بِعِلمِهِ نَجا، ومَن أرادَ بِهِ الدُّنيا فَهِيَ حَظُّهُ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:دو آزمندند كه سير نمى شوند: طالب دنيا و طالب علم. پس هر كه از دنيا به آنچه خداوند برايش روا شمرده است، بسنده كند، به سلامت مى مانَد و هركه آن را از غير حلالش به دست آورد، نابود مى شود، مگر آن كه توبه كند يا برگردد. ۲ و هركه علم را از اهلش فراگيرد و به علم خويش عمل كند، نجات مى يابد و هركه مرادش از [تحصيل] علم، [رسيدن به] دنيا باشد، همان دنيا بهره اوست [و در آخرت، نصيبى ندارد].
۱.الكافي: ج 1 ص 46 ح 1 عن سليم بن قيس عن الإمام عليّ عليه السلام، بحار الأنوار: ج2 ص35 ح37.
۲.توبه كند و از ظلم به مردم باز ايستد. احتمال دارد تعبير «أو يراجع»، ترديدى از سوى راوى باشد. احتمال هم دارد كه «أو» به معناى واو تفسيرى باشد؛ يعنى توبه كند و از خطاها و گناهانش دست بكشد. احتمال هم دارد كه «يُراجَع» به صيغه مجهول باشد؛ يعنى خداوند با فضل خود، او را بازگرداند.