حدیث دربارهويژگى هاى امتّ محمّد در احكام شرعى

رسول اللّه صلى الله عليه و آله:لا زِمامَ ولا خِزامَ ولا رَهبانِيَّةَ ولا تَبَتُّلَ ولا سِياحَةَ فِي الإِسلامِ. ۱

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:مهار زدن [بر خود]، حلقه در بينى كردن، رَهبانيت، ترك زن كردن و گوشه نشينى در اسلام نيست. ۲

۱.غريب الحديث لابن قتيبة: ج 1 ص 179 عن طاووس. وقال ابن قتيبة في شرح الحديث: «لا زمام ولا خزام» الزمام في الأنف ولا يكون في غيره، يقال: زممت البعير أزمّه زمّا. والخِزام والخِزامة واحد، وقد يكون الخزام جمعا لخزامة؛ وهي حلقة من شعر تجعل في أحد جانبي المنخرين، فإن كانت تلك الحلقة من صفر فهي برة. أراد عليه الصلاة والسلام ما كان عبّاد بني إسرائيل يفعلونه من حرق التراقي وزمّ الاُنوف. قوله: «ولا رهبانيّة» يريد فعل الرهبان من مواصلة الصوم ولبس المسوح، وترك أكل اللَّحم وأشباه ذلك، وأصل الرهبانيّة من الرهبة، ثُمَّ صارت اسما لما فضل عن المقدار، واُفرط فيه. وقوله: «ولا تبتُّل» يريد ترك النكاح، وأصلُ البتل القطعُ. وقوله: «ولا سياحة» يريد مفارقة الأمصار والذهاب في الأرض، كفعل يحيى بن زكريّا عليه السلام حين ساح ولزم أطراف الأرض وفعل غيره من عبّاد بني إسرائيل، ومن هذا قيل «ماسح وسائح» إذا جرى فذهب، وأراد أنّ اللّه جلّ وعزّ قد وضع هذا عن المسلمين، وبعثه بالحنيفيّة السمحة.

۲.. ابن قتيبه در شرح اين حديث مى گويد: زمام، مهار زدن در بينى است و در غير آن به كار نمى رود. خزام، حلقه اى مويين است كه در يكى از دو پرده بينى قرار مى دهند. اگر اين حلقه، مِسى باشد، به آن «بره» گويند. مراد پيامبر صلى الله عليه و آله، كارى است كه عابدان بنى اسرائيل مى كردند؛ يعنى ترقوه هاى خود را مى سوزاندند و در بينى شان مهار مى زدند. منظور از رَهبانيت، عمل راهبان است كه روزه پى در پى مى گرفتند و گليم مى پوشيدند و گوشت نمى خوردند و. مراد از «تبتّل»، ترك ازدواج است. تبتّل، در اصل به معناى قطع و بريدن است. مراد از «سياحت» نيز ترك شهرها گفتن و سير و سفر در زمين است؛ كارى كه عابدان بنى اسرائيل مى كردند. مقصود پيامبر صلى الله عليه و آله اين است كه خداوند عز و جل اين راه و رسم ها را از مسلمانان برداشت و پيامبر صلى الله عليه و آله را با آيين تساهل و تسامح و به دور از سختگيرى هاى آن چنانى فرستاد.

کلیدواژه‌ها امت حکمت های عقیدتی و سیاسی مقدمه گزیده معرفی کتاب حاضر +2 مورد دیگر

احادیث دیگر این موضوع

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند عز و جل حقّ هر حقدارى را به او داد. بدانيد كه خداوند، وظايفى را مقرّر داشت و قوانينى را بر نهاد و حدودى را تعيين نمود و چيزهايى را حلال و چيزهايى را حرام قرار داد و دين را وضع كرد و آن را نرم و آسان و گسترده، قرار داد و تنگ قرارش نداد.

المصنّف، عبد الرزّاقـ به نقل از محمّد بن واسع ـ: مردى گفت: اى پيامبر خدا! دوست تر مى داريد كه از يك سبوى درپوشدارِ نو وضو بگيرى، يا از آنچه [بقيّه] مردم وضو مى گيرند؟ فرمود: «محبوب ترينِ دين ها نزد خداوند، دين حنيف است». گفته شد: حنيف چيست؟ فرمود: «تسامح پذير». [سپس] فرمود: «اسلامِ فَراخ (پُر گُنجايش)».

مسند ابن حنبلـ به نقل از ابن عبّاس ـ: به پيامبر خدا گفته شد: كدام دين نزد خدا محبوب تر است؟ فرمود: «دين راستينِ داراى تسامح».

المعجم الأوسطـ به نقل از ابن عمر ـ: گفتم: اى پيامبر خدا! وضو گرفتن از سبوى نوِ درپوشدار را دوست تر مى دارى يا از آفتابه ها را؟ فرمود: «از آفتابه ها را. دين خدا، راستين و تسامح پذير است».

المعجم الكبيرـ به نقل از سعيد بن عاص ـ: عثمان بن مَظعون . ابو سائب عثمان بن مظعون بن حبيب بن وَهْب جمحى، از ياران پيامبر صلى الله عليه و آله و از خِردمندان عرب در زمان جاهليت بود. او شراب را حرام مى دانست و پس از سيزده نفر، اسلام آورد. وى دوبار به حبشه هجرت كرد. او از سرِ زهد و بى رغبتى به زندگى، خواست ازدواج را ترك كند و صحراگردى اختيار كند؛ امّا پيامبر خدا، او را از اين كار، منع فرمود. لذا عثمان، اتاقى درست كرد و به عبادت پرداخت. پيامبر صلى الله عليه و آله نزد او آمد و دو چارچوب درِ اتاق را گرفت و فرمود: «اى عثمان! خداوند، مرا براى رَهبانيت نفرستاده است (اين جمله را دو يا سه بار فرمود). بهترين دين نزد خداوند، آيين راستين تسامح پذير است». عثمان، در جنگ بدر شركت داشت. هنگامى كه عثمان، نزد پيامبر صلى الله عليه و آله آمد، پيامبر صلى الله عليه و آله او را بوسيد و حتّى ديده شد كه اشك هاى ايشان بر گونه عثمان، جارى شد. او نخستين مهاجرى است كه در مدينه درگذشت و نخستين مهاجرى است كه در بقيع، دفن شد. گفت: اى پيامبر خدا! اجازه مى دهى كه خودم را خواجه سازم. فرمود: «اى عثمان! خداوند به ما، به جاى رهبانيت، آيين راستين تسامح پذير و تكبير گفتن بر هر بلندى را داده است. پس اگر از ما هستى، همان كارى را بكن كه ما مى كنيم».

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند متعال براى اين امّت، آسانى پسنديده است و سختى را براى آنان خوش نداشته است (اين جمله را سه بار فرمود).

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:شما امّتى هستيد كه برايتان، آسانى خواسته شده است.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند، خطا و فراموشى و آنچه را بر آن مجبور شوند، از امّت من برداشته است [و به خاطر اين سه امر، آنان را مجازات نمى كند].