حدیث دربارهاهل بيت و مفهوم «اهل بيت»

علل الشرائع عن عَبد الرَّحمنِ بنِ كَثيرٍ:قُلتُ لِأَبي عَبدِ اللّهِ عليه السلام، ما عَنَى اللّهُ عز و جل بِقَولِهِ: «إنَّما يُريدُ اللّهُ لِيُذهِبَ عَنكُمُ الرِّجسَ أهلَ البَيتِ ويُطَهِّرَكُم تَطهيرًا» ؟ قالَ: نَزَلَت فِي النَّبِيِّ وأميرِالمُؤمِنينَ والحَسَنِ والحُسَينِ وفاطِمَةَ عليهم السلام، فَلَمّا قَبَضَ اللّهُ عز و جل نَبِيَّهُ كانَ أميرُالمُؤمِنينَ، ثُمَّ الحَسَنُ، ثُمَّ الحُسَينُ عليهم السلام، ثُمَّ وَقَعَ تَأويلُ هذِهِ الآيِةِ: «واُولُوا الأَرحامِ بَعضُهُم أولى بِبَعضٍ في كِتابِ اللّهِ» ۱ وكانَ عَلِيُّ ابنُ الحُسَينِ عليهماالسلامإمامًا، ثـُمَّ جـَرَت فِي الأَئِمَّـةِ مِن وُلدِهِ الأَوصِياءِ عليهم السلام، فَطاعَتُهُم طاعَةُ اللّهِ، ومَعصِيَتُهُم مَعصِيَةُ اللّهِ عز و جل ۲.

علل الشرائعـ به نقل از عبد الرحمان بن كثير ـ: به امام صادق عليه السلام گفتم: مقصود خداوند از اين آيه: «خداوند، فقط مى خواهد آلودگى را از شما خاندان [پيامبر]بزُدايد و شما را پاك و پاكيزه گرداند» ، چيست؟ فرمود: «اين آيه، در حقّ پيامبر، امير مؤمنان، حسن، حسين و فاطمه عليهم السلام نازل شده است. چون خداوند عز و جل جان پيامبرش را ستاند، امير مؤمنان آمد و در پىِ او حسن و سپس حسين. سپس تأويل اين آيه به ميان آمد: «به حكم كتاب خدا، خويشاوندان به يكديگر سزاوارترند» و اين، در حالى بود كه على بن الحسين عليه السلام امام بود و سپس در فرزندان امام و وصىّ او جريان يافت كه اطاعت از آنها، اطاعت از خدا و سركشى از آنها، سركشى از خداوند عز و جل است».

۱.الأنفال: 75.

۲.علل الشرائع: ص 205 ح 2، بحارالأنوار: ج 25 ص 255 ح 15.

کلیدواژه‌ها حکمت های عقیدتی اجتماعی و سیاسی معنای اهل بیت اهل بیت و مفهوم اهل بیت

احادیث دیگر این موضوع

كفاية الأثرـ به نقل از موسى بن عبد ربّه ـ: از امام حسين عليه السلام شنيدم كه در مسجد پيامبر صلى الله عليه و آله در روزگار حيات پدرش على عليه السلام، مى فرمود: «از پيامبر خدا شنيدم كه فرمود: هان! اهل بيت من، موجب زنهار دادن به شما هستند. پس آنها را به سبب محبّت من، دوست بداريد و بديشان، چنگ در زنيد تا هرگز گم راه نشويد». گفته شد: اهل بيت تو، چه كسانى هستند، اى پيامبر خدا؟ فرمود: «على و دو نوه من و نُه تن از فرزندان حسين كه امامانى امين و معصوم اند. آگاه باشيد كه ايشان، اهل بيت و عترت من و از گوشت و خون من هستند».

امام على عليه السلام:پيامبر خدا فرمود: «من در ميان شما دو چيز گران بها يادگار مى گذارم: كتاب خدا و عترتم كه همان اهل بيت من هستند. اين دو، هرگز از يكديگر جدا نمى شوند تا كنار حوض [كوثر] بر من وارد شوند، مِثلِ اين دو» و دو انگشت سبّابه خود را به يكديگر چسباند. جابر بن عبد اللّه انصارى برخاست و گفت: اى پيامبر خدا! عترتِ تو، كيان اند؟ فرمود: «على، حسن، حسين و امامانى كه از پشتِ حسين هستند تا روز رستاخيز».

امام حسين عليه السلام:درباره اين سخن پيامبر خدا كه: «من در ميان شما دو چيز گران بها به يادگار مى گذارم: كتاب خدا و عترتم»، از امير مؤمنان پرسش شد كه «عترت»، چه كسانى هستند؟ امير مؤمنان عليه السلام فرمود: «من و حسن و حسين و امامان نُه گانه از فرزندان حسين ـ كه نهمينِ آنها مهدىِ ايشان و قائم آنهاست ـ و هرگز از كتاب خدا جدا نمى شوند و كتاب خدا هم از ايشان جدا نمى شود تا در كنار حوض [كوثر] بر پيامبر خدا وارد آيند».

امام على عليه السلام:پيامبر صلى الله عليه و آله خوابيد و من و همسرم فاطمه و دو پسرم حسن و حسين را هم خواباند و عبايى قَطَوانى بر ما افكند. آن گاه خداوند، اين آيه را در حقّ ما نازل فرمود: «خداوند، فقط مى خواهد آلودگى را از شما خاندان [پيامبر] بزُدايد و شما را پاك و پاكيزه گرداند» . جبرئيل عليه السلام گفت: من هم با شمايم، اى محمّد! پس جبرئيل عليه السلام، ششمينِ ما بود.

امام على عليه السلام:پيامبر خدا، ما (من، فاطمه، حسن و حسين) را در خانه امّ سلمه گرد آورد. سپس با عبايى كه داشت، وارد شد و ما هم با او وارد شديم. ما را در آغوش گرفت و گفت: «بار خدايا! اينان، اهل بيت من هستند.پس هر گونه پليدى را از آنها دور كن و كاملاً پاكشان گردان». امّ سلمه گفت: من چه، اى پيامبر خدا؟ و نزديك ايشان شد. پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «تو از كسى هستى كه اصلت از اوست و بر خير هستى» و سه بار، اين سخن را تكرار كرد.

امام على عليه السلام:در خانه امّ سلمه بر پيامبر صلى الله عليه و آله وارد شدم و اين آيه نازل شده بود: «خداوند، فقط مى خواهد آلودگى را از شما خاندان [پيامبر] بزُدايد و شما را پاك و پاكيزه گرداند» . پس پيامبر خدا فرمود: «اى على! اين آيه در حقّ تو و دو نوه من و امامان از نسل تو نازل شد».

امام حسن عليه السلام:چون آيه تطهير نازل شد، پيامبر صلى الله عليه و آله ما را در عبايى خيبرى كه از آنِ امّ سلمه بود، گِرد آورد و گفت: «بار خدايا! اينان، اهل بيت و عترت من هستند. پس هر گونه پليدى را از آنها دور كن و كاملاً پاكشان گردان».

امام حسن عليه السلامـ به هنگام شهادت امام على عليه السلام در خطبه اى پس از حمد و ثناى الهى ـ: منم فرزند مژده دهنده و بيم دهنده و فرزند كسى كه با اذن خدا به سوى او فرا مى خوانْد. منم فرزند آن چراغِ پرتوافشان. من از اهل بيتى هستم كه جبرئيل عليه السلام به سوى ما نازل مى شد و از نزد ما اوج مى گرفت. من از اهل بيتى هستم كه خداوند، هر گونه پليدى را از آنها دور كرده و كاملاً پاكشان گردانيده است.