آنچه در قبر ، سودمند است

تنبيه الخواطر:پيامبر خدا بر قبرى گذشت كه روز قبل، شخصى در آن دفن شده بود و خانواده اش مى گريستند. فرمود: «دو ركعت نماز عادى كه شما كوچك مى شماريد، براى صاحب اين قبر، دوست داشتنى تر از همه دنياى شماست».

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:سه چيز، مُرده را [تا لب گور] همراهى مى كنند: خانواده اش، دارايى اش، و عملش. دو تاى آنها برمى گردند و يكى باقى مى مانَد. خانواده و دارايى او برمى گردند و عملش با او مى مانَد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:از اعمال و حَسَنات مؤمن، آنچه پس از مرگش [ثوابش] به او مى رسد، دانشى است كه تعليم مى دهد و منتشر مى كند، يا فرزند صالحى است كه از خود بر جاى مى گذارد، يا مصحفى است كه به ارث مى گذارد، يا مسجدى است كه مى سازد، يا خانه اى است كه براى مسافران مى سازد، يا نهرى است كه حفر مى كند، يا صدقه اى است كه در زمان تن درستى و حيات از دارايى خود برقرار مى سازد. [ثواب اينها] بعد از مرگش به او مى رسد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:چهار كس اند كه بعد از مردن نيز همچنان اجر كارشان به آنها مى رسد: مردى كه در حال مرزدارى (جهاد) در راه خدا مى ميرد؛ مردى كه دانشى را آموزش مى دهد، تا زمانى كه به آن دانش عمل شود، اجرش به او مى رسد؛ مردى كه صدقه اى برقرار سازد، تا زمانى كه آن صدقه بر جاست، اجرش به او مى رسد؛ و مردى كه فرزند صالحى به يادگار مى گذارد و آن فرزند برايش دعا مى كند.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:براى هر يك از شما سه دوست است: يكى از آنها دوستى است كه خواهش او را برآورده مى سازد و آن، مال و ثروت اوست؛ ديگرى دوستى است كه تا لب گور با او مى آيد، امّا چيزى به او نمى دهد و از آن به بعد، همراهى اش نمى كند و آن، خويشاوند اوست؛ و ديگرى دوستى است كه مى گويد: به خدا سوگند، هر جا بروى با تو مى آيم و از تو جدا نمى شوم! اين دوست، عمل اوست. اگر خوب باشد، پاداش خوب مى بيند و اگر بد باشد، سزاى بد مى يابد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر گاه انسان بميرد، رشته عملش قطع مى شود، مگر سه چيز كه دنباله دارد: صدقه جارى، يا دانشى كه مردم از آن بهره مند شوند، يا فرزند نيكوكارى كه برايش دعا كند.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هفت چيز است كه بعد از مرگِ آدمى، ثواب آنها برايش نوشته مى شود: مردى كه درخت خرمايى بكارد، يا چاه آبى حفر كند، يا نهرى جارى سازد، يا مسجدى بسازد، يا كتابى بنويسد، يا دانشى از خود به ارث گذارد، يا فرزند شايسته اى بر جاى نهد كه بعد از مرگش براى او از خدا آمرزش بخواهد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر كه سنّت نيكويى بگذارد كه پس از مرگش نيز بدان عمل شود، هم اجر خودش را دارد وهم به اندازه اجر كسانى كه به آن عمل مى كنند؛ بى آن كه از اجر ايشان چيزى كم شود، و هر كه سنّت ناپسندى بنهد و پس از مرگش نيز بدان رفتار شود، گنهكار است و به اندازه گناهان كسانى كه به آن سنّت عمل مى كنند نيز برايش گناه ثبت مى شود؛ بى آن كه از گناه آنان چيزى كم شود.