آنچه با عبارت «دوازه تن ، به شمار نُقباى بنى اسرائيل» روايت شده است
5 حدیث
مسند ابن حنبل عن مسروق:كُنَّا جُلوسا عِندَ عَبدِ اللّهِ بنِ مَسعودٍ وهُوَ يُقرِئُنَا القُرآنَ.
فَقالَ لَهُ رَجُلٌ: يا أبا عَبدِ الرَّحمانِ، هَل سَأَلتُم رَسولَ اللّهِ صلى الله عليه و آله كَم تَملِكُ هذِهِ الاُمَّةَ مِن خَليفَةٍ؟
فَقالَ عَبدُ اللّهِ بنُ مَسعودٍ: ما سَأَلَني عَنها أحَدٌ مُنذُ قَدِمتُ العِراقَ قَبلَكَ ثُمَّ قالَ: نَعَم، ولَقَد سَأَلنا رَسولَ اللّهِ صلى الله عليه و آله فَقالَ: اثنا عَشَرَ، كَعِدَّةِ نُقَباءِ ۱ بَني إسرائيلَ. ۲
مسند ابن حنبلـ به نقل از مسروق ـ: ما نزد عبد اللّه بن مسعود نشسته بوديم و او براى ما قرآن مى خواند. ۳ مردى به او گفت: اى ابو عبد الرحمان! آيا از پيامبر خدا پرسيديد كه چند خليفه بر اين امّت، حكومت خواهد كرد؟
عبد اللّه بن مسعود گفت: از زمانى كه به عراق آمده ام، تا كنون اَحَدى اين سؤال را از من نكرده است! سپس گفت: آرى. ما از پيامبر خدا پرسيديم و او فرمود: «دوازده تن، به شمار نُقَباى ۴ بنى اسرائيل».
۱.النُقبَاءُ: جمع نقيب، وهو كالعريف على القوم المُقدِّم عليهم، الذي يتعرّف أخبارهم ويُنَقِّب عن أحوالهم: أي يُفتّش (النهاية: ج 5 ص 101 «نقب»).
۲.مسند ابن حنبل: ج 2 ص 55 ح 3781؛ عيون أخبار الرضا عليه السلام: ج 1 ص 49 ح 10، بحار الأنوار: ج 36 ص 299 ح 132.
۳.. به ما قرائت قرآن مى آموخت.
۴.. نقبا، جمع نقيب است و نقيب به سركرده و جلودارى گفته مى شده كه از حال مردمان خويش، جويا مى شده و آنان را سرپرستى مى كرده است.
الخصال عن قيس بن عبد:كُنّا جُلوسا في حَلقَةٍ فيها عَبدُ اللّهِ بنُ مَسعودٍ، فَجاءَ أعرابِيٌّ فَقالَ: أيُّكُم عَبدُ اللّهِ بنُ مَسعودٍ؟ فَقالَ عَبدُ اللّهِ: أنَا عَبدُ اللّهِ بنُ مَسعودٍ، قالَ: هَل حَدَّثَكُم نَبِيُّكُم صلى الله عليه و آله كَم يَكونُ بَعدَهُ مِنَ الخُلَفاءِ؟
قالَ: نَعَم، اِثنا عَشَرَ، عَدَدُ نُقَباءِ بَني إسرائيلَ. ۱
الخصالـ به نقل از قيس بن عبد ـ: ما در حلقه اى كه در آن عبد اللّه بن مسعود بود، نشسته بوديم. در اين هنگام، باديه نشينى آمد و گفت: كدام يك از شما عبد اللّه بن مسعود است؟
عبد اللّه گفت: من عبد اللّه بن مسعود هستم.
گفت: آيا پيامبر شما، از شمارِ خلفاى بعد از خودش سخن گفته است؟
گفت: آرى. دوازده تن به شمارِ نقباى بنى اسرائيل.
۱.الخصال: ص 467 ح 7، بحار الأنوار: ج 36 ص 230 ح 9.
اليقين عن ابن عبّاس:سَمِعتُ رَسولَ اللّهِ صلى الله عليه و آله يَقولُ: مَعاشِرَ النّاسِ، اعلَموا أنَّ للّهِِ بابا مَن دَخَلَهُ أمِنَ مِنَ النّارِ. فَقامَ إلَيهِ أبو سَعيدٍ الخُدرِيِّ فَقالَ: يا رَسولَ اللّهِ، اِهدِنا إلى هذَا البابِ حَتّى نَعرِفَهُ.
قالَ: هُوَ عَلِيُّ بنُ أبي طالِبٍ، سَيِّدُ الوَصِييّنَ وأميرُ المُؤمِنينَ.
فَقامَ جابِرُ بنُ عَبدِ اللّهِ الأَنصارِيُّ فَقالَ: يا رَسولَ اللّهِ، وما عِدَّةُ الأَئِمَّةِ؟ فَقالَ صلى الله عليه و آله: يا جابِرُ، سَأَلَتني ـ رَحِمَكَ اللّهُ ـ عَنِ الإِسلامِ بِأَجمَعِهِ.
عِدَّتُهُم عِدَّةُ الشُّهورِ وَهِيَ «عِندَ اللَّهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا فِى كِتَـبِ اللَّهِ يَوْمَ خَلَقَ السَّمَـوَ تِ وَالأَْرْضَ» ۱ وعِدَّتُهُم عِدَّةُ العُيونِ الَّتي
اليقينـ به نقل از ابن عبّاس ـ: از پيامبر خدا شنيدم كه مى فرمايد: «اى مردم! بدانيد كه خداوند را دَرى است كه هر كس از آن در آيد، از آتش ايمن باشد».
ابو سعيد خُدرى برخاست و گفت: اى پيامبر خدا! ما را به اين در، راه نمايى كن تا آن را بشناسيم.
فرمود: «آن در، على بن ابى طالب است كه سَروَر اوصيا و امير مؤمنان. است».
جابر بن عبد اللّه انصارى برخاست و گفت: اى پيامبر خدا! شمار امامان، چند است؟
فرمود: «اى جابر! خدايت رحمت كند! تو از من درباره اسلام، به تمامى آن، پرسيدى. شمارِ ايشان به شمارِ ماه هاست و آن «در نزد خدا، از روزى كه آسمان ها و زمين را آفريد، در كتاب [علمِ]خدا، دوازده ماه است» . نيز شمارشان به شمارِ چشمه هايى است كه براى موسى بن عمران عليه السلام جوشيد آن گاه كه با عصايش بر سنگ زد
رسول اللّه صلى الله عليه و آله:ذِكرُ اللّهِ عز و جل عِبادَةٌ، وذِكري عِبادَةٌ، وذِكرُ عَلِيٍّ عِبادَةٌ، وذِكرُ الأَئِمَّةِ مِن وُلدِهِ عِبادَةٌ، وَالَّذي بَعَثَني بِالنُّبُوَّةِ، وجَعَلَني خَيرَ البَرِيَّةِ، إنَّ وصِيّي لَأَفضَلُ الأَوصياءِ، وإنَّهُ لَحُجَّةُ اللّهِ عَلى عِبادِهِ، وخَليفَتُهُ عَلى خَلقِهِ، ومِن وُلدِهِ الأَئِمَّةُ الهُداةُ بَعدي.
اُولئِكَ أولِياءُ اللّهِ حَقّا، وخُلَفائي صِدقا، عِدَّتُهُم عِدَّةُ الشُّهورِ، وهِيَ اثنا عَشَرَ شَهرا، وعِدَّتُهُم عِدَّةُ نُقَباءِ موسى بنِ عِمرانَ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:ياد خداوند عز و جل عبادت است. ياد من، عبادت است. ياد على، عبادت است و ياد امامان از نسل او، عبادت است. سوگند به آن كه مرا به پيامبرى برانگيخت و مرا بهترينِ مردمان قرار داد، وصىّ من، برترينِ اوصياست و او پس از من، حجّت خدا بر بندگان او، و جانشين اوست در ميان خلقش. همچنين اند امامان هدايتگرِ از نسل او.
ايشان، اولياى حقيقى خدا و جانشينيانِ راستين من اند. شمارشان به شمارِ ماه هاست كه دوازده ماه است. شمارشان به شمارِ نقباى موسى بن عمران عليه السلام است.
۱.الاختصاص: ص 224 عن ابن عبّاس، بحار الأنوار: ج 36 ص 370 ح 234.
عنه صلى الله عليه و آله:من وُلدِي اثنا عَشَرَ نَقيبا، نُجَباءُ مَحَدَّثونَ مُفَهَّمونَ، آخِرُهُمُ القائِمُ بِالحَقِّ، يَملَؤُها عَدلاً كَما مُلِئَت جَورا. ۱