حدیث دربارهتجسّم اعمال
رسول اللّه صلى الله عليه و آلهـ لقَيسِ بنِ عاصِمٍ وهُوَ يَعِظُهُ ـ: إنَّهُ لابُدَّ لَكَ يا قَيسُ مِن قَرينٍ يُدفَنُ مَعَكَ وهُوَ حَيٌّ، وتُدفَنُ مَعَهُ وأنتَ مَيِّتٌ، فإن كانَ كَريما أكرَمَكَ، وإن كانَ لَئيما أسلَمَكَ، ثُمَّ لا يُحشَرُ إلّا مَعَكَ، ولا تُبعَثُ إلّا مَعَهُ، ولا تُسألُ إلّا عَنهُ، ولا تَجعَلْهُ إلّا صالِحا، فإنَّهُ إن صَلُحَ أنِستَ بِه، وإن فَسَدَ لا تَستَوحِشُ إلّا مِنهُ، وهُوَ فِعلُكَ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ در اندرز به قيس بن عاصم ـ: اى قيس! ناچار، تو را همدمى است كه با تو دفن مى شود و او زنده است. تو با او دفن مى شوى، در حالى كه تو مُرده اى. اگر بزرگوار باشد، تو را گرامى مى دارد و اگر فرومايه باشد، تو را تسليم مى كند. سپس آن همدم، جز با تو محشور نمى شود و تو جز با آن، برانگيخته نمى شوى و جز درباره او، از تو بازخواست نمى شود. پس آن را جز شايسته قرار مده؛ زيرا اگر خوب باشد، با وى اُنس مى گيرى و اگر بد باشد، جز از او وحشت نمى كنى. آن همدم، كردار توست.
۱.معاني الأخبار: ص 233 ح 1، بحار الأنوار: ج 71 ص 171 ح 1.