حدیث دربارهفروتن

كنز العمّال عن أبي اُمامة:إنّ النَّبيَّ صلى الله عليه و آله خَرَجَ إلَى البَقيعِ فَتَبِعَهُ أصحابُهُ فَوَقَفَ وأمَرَهُم أن يَتَقَدَّموا، ثُمَّ مَشى خَلفَهُم، فَسُئِلَ عَن ذلِكَ فَقَالَ: إنِّي سَمِعتُ خَفقَ نِعالِكُم، فَأشفَقتُ أن يَقَعَ في نَفسِي شَيءٌ مِن الكِبرِ ۱. ۲

كنز العمّالـ به نقل از ابو اُمامه ـ: [روزى] پيامبر صلى الله عليه و آله به طرف بقيع ره سپار شد. اصحاب پيامبر صلى الله عليه و آله در پى ايشان به راه افتادند. پيامبر صلى الله عليه و آله ايستاد و به آنها دستور داد جلو بروند و آن گاه خود در پى آنها حركت كرد. علّت را پرسيدند. فرمود: «من، صداى كفش هاى شما را شنيدم و ترسيدم چيزى از تكبّر، به وجودم راه يابد». ۳

۱.كنز العمّال: ج 3 ص 830 ح 8878 نقلاً عن الديلمي.

۲.الاُمور المذكورة في الأحاديث ليست قانونا كلّيّا تكشف عن عدم وجود الكبر، بل تختلف باختلاف الأشخاص والأعصار والموارد، فقد قيل: «إنّ من الناس ناساً يلبسون الصوف إرادة التواضع وقلوبهم مملوءة عُجبا وكِبرا» فتأمّل.

۳.گفتنى است كه آنچه در اين احاديث به عنوان نشانه هاى فروتنى آمده، يك قاعده كلّى كه نشانگر نبودن كبر در وجود شخص باشد، نيست؛ بلكه در اشخاص و زمان ها و موارد مختلف، فرق مى كند؛ چرا كه گفته اند: «عدّه اى از مردم هستند كه به قصد فروتنى پشمينه مى پوشند؛ امّا دل هايشان آكنده از خودپسندى و كبر است».

کلیدواژه‌ها نبوت 3 محمد پیامبر خدا ویژگی های پیامبر صلی الله علیه و آله فروتن

احادیث دیگر این موضوع

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند متعال به من وحى فرمود كه: «فروتن باشيد، تا هيچ كس به ديگرى فخر نفروشد و كسى به كسى تعدّى نكند».

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:پنج كار است كه تا زنده هستم، رهايشان نمى كنم: غذا خوردن بر روى زمين با بندگان، سوار شدن بر الاغ برهنه، دوشيدن بز با دست خودم، پوشيدن لباس پشمينه، و سلام كردن به كودكان، تا اين كارها بعد از من، سنّت شود.

امام باقر عليه السلامـ در بيان فروتنى و زهد پيامبر خدا ـ: جبرئيل عليه السلام كليدهاى گنجينه هاى زمين را سه بار نزد پيامبر صلى الله عليه و آله آورد و او را در انتخاب آنها آزاد گذاشت، بدون آن كه خداوند ـ تبارك و تعالى ـ از آنچه در روز قيامت برايش آماده كرده است، چيزى بكاهد؛ امّا هر بار، پيامبر صلى الله عليه و آله فروتنى در برابر خداوند عز و جل را برگزيد.

امام باقر عليه السلام:پيامبر خدا، مانند بندگان، غذا مى خورد و مانند بندگان، مى نشست و روى زمين، چيز مى خورد و روى زمين مى خوابيد.

امام باقر عليه السلام:در روزگار پيامبر خدا، مستمندان، شب ها را در مسجد مى خوابيدند. يك شب، پيامبر صلى الله عليه و آله با مستمندانى كه در مسجد بودند، نزديك منبر در قابلمه اى افطار كرد. سى مرد از غذاى آن قابلمه خوردند و سپس آن قابلمه به همسران پيامبر خدا برگردانده شد و آنها را هم سير كرد.

امام صادق عليه السلام:جبرئيل عليه السلام نزد پيامبر خدا آمد و او را [ميان قبول پادشاهى و خزاين دنيا و ترك آنها]مخيّر كرد و از روى خيرخواهى به ايشان اشاره كرد كه براى خداى متعال، فروتنى كند [و دنيا را رد كند]. پس، پيامبر خدا براى فروتنى در برابر خداوند ـ تبارك و تعالى ـ، چون بردگان، غذا مى خورد و مانند بردگان [روى زمين]مى نشست.

امام صادق عليه السلام:پيامبر خدا، روى زمين نشسته بود و غذا مى خورد. زنِ تندزبانى از كنار ايشان رد شد و گفت: اى محمّد! به خدا سوگند كه تو مانند بندگان، غذا مى خورى و مانند بندگان مى نشينى. پيامبر خدا به او فرمود: «واى بر تو! كدام بنده، بنده تر از من است؟». زن گفت: لقمه اى از غذايت به من بده. پيامبر خدا، لقمه اى به او داد. زن گفت: نه به خدا، بايد لقمه اى را كه در دهانت هست، به من بدهى! پيامبر صلى الله عليه و آله لقمه را از دهانش در آورد و به او داد و زن، آن را خورد.

المعجم الكبيرـ به نقل از ابن عمر: ـاز پيامبر خدا شنيدم كه مى فرمود: «جبرئيل، نزد من بود كه فرشته اى از آسمان بر من فرود آمد. اين فرشته كه بر هيچ پيامبرى پيش از من فرود نيامده بود و بعد از من نيز بر هيچ كس فرود نخواهد آمد، اسرافيل بود. او گفت: سلام بر تو، اى محمّد! و سپس گفت: من، فرستاده پروردگارت به سوى تو هستم. به من فرمان داده است تو را مخيّر سازم كه اگر مى خواهى، پيامبرى و بندگى را برگزين و اگر مى خواهى، پيامبرى و پادشاهى را. من به جبرئيل نگاه كردم. او به من اشاره كرد كه فروتنى كن. پس گفتم: پيامبرى و بندگى را انتخاب كردم».