حدیث دربارهآنچه خدا دشمن مى دارد
عنه صلى الله عليه و آله:مِنَ الغَيرَةِ ما يُحِبُّ اللّهُ، ومِنها ما يُبغِضُ اللّهُ؛ فَأَمَّا الَّتي يُحِبُّهَا اللّهُ فَالغَيرَةُ فِي الرّيبَةِ، وأمَّا الغَيرَةُ الَّتي يُبغِضُهَا اللّهُ فَالغَيرَةُ في غَيرِ ريبَةٍ.
وإنَّ مِنَ الخُيَلاءِ ما يُبغِضُ اللّهُ، ومِنها ما يُحِبُّ اللّهُ، فَأَمَّا الخُيَلاءُ الَّتي يُحِبُّ اللّهُ فَاختِيالُ الرَّجُلِ نَفسَهُ عِندَ القِتالِ، وَاختِيالُهُ عِندَ الصَّدَقَةِ ۱، وأمَّا الَّتي يُبغِضُ اللّهُ فَاختِيالُهُ فِي البَغيِ. ۲
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خدا، نوعى از غيرت را دوست دارد و نوعى را دشمن. غيرتى كه خدا دوست دارد، غيرت در امور شُبهه ناك است، و آن [غيرتى] كه دشمنش مى دارد، غيرت بدون شبهه است.
و نوعى از تكبّر و خود گرفتن را نيز خدا دشمن مى دارد و نوعى ديگر از آن را دوست مى دارد: آن تكبّرى كه خدا دوست مى دارد، آن است كه كسى به هنگام جنگ، خود را به تكبّر بزند، و نيز تكبّر هنگام صدقه دادن. ۳ و آن تكبّرى كه خدا دشمن مى دارد، تكبّر در [راهِ] سركشى است.
۱.لعلّ المراد من الاختيال عند الصدقة هو أن يدعوه ذلك إلى أن يترفّع فيتجنّب عن تعريف نفسه عند إعطاء الصدقة، ويتجنّب عن مواجهته بنفسه له؛ ولا ريب في أنّ مواجهة المعطي للآخذ مباشرةً تسبّب للآخذ الذلّةَ والانكسارَ والخجلَ.
۲.سنن أبي داوود: ج 3 ص 50 ح 2659 عن جابر بن عتيك.
۳.شايد مراد از تكبّر هنگام دادنِ صدقه، اين باشد كه از معرّفى كردن خود به گيرنده صدقه و همدم شدن با وى پرهيز كند؛ چرا كه اين كار، چه بسا باعث شرمنده شدنِ او مى شود.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتتشویق به طلب علم و حکمت +4 مورد دیگر