حدیث دربارهويژگى هاى كلّى مؤمن

عنه صلى الله عليه و آله:إنَّ مِن أخلاقِ المُؤمِنِ: قُوَّةً في دينٍ، وحَزما في لينٍ، وإيمانا في يَقينٍ، وحِرصا في عِلمٍ، وشَفَقَةً في مِقَةٍ، وحِلما في عِلمٍ، وقَصدا في غِنىً، وتَجَمُّلاً في فاقَةٍ، وتَحَرُّجا عَن طَمَعٍ، وكَسبا في حَلالٍ، وبِرّا في استِقامَةٍ، ونَشاطا في هُدىً، ونَهيا عَن شَهوَةٍ، ورَحمَةً لِلمَجهودِ. وإنَّ المُؤمِنَ مِن عِبادِ اللّهِ لا يَحيفُ عَلى مَن يُبغِضُ، ولا يَأثَمُ فيمَن يُحِبُّ، ولا يُضَيِّعُ مَا استَودِعَ، ولا يَحسُدُ، ولا يَطعَنُ، ولا يَلعَنُ، ويَعتَرِفُ بِالحَقِّ وإن لَم يُشهَد عَلَيهِ، ولا يَتَنابَزُ بِالأَلقابِ، فِي الصَّلاةِ مُتَخَشِّعا، إلَى الزَّكاةِ مُسرِعا، فِي الزَّلازِلِ وَقورا، فِي الرَّخاءِ شَكورا، قانِعا بَالَّذي لَهُ، لا يَدَّعي ما لَيسَ لَهُ، ولا يَجمَعُ فِي الغَيظِ، ولا يَغلِبُهُ الشُّحُّ عَن مَعروفٍ يُريدُهُ، يُخالِطُ النّاسَ كَي يَعلَمَ، ويُناطِقُ النّاسَ كَي يَفهَمَ، وإن ظُلِمَ وبُغِيَ عَلَيهِ صَبَرَ حَتّى يَكونَ الرَّحمنُ هُوَ الَّذي يَنتَصِرُ لَهُ. ۱

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:از خصوصيات مؤمن، آن است كه: در دين، نيرومند است و در عين نرمى، قاطع. ايمانش توأم با يقين است و در علم، آزمند. دلسوز و با محبّت است و در عين دانايى، بردبار. در هنگام توانگرى، ميانه رو است و در وقت نادارى، خود را آراسته نشان مى دهد. از طمع، دورى مى كند و در پىِ كسب حلال است. در نيكوكارى، پايدار و در پيمودن راه راست، كوشا و بانشاط است. از شهوت، خوددار است و به رنجورِ خسته، ترحّم مى ورزد. بنده مؤمن خدا، به كسى كه دشمن مى دارد، ستم روا نمى دارد و به خاطر دوست داشتنِ كسى، مرتكب گناه نمى شود. آنچه را به او [امانت] سپرده شده، تباه نمى كند. حسادت نمى ورزد. بدگويى نمى كند. لعنت نمى كند. به حق اعتراف مى كند؛ هر چند شهادتى بر ضدّ او داده نشده باشد. ۲ به لقب بد و زشت، كسى را نمى خواند. در نماز، خاكسار است و در دادن زكات مى شتابد. در حوادث تكان دهنده، استوار است و در هنگام آسايش و برخوردارى، سپاس گزار. به آنچه دارد، قانع است و آنچه را مال او نيست، ادّعا نمى كند. در حال خشم، تصميم نمى گيرد ۳ و در كار خيرى كه مى خواهد انجام دهد، بخل بر او چيره نمى آيد. با مردم مى آميزد براى آن كه بياموزد و با مردم هم سخن مى شود براى آن كه بفهمد، و اگر به او ستم و تعدّى شود، شكيبايى مى كند تا اين كه خداوند مهربان، خود، انتقام او را بگيرد.

۱.نوادر الاُصول: ج 2 ص 262 عن جندب بن عبداللّه.

۲.يعنى: در محكمه اى كه حق به زيان اوست، بى آن كه شاهدى در كار باشد، خودش اعتراف مى كند.

۳.يا: «در وقت خشم، افسار گسيخته نمى شود»؛ اگر ـ چنان كه در برخى منابع آمده است ـ «لا يجمح»باشد.

کلیدواژه‌ها ایمان حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاه حکمت های اعتقادی ویژگی های مومن +1 مورد دیگر

احادیث دیگر این موضوع

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:از اخلاق مؤمن، آن است كه هر گاه سخن مى گويد، نيكو سخن بگويد، و هر گاه با او سخن مى گويند، نيكو گوش دهد و در برخوردهايش خوش رو باشد، و هر گاه وعده داد، به آن وعده وفا كند.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:چهار چيز است كه هر كس آنها را در خود داشته باشد، ايمانش را كامل گردانيده؛ هر چند كه از سر تا پايش را خطاها پوشانده باشند: راستگويى، امانتدارى، شرم، و خوش اخلاقى.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:دانش، دوست مؤمن است، بردبارىْ دست يار او، خِردْ راه نمايش، عملْ كارگزار او، شكيبايىْ فرمانده سپاه او، نرمشْ پدر او و نيكى كردنْ برادرش.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:كسى مؤمن است كه نسبت به مالِ خودش بخشنده، و نسبت به مال ديگران، پرهيزكار و محتاط باشد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ به مُعاذ بن جبل ـ: اى مُعاذ! مؤمنْ در بَند حقّ است. مؤمن را قرآن، در بسيارى از شهواتش و از اين كه قربانىِ هوسش شود، به بند كشيده است. اى معاذ! ترس و اضطراب مؤمن، آرام نمى شود، تا آن گاه كه پل [ـِ صراط] را پشت سر نهد. پس [در اين راه،] قرآن، راه نماى اوست، ترس شيوه اش، شوق مََركبش، نماز جانْ پناهش، روزه سپرش، صدقه مايه آزادى اش [از آتش]، راستى فرماندهش، حيا دستْ يارش، و در پس همه اينها، پروردگارش در كمين است.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ به مُعاذ بن جبل ـ: اى معاذ! مؤمن، اسير حقّ است. مى داند كه كسى مراقب او هست؛ بر گوش و چشم و زبان و دست و پا و شكم و شهوت او، حتّى بر پلك زدن چشم او و بر ذرّه گِلْ انگشت او، و بر سرمه چشمان او و [خلاصه] بر همه كارهاى او. مؤمن، دلش آرام نمى گيرد و ترسش فرو نمى نشيند و اضطرابش برطرف نمى شود؛ [چرا كه] صبح و شب، منتظر مرگ است. از اين رو، تقوا مراقب اوست، قرآن راه نمايش، ترس حجّتش، شرافت مَركبش، هشيارى و احتياطْ همراهش، هراس نشانش، نماز جانْ پناهش، روزه سپرش، صدقه مايه آزادى اش [از آتش]، راستى دستْ يارش، حيا فرماندهش، و در پس همه اينها پروردگارش در كمين است. اى معاذ! مؤمن را قرآن، در بسيارى از هوس ها و خواهش هاى نفسش، مقيّد كرده و به اذن خداوند، مانع از آن شده كه هوسش او را به هلاكت افكند. اى معاذ! من آنچه را براى خودم دوست دارم، براى تو نيز دوست مى دارم و آنچه را جبرئيل عليه السلام به من رساند، به تو رساندم. پس مبادا روز قيامت، در حالى نزد من آيى كه ديگرى از آنچه خداوند عز و جل به تو داده است، بهره مندتر باشد تا تو.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:بنده، چنان كه بايد، سزامند ايمان ناب نمى شود، مگر آن گاه كه مهر و كين ورزىِ او، از بهر خداوند متعال باشد. پس هر گاه از بهر خداوند ـ تبارك و تعالى ـ مهر و كين ورزد، آن گاه، سزامند دوستى از جانب خداست.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:برترين ايمان در صحيفة الإمام الرضا عليه السلام (ص 83، ح 8)، به جاى «برترين ايمان»، «برترين اعمال» آمده است. نزد خداوند عز و جل، ايمانى است كه در آن شك نباشد، و جهادى كه در [غنايم]آن كژدستى نشود، و حجّى كه پذيرفته آيد.