حدیث دربارهادب معاشرت با دشمنان

عنه عليه السلام:كانَ فيما أوصى بِهِ لُقمانُ ابنَهُ ناتانَ أن قالَ لَهُ: يا بُنَيَّ، لِيَكُن مِمّا تَتَسَلَّحُ بِهِ عَلى عَدُوِّكَ فَتَصرَعُهُ المُماسَحَةُ وإعلانُ الرِّضا عَنهُ، ولا تُزاوِلهُ بِالمُجانَبَةِ فَيَبدُوَ لَهُ ما في نَفسِكَ فَيَتَأَهَّبَ لَكَ. ۱

امام صادق عليه السلام:در سفارش لقمان به پسرش ناتان است كه گفت: «اى پسرم! از جمله چيزهايى كه بايد داشته باشى تا بتواند تو را در برابر دشمن، مسلّح گرداند و زمينگيرش كند، نرم زبانى با دشمن و اعلان رضايت از اوست؛ ولى با كناره گيرى، او را رها نكن؛ چرا كه در اين صورت، آنچه در ضمير توست، برايش آشكار مى شود و آن گاه، خود را برايت آماده مى كند».

۱.الأمالي للصدوق: ص 766 ح 1031، بحار الأنوار: ج 13 ص 413 ح 3.

کلیدواژه‌ها آداب اخلاقی و اجتماعی ادب معاشرت با دشمنان

احادیث دیگر این موضوع

امام صادق عليه السلام:وقتى كه لقمان پسرش را موعظه مى كرد، به او گفت: «. اى پسرم! چيزهايى كه مى خواهى با آنها بر دشمنت چيره شوى، اينها باشند: پرهيز از محرّمات، برترى در دينت، حفظ جوان مردى ات، تكريم نفس خود تا به نافرمانى هاى خداى رحمان و اخلاق بد و كردار زشت، آلوده نگردد. رازت را پنهان كن و باطنت را نيكو گردان؛ چرا كه هر گاه چنين كردى، در پناه خداوند خواهى بود تا از دستيازىِ دشمن بر نقطه ضعف تو و يا پى بردن او به لغزشت، در امان بمانى. خود را از حيله دشمن، در امان نبين تا مبادا در برخى از حالات، فريبش را بخورى. هر گاه توانست، به تو حمله مى كند و هيچ لغزشى را از تو نمى بخشد. بايد يكى از سلاح هايى كه تو در برابر دشمنت به كار مى گيرى، اعلان رضايت از او باشد. در جلب منفعت، بسيار را اندك، و در زيان ديدن، كوچك را بزرگ بشمار».

بَهجة المَجالس واُنس المُجالس:لقمان به پسرش گفت: «اى پسرم! هر كه در دشمنى كوتاهى كند، مورد دشمنى قرار مى گيرد، و هر كه در آن زياده روى كند، گناهكار است. پس حق را بگو؛ هر چند بر زيان تو باشد و به كسى كه [از حقگويىِ تو] خشم نمايد، اعتنا نكن».

الاختصاصـ به نقل از اَوزاعى، درباره آنچه لقمان عليه السلام به پسرش گفت ـ: پسرم! دوستان را زياد كن، و از دشمنان ايمن مباش؛ زيرا كينه در سينه هاى آنان، مانند، آب در متن عربى، «ماء (آب)» آمده است؛ ولى ظاهرا «نار (آتش)» درست باشد؛ يعنى: مانند آتش زير خاكستر. زير خاكستر است.