حدیث دربارهپرهيز دادن از نازپروردگى

رسول اللّه صلى الله عليه و آله:إيّاكَ وَالتَّنَعُّمَ؛ فَإِنَّ عِبادَ اللّهِ لَيسوا بِالمُتَنَعِّمينَ. ۱

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:از نازپروردگى دور باش؛ كه بندگان خدا نازپرورده نباشند.

۱.مسند ابن حنبل: 8 / 258 / 22166، الزهد لابن حنبل: 11، حلية الأولياء: 5 / 155 كلّها عن معاذ بن جبل، كنز العمّال: 3 / 192 / 6111.

کلیدواژه‌ها حکمت های اقتصادی آفات توسعه نازپروردگی پرهیز دادن از نازپروردگی

احادیث دیگر این موضوع

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:بَدانِ امت من آنانند كه در ناز و نعمت بار آيند و پيكرهاشان در آن، پروريده شود.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:بَدانِ امت من آنانند كه در نعمت زاده شوند و با آن بار آيند؛ همتشان صرف غذاها و جامه هاى رنگارنگ گردد و در سخن گفتن مراعات ديگران را نكنند.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:پس از شما گروهى آيند كه گوارايى ها و رنگارنگى هاى دنيا را خورند و زيباترين و خوش رنگ ترينِ آنان را به همسرى گيرند و نرم ترين و رنگ به رنگ ترينِ جامه ها را پوشند و چالاك ترين و رنگارنگ ترين اسبان را سوار شوند؛ اندرون هايى دارند كه از كم سير نگردد و جان هايى كه به بسيار قانع نباشد؛ به دنيا دل بندند و شب و روز به آن مشغول گردند و آن را جز خداى و پروردگارشان، معبود و پروردگار گيرند و در پى كارى كه خواهند، روند و دنباله خواهش خويش را گيرند. پس از محمّد بن عبداللّه، عهدى لازم است بر هر يك از پسينيان و آيندگان شما كه آن روزگار را دريابد، كه بر ايشان سلام نكند و بيمارانشان را عيادت ننمايد و در پى جنازه هاشان نرود و بزرگسالانشان را احترام ننهد؛ و هر كه چنين كند، به ويران سازى اسلام كمك كرده است.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر كس همه نيازهاى خود را از دنيا برآورد، روز آخرت به خواسته اش نرسد؛ و هر كه به زيور ناز پروردگان چشم دوزد، در ملكوت آسمان خوار است.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:اى ابن مسعود! پس از من گروه هايى مى آيند كه غذاهاى نِكو و رنگارنگ مى خورند و بر چهارپايان سوار مى شوند و خود را چنان زينت مى كنند كه زنى براى همسرش زينت مى كند و همچون زنان زيور آرايى مى نمايند و همانند شاهان ستمگر جامه مى پوشند؛ آنان منافقانِ اين امت در آخر الزمان هستند كه شراب مى نوشند و با قاب، قمار مى كنند و شهوت مى رانند و نمازهاى جماعت را وا مى نهند و خواب ابتداى شب را وامى گذارند و در صبحگاهان بسيار مى خوابند. خداى تعالى فرمايد: «آن گاه، كسانى جانشين اينان گشتند كه نماز را وانهادند و پيرو شهوت ها شدند. آنان به زودى در غَى [= وادى اى در جهنم] فرو خواهند افتاد». ابن مسعود! آنان همانند خرزهره اند كه گلى زيبا دارد، اما مزه اش سخت تلخ است. گفتارشان حكيمانه جلوه مى كند؛ اما كردارشان بيمارى درمان ناپذير است: «آيا در قرآن نمى انديشند يا بر قلب هاشان قفل ها است؟» ابن مسعود! آن كه در دنيا با نازپروردگى زيست مى كند، سودى نمى برد، آن گاه كه در آتش جاودانه گردد: «آنان به جلوه بيرونى زندگى دنيا آگاهند؛ اما از آخرت بى خبرند.» خانه ها مى سازند؛ كاخ ها بر پا مى كنند؛ مسجدها را به زيور مى آرايند؛ مقصد همه تلاش هاشان تنها دنيا است و به آن روى آورده اند و دل بسته اند. خداىِ آنان، شكم هاشان است. خداىِ برترين فرموده است: «با اين پندار كه همواره زنده ايد، دژها و كاخ ها برمى افرازيد؟ و به گاه انتقام گيرى، همچون سركشان رفتار مى كنيد؟ * پس تقواى خدا را پيش گيريد و از من فرمان بريد» . و نيز خداى برترين فرموده است: «آيا ديده اى آن را كه هوسش را به خدايى برگزيد و خدا از روى علم گمراهش ساخت و بر گوش و دلش مهر نهاد. آيا پند نمى گيريد؟» چنين كسى جز منافق نيست كه هوس خويش را دين خود ساخته و شكمش را خداى خويش؛ از هر چه دلش بخواهد، خواه حلال و خواه حرام، نمى پرهيزد. خداى برترين فرموده است: «اينان به همين زندگى پست خشنودند؛ اما اين زندگى در برابر زندگى آخرت، تنها كالايى ناچيز است» . ابن مسعود! محراب هاى اينان زنانشانند؛ شرافت ايشان در درهم و دينار است؛ همه توانشان را در راه شكم خود به كار مى گيرند. اينان در ميان بَدان، بدترينند؛ هم خاستگاه فتنه اند و هم بازگشتگاه آن. ابن مسعود! سخن خداى برترين چنين است: «مگر نمى دانى اگر سال ها آنان را برخوردار كنيم * آن گاه عذاب موعود به آنها رسد آن چه از آن برخوردار مى شدند به كارشان نمى آيد؟» ابن مسعود! كالبدهاى ايشان هيچ سيرى نپذيرد و دل هاشان نرم و رام نگردد. ابن مسعود! اسلام غريبانه آغاز شد و به همان سان، غريبانه باز خواهد گشت. پس خوشا سرانجامِ غريبان! از فرزندان شما، هر كس كه آن روزگار را دريابد [خطاب من به ايشان است:] بديشان سلام ندهيد؛ جنازه هاشان را تشييع نكنيد؛ بيمارانشان را عيادت ننماييد؛ كه آنان گرچه خود را با شما هم سنت و هم آوا جلوه مى دهند، رفتارشان همانند شما نيست. پس آنان مسلمان گونه نمى ميرند و نه آن ها از منند و نه من از آن هايم.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:ابن مسعود! نعمت دنيا و خوردن و شيرينى و سرد و گرم و نرم و گواراى آن را رها كن و خود را از آن باز دار؛ زيرا درباره همه آن ها از تو سؤال خواهد شد. خداى تعالى فرموده است: «سپس هر آينه در آن روز، در باره نعمت ها از شما سؤال خواهد شد» .

الزهد ابن حنبل از يزيد بن عبداللّه بن قسيط:معجون بادامى نزد پيامبر صلى الله عليه و آلهآورده شد. چون آن را به هم زدند، فرمود: «اين چيست؟» گفتند: «معجون بادام». فرمود: «آن را از من دور كنيد؛ كه آن، نوشيدنى نازپروردگان است».

سنن ابى داود از انس:رسول خدا صلى الله عليه و آله برون آمده، گنبدى بلند ديد. فرمود: «اين چيست؟» يارانش گفتند: «اين از آنِ فلان مرد از انصار است». پيامبر سكوت ورزيد و خود را نگاه داشت؛ تا آن گاه كه صاحب آن گنبد نزد وى آمد و در ميان مردم، به ايشان سلام داد. پيامبر از او روى گرداند و اين كار را چند بار انجام داد؛ چندان كه آن مرد خشم و رويگردانى وى را دريافت. پس از اين حال به يارانش گله برد و گفت: «به خدا سوگند! من اين رفتار پيامبر را نمى پسندم». گفتند: «وى برون آمده، گنبدت را ديد». مرد به گنبد خويش بازگشت و آن را ويران كرد؛ چندان كه با خاك يكسانش نمود. ديگر بار روزى پيامبر برون آمده، آن را نديد. فرمود: «آن گنبد چه شد؟» گفتند: «صاحب آن از رويگردانى تو به ما گله آورد و ما از ماجرا خبرش داديم؛ پس آن را ويران ساخت». فرمود: «هلا كه هر ساختمانى وبال گردن صاحب آن است، مگر اين كه چاره اى از آن نباشد».