نكوهشِ دعاكننده بى تلاش
2 حدیث
الإمام الباقر عليه السلام:إنّي أجِدُني أمقُتُ الرَّجُلَ يَتَعَذَّرُ عَلَيهِ المَكاسِبُ فَيَستَلقي عَلى قَفاهُ ويَقولُ: «اللّهُمَّ ارزُقني» ويَدَعُ أن يَنتَشِرَ فِي الأَرضِ ويَلتَمِسَ مِن فَضلِ اللّهِ، وَالذَّرَّةُ تَخرُجُ مِن جُحرِها تَلتَمِسُ رِزقَها! ۱
امام باقر عليه السلام:همانا در درون خود چنين مى يابم كه بيزارم از كسى كه كسب و كار بر او دشوار مى آيد و بر پشت مى خوابد و مى گويد: «بار خدايا! مرا روزى بخش» و روان شدن در زمين و طلب كردن فضل خدا را وا مى نهد، در حالى كه مورچه كوچك [نيز] از لانه خود بيرون مى شود و روزى اش را مى جويد.
۱.من لا يحضره الفقيه: 3 / 158 / 3579.
عوالي اللآلي:فِي الحَديثِ أنَّهُ لَمّا نَزَلَ قَولُهُ تَعالى: «وَ مَن يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَل لَّهُ مَخْرَجًا* وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لاَ يَحْتَسِبُ ۱» اِنقَطَعَ رِجالٌ مِنَ الصَّحابَةِ في بُيوتِهِم وَاشتَغَلوا بِالعِبادَةِ؛ وُثوقا بِما ضُمِنَ لَهُم، فَعَلِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه و آلهبِذلِكَ فَعابَ ما فَعَلوهُ، وقالَ: إنّي لَأَبغَضُ الرَّجُلَ فاغِرا فاهُ إلى رَبِّهِ يَقولُ: «اللّهُمَّ ارزُقني» ويَترُكُ الطَّلَبَ. ۲
عوالى اللآلى:در حديث است كه چون اين آيه نازل شد: «وَمَن يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَل لَّهُو مَخْرَجًا* وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لاَيَحْتَسِبُ»؛ «و هر كه از خدا پروا كند، براى او راه بيرون شدن [از هر دشوارى و اندوهى]پديد آورَد * و او را از جايى كه گمان ندارد؛ روزى مى دهد.»
برخى از ياران پيامبر صلى الله عليه و آلهخانه نشينى گزيدند و به عبادت روى آوردند، بدين اعتماد كه روزى ايشان تضمين گشته است. پيامبر صلى الله عليه و آلهاز اين ماجرا آگاه شد و كار ايشان را ناروا شمرد و فرمود: «همانا بيزارم از كسى كه به سوى پروردگارش دهان مى گشايد و مى گويد: بار خدايا! مرا روزى ده و طلبِ [روزى] را وامى گذارد».