حدیث دربارهگمان نيك داشتن به خدا
عنه عليه السلام:قالَ رَسُولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله: إِنَّ آخِرَ عَبدٍ يُؤمَرُ بِهِ إِلَى النَّارِ، فَإِذا أُمِرَ بِهِ التَفَتَ، فَيَقُولُ الجَبّارُ: رُدُّوهُ، فَيَرُدُّونَهُ، فَيَقُولُ لَهُ: لِمَ التَفَتَّ إِلَيَ؟ فَيَقُولُ: يا رَبِّ، لَم يَكُن ظَنِّي بِكَ هَذا! فَيَقُولُ: وَما كانَ ظَنُّكَ بِي؟ فَيَقُولُ: يا رَبِّ كانَ ظَنِّي بِكَ أَن تَغفِرَ لِي خَطِيئَتِي، وَتُسكِنَنِي جَنَّتَكَ. قالَ: فَيَقُولُ الجَبّارُ: يا مَلائِكَتِي، لا وَعِزَّتِي وَجَلالِي وَآلائِي وَعُلُوِّي وَارتِفاعِ مَكانِي! ما ظَنَّ بِي عَبدِي ساعَةً مِن خَيرٍ قَطُّ، وَلَو ظَنَّ بِي ساعَةً مِن خَيرٍ ما رَوَّعتُهُ بِالنّارِ. أَجِيزُوا لَهُ كَذِبَهُ، فَأَدخِلُوهُ الجَنَّةَ.
ثُمَّ قالَ رَسُولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله: لَيسَ مِن عَبدٍ يَظُنُّ بِاللّهِ خَيرا إِلّا كانَ عِندَ ظَنِّهِ بِهِ، وَذَلِكَ قَولُهُ: «وَ ذَ لِكُمْ ظَنُّكُمُ الَّذِى ظَنَنتُم بِرَبِّكُمْ أَرْدَاكُمْ فَأَصْبَحْتُم مِّنَ الْخَـسِرِينَ» ۱. ۲
امام صادق عليه السلام:پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود: «آخرين بنده اى را كه دستور داده مى شود به دوزخ ببرند، صورتش را به طرف خدا بر مى گرداند.
پادشاه عالم مى فرمايد: او را برگردانيد.
او را بر مى گردانند. به او مى فرمايد: چرا صورتت را به سوى من گرداندى؟
مى گويد: خداوندا! گمانم به تو، چنين نبود!
خداوند مى فرمايد: گمانت به من، چه بود؟
مى گويد: خداوندا! گمانم به تو، اين بود كه گناهم را مى آمرزى و مرا در بهشت جاى مى دهى.
پادشاه عالم مى فرمايد: اى فرشتگان من! نه! به عزّت و جلالم و به نعمت هايم و به والايىِ مقام و بلندىِ جايگاهم سوگند كه اين بنده ام هرگز لحظه اى به من گمان نيك نداشته است و اگر لحظه اى گمان نيك مى داشت، او را به آتش نمى ترساندم. دروغش را راست پنداريد و او را به بهشت ببريد».
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله سپس فرمود: «هيچ بنده اى نيست كه به خدا گمان نيك بَرَد، مگر آن كه مطابق گمانش به او، با وى رفتار مى شود. اين، سخن خود اوست كه: «و همين گمانتان كه در باره پروردگارتان برديد، شما را هلاك كرد و از زيانكاران شديد» ».