حدیث دربارهدانش و فرزانگى

عنه صلى الله عليه و آله:ما مِن رَجلٍ يَعلَمُ كَلِمَةً أَو كَلِمَتَينِ أَو ثَلاثا أَو أَربعا أَو خَمسا، مِمّا فَرَضَ اللّهُ عز و جلفَيَتَعَلَّمُهُنَّ وَيُعَلِّمُهُنَّ إِلّا دَخَلَ الجَنَّةَ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هيچ مردى نيست كه يك كلمه يا دو كلمه يا سه يا چهار و يا پنج كلمه از آنچه خداى عز و جلواجب كرده است، بداند و آنها را بياموزد و به ديگران آموزش دهد، مگر آن كه به بهشت مى رود.
۱.حلية الأولياء: ج 2 ص 159، فتح الباري: ج 1 ص 215، تاريخ دمشق: ج 67 ص 329 ح 13611، كنز العمّال: ج 10 ص 166 ح 28861 نقلاً عن ابن النجّار وكلّها عن أبي هريرة.

احادیث دیگر این موضوع

۸
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:دانش بياموزيد؛ چرا كه آموختن دانش، كار نيك است و مباحثه اش، تسبيح [خدا] و جستجو كردن آن، جهاد و آموختنش به كسى كه آن را نمى داند، صدقه و بخشيدنش به اهل آن، مايه نزديكى [به خدا]؛ زيرا دانش، وسيله شناخت حلال و حرام است و جوينده خود را به راه بهشت مى برد و همدم بى كسى و يار تنهايى و راه نما در خوشى و ناخوشى، و حربه اى در برابر دشمنان، و زيور دوستان است. خداوند به سبب دانش، مردمانى را بالا مى برد و آنان را در خوبى ها پيشوا قرار مى دهد و ديگران به آنان اقتدا مى كنند و به كارهاى آنان مى نگرند و از رفتارشان الگو مى گيرند و فرشتگان به دوستى با آنان مشتاق مى شوند و در نمازشان بال هاى خود را بر سر ايشان مى كشند و همه موجودات، حتّى ماهيان و خزندگان درياها و درندگان و چرندگان بيابان، برايشان آمرزش مى طلبند؛ چرا كه دانش، مايه حيات دل ها، و روشنايى ديدگان در برابر كورى، و نيروى بدن ها در برابر ناتوانى است. خداوند، دارنده دانش را در دنيا و آخرت در جايگاه خوبان جاى مى دهد و مجالست با نيكان را ارزانى اش مى دارد. در سايه دانش است كه خدا فرمانبرى و بندگى مى شود و با دانش است كه خدا شناخته و دريافت مى شود. با دانش است كه صله ارحام مى شود. با دانش است كه حلال و حرام، شناخته مى شوند. دانش، راهبر كردار است و كردار، پيرو آن است. خداوند، دانش را به نيك بختان عطا كند و شوربختان را از آن، محروم سازد!
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:فراگيرى دانش، وظيفه هر مسلمانى است. پس دانش را در جايگاه هاى آن بجوييد و آن را از اهلش فرا گيريد؛ چرا كه آموختن دانش براى خدا، كار نيك است و كوشش [براى فراگيرىِ] آن، عبادت و گفتگو در باره آن، تسبيح و به كار بستنش، جهاد و آموختنش به كسى كه آن را نمى داند، صدقه و بخشيدن آن به اهلش، مايه نزديكى به خداى بزرگ؛ زيرا دانش، وسيله شناخت حلال و حرام است و مناره هاى راه هاى بهشت، و مونس در بى كسى، و يار در غربت و تنهايى، و هم سخن در خلوت، و راه نما در خوشى و ناخوشى، و سلاح در برابر دشمنان و مايه آراستگى در نزد دوستان. خداوند، مردمانى را به سبب دانش، بالا مى برد و آنان را در خوبى ها پيشوا قرار مى دهد، به طورى كه آثارشان اقتباس مى شود و از كردارشان تقليد مى گردد و به آرايشان مراجعه مى شود. فرشتگان به دوستى آنان، راغب مى شوند و با بال هايشان آنها را نوازش مى دهند و در نمازشان برايشان طلب بركت مى كنند. هر تر و خشكى براى آنها آمرزش مى طلبد، حتّى ماهيان و خزندگان دريا و درندگان و چرندگان بيابان. دانش، مايه حيات دل ها در برابر نادانى، و روشنايى ديدگان در برابر تاريكى، و نيروى بدن ها در برابر ناتوانى است و بنده را به جايگاه خوبان و مجالس نيكان و درجات بلند در دنيا و آخرت مى رساند. سخن گفتن در باره آن، همسنگ روزه گرفتن است و مباحثه آن، برابر با شب زنده دارى. با دانش است كه پروردگار، فرمان بردارى و بندگى مى شود و با دانش است كه صله ارحام به جا آورده مى شود و حلال از حرام شناخته مى شود. دانش، پيشواى كردار است و كردار، پيرو آن. به نيك بختان عطا مى شود و تيره بختان، از آن، محروم مى شوند. پس خوشا به حال كسى كه خداوند، او را از بهره اش از دانش محروم نسازد!