حدیث دربارهاهل بيت و مفهوم اهل بيت عليهم السلام

عَبدُ الرَّحمنِ بنُ كَثيرٍ:قُلتُ لِأَبي عَبدِ اللّهِ عليه السلام، ما عَنَى اللّهُ عَزَّوجَلَّ بِقَولِهِ: «إنَّما يُريدُ اللّهُ لِيُذهِبَ عَنكُمُ الرِّجسَ أهلَ البَيتِ ويُطَهِّرَكُم تَطهيرًا» ؟ قالَ: نَزَلَت فِي النَّبِيِّ وأميرِالمُؤمِنينَ والحَسَنِ والحُسَينِ وفاطِمَةَ عليهم السلام، فَلَمّا قَبَضَ اللّهُ عَزَّوجَلَّ نَبِيَّهُ كانَ أميرُالمُؤمِنينَ، ثُمَّ الحَسَنُ، ثُمَّ الحُسَينُ عليهم السلام، ثُمَّ وَقَعَ تَأويلُ هذِهِ الآيِةِ: «واُولُوا الأَرحامِ بَعضُهُم أولى بِبَعضٍ في كِتابِ اللّهِ ۱» وكانَ عَلِيُّ ابنُ الحُسَينِ عليهماالسلامإمامًا، ثـُمَّ جـَرَت فِي الأَئِمَّـةِ مِن وُلدِهِ الأَوصِياءِ عليهم السلام، فَطاعَتُهُم طاعَةُ اللّهِ، ومَعصِيَتُهُم مَعصِيَةُ اللّهِ عَزَّوجَلَّ ۲.

عبدالرحمان بن كثير:به امام صادق عليه السلام عرض كردم: مقصود خداوند از اين آيه: «اِنّما يُريدُ اللّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ اَهْلَ البيتِ ويُطَهِّرَكُمْ تَطْهيراً» چيست؟ حضرت عليه السلام فرمود: اين آيه در حقّ پيامبر، اميرالمؤمنين، حسن، حسين و فاطمه نازل شده است. چون خداوند عزّوجل جان از پيامبرش ستاند اميرالمؤمنين آمد و در پى او حسن و سپس حسين عليهم السلام، سپس تأويل اين آيه به ميان آمد: «به حكم كتاب خدا، خويشاوندان به يكديگر سزاوارترند» و اين در حالى بود كه على بن الحسين عليه السلام امام بود و سپس در فرزندان امام و وصىّ او جريان يافت كه اطاعت از آنها اطاعت از خدا وسركشى از آنها سركشى از خداوند عزّوجل است.

۱.الأنفال: 75.

۲.علل الشرائع: 205 / 2، الإمامة والتبصرة: 177 / 29.

کلیدواژه‌ها مفهوم اهل بیت علیهم السلام اهل بیت و مفهوم اهل بیت علیهم السلام

احادیث دیگر این موضوع

موسى بن عبد ربّه:از حسين بن على عليه السلام شنيدم كه در مسجدالنبى صلى الله عليه و آله ـ در روزگار حيات پدرش على عليه السلام ـ مى فرمود: از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله شنيدم كه فرمود: هان، اهل بيت من موجب زنهار دادن به شماست، پس آنها را به سبب محبّت من دوست بداريد و بديشان چنگ در زنيد تا هرگز گمراه نشويد. گفته شد: اهل بيت تو چه كسانى هستند يا رسول اللّه؟ فرمود: على و دو نوه من و نُه تن از فرزندان حسين كه امامانى هستند امين و معصوم، آگاه باشيد كه ايشان اهل بيت و عترت من و از گوشت و خون من هستند.

امام صادق عليه السلام:به نقل از پدرانش عليهم السلام: پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود: من در ميان شما دو چيز گرانسنگ به يادگار مى نهم: كتاب خدا وعترتم كه همان اهل بيت من هستند، اين دو هرگز از يكديگر جدا نشوند تا كنار حوض كوثر بر من وارد شوند، مِثلِ اين دو ـ و دو انگشت سبّابه خود را به يكديگر چسباند ـ، جابر بن عبداللّه انصارى برخاست وعرض كرد: يا رسول اللّه! عترت تو چه كسانى هستند؟ فرمود: على، حسن، حسين و امامانى كه از پشت حسين هستند تا روز رستاخيز.

امام صادقبه نقل از پدرانش عليهم السلام مى فرمايد: درباره اين سخن پيامبر خدا صلى الله عليه و آله كه: «من در ميان شما دو چيز گرانسنگ به يادگار مى نهم: كتاب خدا و عترتم»، از امير المؤمنين عليه السلام پرسش شد كه «عترت» چه كسانى هستند؟ اميرالمؤمنين عليه السلامفرمود: من و حسن و حسين و امامان نه گانه از فرزندان حسين كه نهمين آنها مهدى ايشان و قائم آنهاست و هرگز از كتاب خدا جدا نشوند و كتاب خدا هم از ايشان جدا نشود تا در كنار حوض كوثر بر پيامبر خدا صلى الله عليه و آله وارد آيند.

امام على عليه السلام:پيامبر خدا صلى الله عليه و آله خوابيد و من و همسرم فاطمه و دو پسرم حسن و حسين را هم خواباند و عبايى قطوانى بر ما افكند و خداوند اين آيه را در حقّ ما نازل فرمود: «اِنَّما يُريدُ اللّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ اَهْلَ الْبَيْتِ ويُطَهِّرَكُمْ تَطْهيراً» . جبرئيل گفت: من هم با شمايم اى محمّد. پس جبرئيل، ششمين ما بود.

امام على عليه السلام:پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ما ـ من، فاطمه، حسن و حسين ـ را در خانه امّ سلمه گرد آورد و سپس حضرتش با عبايى كه داشت وارد شد و ما هم با او وارد شديم. حضرت صلى الله عليه و آله ما را در آغوش گرفت و فرمود: خدايا! اينان اهل بيت من هستند، پس هر گونه پليدى را از آنها دور كن و كاملاً پاكشان گردان. امّ سلمه گفت: من چه يا رسول اللّه؟ و نزديك پيامبر شد. پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: تو از كسى هستى كه اصلت از اوست و بر خير و خوبى هستى، پيامبر صلى الله عليه و آله سه بار اين سخن را تكرار كرد.

امام حسين عليه السلام به نقل از پدرش:در خانه امّ سلمه بر پيامبر خدا صلى الله عليه و آله وارد شدم و اين آيه نازل شده بود: «اِنَّما يُريدُ اللّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ اَهْلَ البيتِ ويُطَهِّرَكُمْ تطهيراً» . پس پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود: اى على! اين آيه در حقّ تو و دو نوه من و امامان از نسل تو نازل شد.

امام حسن عليه السلام:چون آيه تطهير نازل شدپيامبر خدا صلى الله عليه و آله ما را در عبايى خيبرى كه از آنِ امّ سلمه بود گرد آورد و فرمود: بار خدايا! اينان اهل بيت و عترت من هستند، پس هر گونه پليدى را از آنها دور كن و كاملاً پاكشان گردان.

امام حسن عليه السلامبه هنگام شهادت حضرت على عليه السلام در خطبه اى پس از حمد و ثناى الهى فرمود: منم فرزند مژده دهنده و بيم دهنده و فرزند كسى كه با اذن خدا به سوى او فرا مى خواند. منم فرزند آن چراغ پرتو افشان، من از اهل بيتى هستم كه جبرئيل به سوى ما نازل مى شد و از نزد ما اوج مى گرفت. من از اهل بيتى هستم كه خداوند هر گونه پليدى را از آنها دور كرده كاملاً پاكشان گردانيده است.