حدیث دربارهايمان به مالكيت خداوند متعال ، و اين كه همه چيز، امانت است

الإمام عليّ عليه السلامـ وقَد سُئِلَ عَن مَعنى قَولِهِم: لا حَولَ ولا قُوَّةَ إِلّا بِاللّهِ ـ: إِنّا لا نَملِكُ مَعَ اللّهِ شَيئا، ولا نَملِكُ إِلّا ما مَلَّكَنا، فَمَتى مَلَّكَنا ما هُوَ أَملَكُ بِهِ مِنّا كَلَّفَنا، ومَتى أَخَذَهُ مِنّا وَضَعَ تَكليفَهُ عَنّا. ۱

امام على عليه السلامـ در پاسخ به اين سؤال كه معناى: «لاحول ولا قوّة إلّا باللّه» چيست؟ ـ-:ما با خداوند [و در عرض او]، مالك چيزى نيستيم و چيزى نداريم، جز آنچه او به ما داده است. پس هر گاه ما را مالك چيزى كرد كه خود بِدان مالك تر از ماست، تكليفى بر عهده مان گذاشته است و هر گاه آن را از ما گرفت، تكليف خود را از ما برداشته است.

۱.نهج البلاغة: الحكمة 404، بحار الأنوار: ج 5 ص 210 ح 49؛ دستور معالم الحكم: ص 90.

کلیدواژه‌ها مبانی الگوی مصرف ایمان به مالکیت خداوند متعال و این که همه چیز امانت است

احادیث دیگر این موضوع

پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ در مقام توصيف خداى پاك و متعال ـ:و [خدا] مالك آن چيزى است كه بندگان را مالك آن كرده است.

جامع الأخبار:خداى متعال فرمود: «همه دارايى ها مالِ من است و نيازمندان، نانخوران من و ثروتمندان، كارگزاران من هستند. پس كسى كه در مورد دارايى من، نسبت به اهل خانه من دريغ كند، او را وارد آتش خواهم كرد و باكى ندارم».

امام صادق عليه السلام:همه دارايى ها، دارايىِ خداى عز و جل است. آن را نزد بندگانش امانت نهاده است و به آنها فرمان داده كه با ميانه روى، از آن بخورند و با ميانه روى، از آن بياشامند و با ميانه روى، از آن بپوشند و با ميانه روى، با آن ازدواج كنند و با ميانه روى، به آن [بر مركب] سوار شوند و غير از اين نيازها [هرچه اضافه بمانَد] را به مؤمنانِ نيازمند برگردانند. پس كسى كه از اين فرمان تجاوز كند، خوردن و آشاميدن و پوشيدن و وصلت كردن و سوارى گرفتن از طريق اين دارايى ها، براى او حرام خواهد بود.

امام صادق عليه السلامـ چون به ايشان گفته شد: حقيقت پرستش چيست؟ ـ-:سه چيز است: بنده، آنچه را خداوند به او بخشيده، دارايىِ خود نداند؛ چرا كه بندگان، دارايى ندارند و همه دارايى ها را از آنِ خدا مى دانند و آن را در همان مواردى كه خداى متعال به ايشان فرمان داده، مصرف مى كنند. پس هنگامى كه بنده، آنچه را خداى متعال به او سپرده، دارايىِ خود نداند، خرج كردن در مواردى كه خداى متعال فرمان داده، بر او آسان خواهد شد.

تفسير العيّاشىـ به نقل از اَبان بن تَغلِب ـ:امام صادق عليه السلام فرمود: «آيا گمان مى كنى كه خداوند، با كرامت خويش، بعضى را مال بخشيده و برخى ديگر را خوار شمرده و مال را از آنان دريغ فرموده است؟! چنين نيست؛ بلكه مال، از آنِ خداوند است و آن را نزد انسانْ امانت مى نهد و آدميان را مجاز مى شمرد كه با ميانه روى، بخورند و بياشامند و بپوشند و زناشويى كنند و سوارى بگيرند و بيشتر از اين حد را به مؤمنان فقير ببخشند و نيازهاى آنان را برآورده سازند. آن كس كه چنين كند، آنچه مى خورد و مى آشامد و سوار مى شود و به زناشويى مى گيرد، حلال است؛ و آن كس كه از اين حد بگذرد، بهره ورى هايش حرام است». سپس فرمود: «[خداوند فرموده است:] «و اسراف نكنيد؛ كه هر آينه، او اسرافكاران را دوست نمى دارد» . آيا گمان مى كنى خداوند، انسان را در مالى كه به وى عطا فرموده، امين شمرده كه اسبى به بهاى ده هزار درهم بخرد، حال آن كه اسبى به قيمت بيست درهم براى او كفايت مى كند و يا كنيزى به بهاى هزار دينار بخرد، در حالى كه كنيزى بيست دينارى، وى را بس است؟!» و [دوباره] فرمود: «و اسراف نكنيد؛ كه هر آينه، او اسرافكاران را دوست نمى دارد» .