حدیث دربارهمعناى خوش بختى و بدبختى نوزاد ، پيش از تولّد
الإمام عليّ عليه السلام:كُنّا في جِنازَةٍ في بَقيعِ الغَرقَدِ ۱، فَأَتانَا النَّبِيُّ صلى الله عليه و آله فَقَعَدَ وقَعَدنا حَولَهُ ومَعَهُ مِخصَرَةٌ ۲ فَنَكَّسَ فَجَعَلَ يَنكُتُ بِمِخصَرَتِهِ، ثُمَّ قالَ: ما مِنكُم مِن أحَدٍ ـ ما مِن نَفسٍ مَنفوسَةٍ ـ إلّا كُتِبَ مَكانُها مِنَ الجَنَّةِ وَالنّارِ، وإلّا قَد كُتِبَ شَقِيَّةً أو سَعيدَةً.
فَقالَ رَجُلٌ: يا رَسولَ اللّهِ، أفَلا نَتَّكِلُ عَلى كِتابِنا ونَدَعُ العَمَلَ، فَمَن كانَ مِنّا مِن أهلِ السَّعادَةِ فَسَيَصيرُ إلى عَمَلِ أهلِ السَّعادَةِ، وأمّا مَن كانَ مِنّا مِن أهلِ الشَّقاوَةِ فَسَيَصيرُ إلى عَمَلِ أهلِ الشَّقاوَةِ.
قالَ: أمّا أهلُ السَّعادَةِ فَيُيَسَّرونَ لِعَمَلِ السَّعادَةِ، وأمّا أهلُ الشَّقاوَةِ فَيُيَسَّرونَ لِعَمَلِ الشَّقاوَةِ، ثُمَّ قَرَأَ: «فَأَمَّا مَنْ أَعْطَى وَ اتَّقَى * وَ صَدَّقَ بِالْحُسْنَى * فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرَى» ۳. ۴
امام على عليه السلام:در بقيع غَرقَد ۵ كنار جنازه اى بوديم كه پيامبر صلى الله عليه و آله، در حالى كه چوب دستى اى همراه داشت، پيش ما آمد و نشست و ما نيز اطراف او نشستيم. [پيامبر صلى الله عليه و آله]چوب دستى اش را سر و ته كرد و شروع به زمين زدن آن نمود و سپس فرمود: «هيچ يك از شما نيست (/ هيچ مولودى نيست)، مگر اين كه مكان او در بهشت و جهنّم، مقرّر شده است و بدبختى و خوش بختى او، از پيش، معيّن شده است».
مردى گفت: اى پيامبر خدا! [بدين ترتيب]آيا نبايد به آنچه درباره ما تقدير شده، تكيه كنيم و عمل را رها نماييم؟! از ميان ما، آن كه سعادتمند است، به سمت عمل سعادتمندان خواهد رفت و از ميان ما، آن كه بدبخت است، به سمت عمل بدبختان خواهد رفت.
فرمود: «سعادتمندان، به عمل سعادت آميز، موفق مى شوند و بدبختان، به عمل بدبختانه». آن گاه [اين آيه را] قرائت فرمود: «امّا آن كه [حقّ خدا را]داد و پروا داشت و [پاداش]نيكوتر را تصديق كرد، به زودى، راه آسانى را پيش پاى او خواهيم گذاشت و امّا آن كه بخل ورزيد و خود را بى نياز ديد و [پاداش] نيكوتر را به دروغ گرفت، به زودى، راه دشوارى را به او هموار خواهيم نمود» .
۱.بقيع الغرقد: موضع بظاهر المدينة فيه قبور أهلها (النهاية: ج 1 ص 146 «بقع»).
۲.المخصَرَةُ: ما يختصره الإنسان بيده فيمسكه من عصا أو عُكّازة أو مِقرعة أو قضيب، وقد يتّكئ عليه (النهاية: ج 2 ص 36 «خصر»).
۳.اللّيل: 5 ـ 7.
۴.صحيح البخاري: ج 1 ص 458 ح 1296، صحيح مسلم: ج 4 ص 2039 ح 6، مسند ابن حنبل: ج 1 ص 273 ح 1067، مسند أبي يعلى: ج 1 ص 290 ح 578 كلّها عن أبي عبد الرحمن والثلاثة الأخيرة نحوه.
۵.قبرستان بقيع معروف در مدينه، اين گورستان بدان جهت «بقيع غرقد» ناميده شده كه درخت غرقد در آن بوده است.