ديدار خدا
5 حدیث
الإمام عليّ عليه السلام:إنَّ اللّهَ أوحى إلى موسى عليه السلام: مَن أحَبَّ حَبيبا أنِسَ بِهِ، ومَن أنِسَ بِحَبيبٍ صَدَّقَ قَولَهُ ورَضِيَ فِعلَهُ، ومَن وَثَقَ بِحَبيبٍ اِعتَمَدَ عَلَيهِ، ومَنِ اشتاقَ إلى حَبيبٍ جَدَّ فِي السَّيرِ إلَيهِ. يا موسى، ذِكري لِلذّاكِرينَ، وزِيارَتي لِلمُشتاقينَ، وجَنَّتي لِلمُطيعينَ، وأنَا خاصَّةً لِلمُحِبّينَ. ۱
امام على عليه السلام:خداوند به موسى عليه السلام وحى كرد: «هركه محبوبى را دوست بدارد، با او همدم مى شود و هركه با محبوبى همدم گشت، سخنش را تصديق مى كند و از كردارش خشنود مى شود، و هركه به محبوبى اطمينان كند، به او اعتماد مى ورزد، و هركه مشتاق محبوبى شود، در رفتن به سويش مى كوشد.
اى موسى! يادم از آنِ يادآوران، ديدارم از آنِ شيفتگان، و بهشتم از آنِ فرمانبران است و من خود، ويژه دوستدارانم هستم».
۱.إرشاد القلوب: 100، عدّة الداعي: 237، أعلام الدين: 279 كلاهما عن وهب بن منبّه نحوه وفيهما «أوحى اللّه إلى داود عليه السلام»، بحار الأنوار: 77 / 42 / 10، راجع: ص 42 (فضل محبّة اللّه).
المحجّة البيضاء:في أخبارِ داودَ عليه السلام: إنَّ اللّهَ عَزَّوجَلَّ أوحى إلَيهِ: يا داودُ، إلى كَم تَذكُرُ الجَنَّةَ ولا تَسأَلُنِي الشَّوقَ إلَيَّ؟!
قالَ: يا رَبِّ، مَنِ المُشتاقونَ إلَيكَ؟
قالَ: إنَّ الُمشتاقينَ إلَيَّ الَّذينَ صَفَّيتُهُم مِن كُلِّ كَدَرٍ، وأنبَهتُهُم بِالحَذَرِ، وخَرَقتُ مِن قُلوبِهِم إلَيَّ خَرقا يَنظُرونَ إلَيَّ.
يا داودُ، إنّي خَلَقتُ قُلوبَ المُشتاقينَ مِن رِضواني، ونَعَّمتُها بِنورِ وَجهي، وَاتَّخَذتُهُم لِنَفسي مُحَدَّثينَ، وجَعَلتُ أبدانَهُم
مَوضِعَ نَظَري إلَى الأَرضِ، وقَطَعتُ مِن قلُوبِهِم طَريقا يَنظُرونَ بِهِ إلَيَّ، يَزدادونَ في كُلِّ يَومٍ شَوقا. ۱
محجة البيضاء:در اخبار داوود عليه السلام آمده است: خداوند عزّوجل به او وحى كرد: اى داوود! تا كى از بهشت ياد مى كنى و شوق ديدار مرا درخواست نمى كنى؟
گفت: پروردگارا! مشتاقانت كيانند؟
فرمود: مشتاقانم كسانى هستند كه آنان را از هر غبار كدورتى پيراسته ام و با پرهيزْ هشيارشان ساخته ام و حجاب از برابر دل هايشان چنان برداشته ام كه به من مى نگرند.
اى داوود! من دل هاى مشتاقان را از رضوان و خشنودى خود آفريده ام و با نور رخسارم پروريده ام و متنعم ساخته ام و آنان را چونان سخنگويانى براى خود برگزيده ام و پيكرهايشان را جايگاه نگاهم به زمين ساخته ام و از دل هايشان راهى به
سوى خود گشوده ام كه از آن به من مى نگرند و هر روز بر شوقشان افزوده مى شود.
۱.المحجّة البيضاء: 8 / 59.
الإمام زين العابدين عليه السلام ـ في مُناجاةِ العارِفين ـ:إلهي، فَاجعَلنا مِنَ الَّذينَ تَوَشَّحَت أشجارُ الشَّوقِ إلَيكَ في حَدائِقِ صُدورِهِم، وأخَذَت لَوعَةُ مَحَبَّتِكَ بِمَجامِعِ قُلوبِهِم. وقَرَّت بِالنَّظَرِ إلى مَحبوبِهِم أعيُنُهُم. ۱
امام سجّاد عليه السلام ـ در مناجات العارفين ـ:بارالها! ما را از كسانى قرار ده كه درختان شوق تو در باغ سينه هاشان، شاخه گسترده و آراسته شده و آتش محبّتت، دل هايشان را فرا گرفته است. و چشمانشان با نگريستن به تو روشن گشته است.
۱.بحار الأنوار: 94 / 150 و ص 148.
عنه عليه السلام ـ في مُناجاةِ المُحِبّينَ ـ:إلهي، مَن ذَا الَّذي ذاقَ حَلاوَةَ مَحَبَّتِكَ فَرامَ مِنكَ بَدَلاً! ومَن ذَا الَّذي أنِسَ بِقُربِكَ فَابتَغى عَنكَ حِوَلاً! إلهي، فَاجعَلنا مِمَّنِ اصطَفَيتَهُ لِقُربِكَ ووِلايَتِكَ، وأخلَصتَهُ لِوُدِّكَ ومَحَبَّتِكَ، وشَوَّقتَهُ إلى لِقائِكَ، ورَضَّيتَهُ بِقَضائِكَ، ومَنَحتَهُ بِالنَّظَرِ إلى وَجهِكَ، وحَبَوتَهُ بِرِضاكَ، وأعَذتَهُ مِن هَجرِكَ وقَلاكَ، وبَوَّأتَهُ مَقعَدَ الصِّدقِ في جِوارِكَ، وخَصَصتَهُ بِمَعرِفَتِكَ، وأهَّلتَهُ لِعِبادَتِكَ، وهَيَّمتَهُ لاِءِرادَتِكَ، وَاجتَبَيتَهُ لِمُشاهَدَتِكَ، وأخلَيتَ وَجهَهُ لَكَ، وفَرَّغتَ فُؤادَهُ لِحُبِّكَ، ورَغَّبتَهُ فيما عِندَكَ، وألهَمتَهُ ذِكرَكَ، وأوزَعتَهُ شُكرَكَ، وشَغَلتَهُ بِطاعَتِكَ،
امام سجّاد عليه السلام ـ در مناجات المحبّين ـ:بارالها! چه كسى شيرينى محبّت تو را چشيد و پس از آن، در پىِ جايگزينى برايت برآمد؟ چه كسى با نزديكى تو انس گرفت و پس از آن، خواستار جابه جايى از كنارت شد؟ بارالها! ما را از كسانى قرار ده كه براى نزديكى و دوستى ات برگزيدى، و براى محبّت و دوستى ات خالصشان ساختى، و به ديدارت مشتاقشان كردى، و به قضايت خشنودشان نمودى، و نگريستن به رخسارت را به آنان بخشيدى، و خشنودى ات را به آنان عطا كردى، و از دورى و هجرانت ايمنشان ساختى، و در كنارت در جايگاهى راستينْ جايشان دادى، وشناختت را ويژه ايشان ساختى، و آنان را اهليّت عبادتت دادى و شيفته اراده ات كردى، و براى مشاهده خودت برگزيدى و چهره ات را برايشان بى پرده ساختى و دلشان را به دوستى خودت پرداختى و آنان را
۱.بحار الأنوار: 94 / 150 و ص 148.
عنه عليه السلام:إنَّما اُولُو الأَلبابِ الَّذينَ عَمِلوا بِالفِكرَةِ حَتّى وَرِثوا مِنهُ حُبَّ اللّهِ؛ فَإِنَّ حُبَّ اللّهِ إذا وَرِثَهُ القَلبُ استَضاءَ، وأسرَعَ إلَيهِ اللُّطفُ، فَإِذا نَزَلَ مَنزِلَةَ اللُّطفِ صارَ مِن أهلِ الفَوائِدِ؛ تَكَلَّمَ بِالحِكمَةِ، فَإِذا تَكَلَّمَ بِالحِكمَةِ صارَ صاحِبَ فِطنَةٍ، فَإِذا نَزَلَ مَنزِلَةَ الفِطنَةِ عَمِلَ بِها فِي القُدرَةِ، فَإِذا عَمِلَ بِها فِي القُدرَةِ
عَرَفَ الأَطباقَ السَّبعَةَ، فَإِذا بَلَغَ إلى هذِهِ المَنزِلَةِ صارَ يَتَقَلَّبُ فِكرُهُ بِلُطفٍ وحِكمَةٍ وبَيانٍ، فَإِذا بَلَغَ هذِهِ المَنزِلَةَ جَعَلَ شَهوَتَهُ ومَحَبَّتَه ۱ في خالِقِهِ، فَإِذا فَعَلَ ذلِكَ نَزَلَ المَنزِلَةَ الكُبرى؛ فَعايَنَ رَبَّهُ في قَلبِهِ، ووَرِثَ الحِكمَةَ
امام سجّاد عليه السلام:خردمندان، در حقيقتْ كسانى هستند كه انديشه شان را به كار بستند، تا آن كه از آن، خدا دوستى را به ميراث بردند؛ زيرا چون قلبْ خدا دوستى را به ميراث بَرَد، روشنى گيرد و لطف و توجّه به سويش بشتابد. پس چون به
منزلت لطف و توجّه برسد، از فايده مندان گردد؛ يعنى حكيمانه سخن گويد. پس چون حكيمانه سخن بگويد، داراى هشيارى و زيركى شود. پس چون به منزلتِ زيركى برسد، آن را در راه قدرت به كار برد و چون زيركى را در قدرت به كار بَرَد، طبقات هفتگانه را بشناسد و چون به اين منزلت برسد، انديشه اش با لطف، حكمت و بيانْ همراه شود و آنها را به كار بندد و چون به اين منزلت برسد، خواسته و دوستى اش را در راه خالق خود قرار دهد. پس چون چنين كرد، به منزلتِ بزرگ تر مى رسد و خدا را باچشمِ دلش مى بيند و