خطبه هاى امير مؤمنان ، هنگام فرا رسيدن ماه رمضان
3 حدیث
الإمام عليّ عليه السلام ـ كانَ إذا جاءَ شَهرُ رَمَضانَ خَطَبَ النّاسَ قائِلاً ـ:إنَّ هذَا الشَّهرَ المُبارَكَ الَّذِي افتَرَضَ اللّهُ صِيامَهُ ولَم يَفتَرِض قِيامَهُ قَد أتاكُم. ألا إنَّ الصَّومَ لَيسَ مِنَ الطَّعامِ وَالشَّرابِ وَحدَهُما، ولكِن مِنَ اللَّغوِ وَالكَذِبِ وَالباطِلِ. ۱
امام على عليه السلام ـ هر گاه ماه رمضان فرا مى رسيد، براى مردم چنين خطبه مى خواند ـ:اين ماه مبارك، كه خداوند روزه دارىِ آن را واجب ساخته است، شما را فرا رسيد. آگاه باشيد كه روزه، تنها پرهيز از خوردن و آشاميدن نيست؛ بلكه پرهيز از بيهوده و دروغ و ناروا نيز هست.
۱.درر الأحاديث النبويّة: 75 عن يحيى بن الحسين.
السنن الكبرى ـ عَنِ الشَّعبِيِّ ـ:إنّ عليّا عليه السلام كانَ يَخطُبُ إذا حَضَرَ رَمَضانُ، ثُمَّ يَقولُ: «هذَا الشَّهرُ المُبارَكُ الَّذي فَرَضَ اللّهُ صِيامَهُ ولَم يَفرِض قِيامَهُ؛ لِيَحذَرَ رَجُلٌ أن يَقولَ: أصومُ إذا صامَ فُلانٌ أو اُفطِرُ إذا أفطَرَ فُلانٌ. ألا إنَّ الصِّيامَ لَيسَ مِنَ الطَّعامِ وَالشَّرابِ ولكِن مِنَ الكَذِب وَالباطِلِ وَاللَّغوِ. ألا لا تَقَدَّمُوا الشَّهرَ؛ إذا رَأَيتُمُ الهِلالَ فَصوموا، وإذا رَأَيتُموهُ فَأَفطِروا، فَإِن غُمَّ عَلَيكُم فَأَكمِلُوا العِدَّةَ». ۱
السنن الكبرى ـ به نقل از شَعبى ـ:هر گاه ماه رمضان فرا مى رسيد، على عليه السلامخطبه مى خواند و سپس مى فرمود: «اين ماه مبارك، ماهى است كه خداوند روزه آن را بر شما واجب ساخته است، و عبادت شبانه را واجب نساخته است؛ مبادا كه كسى بگويد: هر گاه فلانى روزه بگيرد، من هم روزه مى گيرم و هر گاه فلانى بخورد، من هم مى خورم!
آگاه باشيد كه روزه، تنها پرهيز از خوردن و نوشيدن نيست؛ بلكه پرهيز از دروغ و ناروا و بيهوده است. آگاه باشيد كه از ماه، جلوتر نيفتيد. آن گاه كه هلال را ديديد، روزه بگيريد و آن گاه كه آن را [در آغاز شوّال]ديديد، بخوريد. پس اگر ديده نشد، شمار ماه را كامل سازيد».
۱.السنن الكبرى: 4 / 351 / 7955، فضائل الأوقات للبيهقي: 47 / 78، كنز العمّال: 8 / 582 / 24272 وانظر المصنّف لابن أبي شيبة: 2 / 420 / 6 وص 438 / 11.
الإمام الباقر عن آبائه عليهم السلام: خَطَبَ أميرُ المُؤمِنينَ عليه السلام في أوَّلِ يَومٍ مِن شَهرِ رَمَضانَ في مَسجِدِ الكوفَةِ، فَحَمِدَ اللّهَ بِأَفضَلِ الحَمدِ وأشرَفِها وأبلَغِها، وأثنى عَلَيهِ بِأَحسَنِ الثَّناءِ، وصَلّى عَلى مُحَمَّدٍ نَبِيِّهِ صلى الله عليه و آله، ثُمَّ قالَ:
«أيُّهَا النّاسُ، إنَّ هذَا الشَّهرَ شَهرٌ فَضَّلَهُ اللّهُ عَلى سائِرِ الشُّهورِ كَفَضلِنا أهلَ البَيتِ عَلى سائِرِ النّاسِ؛ وهُوَ شَهرٌ يُفَتَّحُ فيهِ أبوابُ السَّماءِ وأبوابُ الرَّحمَةِ، ويُغَلَّقُ فيهِ أبوابُ النِّيرانِ؛ وهُوَ شَهرٌ يُسمَعُ فيهِ النِّداءُ، ويُستَجابُ فيهِ الدُّعاءُ، ويُرحَمُ فيهِ البُكاءُ؛ وهُوَ شَهرٌ فيهِ لَيلَةٌ نَزَلَتِ المَلائِكَةُ فيها مِنَ السَّماءِ؛ فَتُسَلِّمُ عَلَى الصّائِمينَ
امام باقر عليه السلام ـ به نقل از پدرانش عليهم السلامـ: على عليه السلام در اوّلين روز ماه رمضان در مسجد كوفه خطبه خواند. پس خدا را به بهترين ستايش و برترين و رساترين ثنا ستود و بر پيامبرش محمّد صلى الله عليه و آله درود فرستاد. سپس فرمود:
«اى مردم! اين ماه، ماهى است كه خداوند، آن را بر ماه هاى ديگر برترى داده است، مانند برترى ما اهل بيت بر ديگر مردم. و آن، ماهى است كه درهاى آسمان و درهاى رحمت، در آن گشوده مى شوند و درهاى آتش در آن بسته مى گردند. و ماهى است كه در آن ندا شنيده مى شود و دعا مستجاب مى گردد و گريه مورد ترحّم قرار مى گيرد.
ماهى است كه در آن، شبى وجود دارد كه فرشتگان از آسمان فرود آمده، بر مردان و زنان روزه دار، به اذن پروردگارشان تا طلوع سپيده سلام مى دهند و آن شب، شب قدر است.