فزونى و كاستى خرد در دوران زندگى

امام على عليه السلام:چون خردمند، پير شود، خردش جوان مى گردد، و چون نادان پير گردد، نادانى اش جوان مى شود.

امام على عليه السلام:خرد و نادانى تا هجده سالگى براى چيرگى بر آدمى، در نبردند. چون به هجده سالگى رسيد، هر يك از آن دو در او افزون بود، بر او چيره مى شود.

امام على عليه السلام:بچه ها دندان هاى شيرى شان در هفت سالگى مى افتد؛ در نُه سالگى به نماز وا داشته مى شوند؛ در ده سالگى جاى خوابيدن آنان جدا مى گردد؛ در چهارده سالگى، بالغ مى شوند؛ تا بيست و يك سالگى قد مى كشند و تا بيست و هشت سالگى خِردشان رشد مى كند، بجز تجربه [كه پس از آن نيز زمينه رشد دارد].

امام على عليه السلام:بچه ها دندان هاى شيرى شان در هفت سالگى مى افتد؛ در چهارده سالگى بالغ مى شوند؛ قدشان در بيست و چهار سالگى به بيشترين حدّ خود مى رسد، و خِردشان در بيست و هشت سالگى به كمال مى رسد. پس از آن، هر چه باشد، بر اثر تجربه است.

امام على عليه السلام:بچه ها هفت سال پرورش مى يابند؛ هفت سال تربيت مى شوند؛ هفت سال به كار گماشته مى شوند؛ نهايت افزايش قدشان در بيست و سه سالگى است، و پايان دوره رشد خِردشان سى و پنج سالگى است. پس از آن، هر چه [رشد عقلشان] باشد، بر اثر تجربه است.

امام باقر عليه السلام:مرد، چون بزرگ شود، نيمه بد خصلت هايش از ميان مى رود و نيمه خوب آنها باقى مى ماند؛ خِردش پا بر جا مى شود؛ رأى و نظرش استوار مى گردد و نادانى اش اندك مى شود.

امام صادق عليه السلام:خِرد آدمى پس از چهل سالگى تا پنجاه يا شصت سالگى افزايش مى يابد و پس از آن، رو به كاستى مى نهد.