حدیث دربارهويژگى هاى خردمندان

دانشنامه عقاید اسلامی ج ۱، ص ۴۱۹، ح ۵۹۲

امام علی علیه‌السلام

ويژگى هاى خردمندان

عنه عليه السلام:إذا لَوَّحتَ لِلعاقِلِ فَقَد أوجَعتَهُ عِتابًا. ۱

امام على عليه السلام:اگر به خردمند، كنايه بزنى، او را به صورتى دردناك، سرزنش كرده اى.

۱.غرر الحكم: ح 4103، عيون الحكم والمواعظ: ص 136 ح 3104.

کلیدواژه‌ها بهشت نام های بهشت خرد عوامل بهشتی شدن +2 مورد دیگر

احادیث دیگر این موضوع

۸

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:ويژگى خردمند، آن است كه در برابر حماقت نادان، بردبارى مى كند؛ از آن كه بر او ستم كرده، مى گذرد؛ نسبت به زيردستان، فروتنى مى نمايد؛ با بالادستان، در جستجوى خوبى، رقابت مى ورزد؛ هر گاه خواست سخن بگويد، مى انديشد: اگر خوب بود، بر زبان مى آورد و بهره مى جويد، و اگر بد بود، سكوت مى كند و سالم مى ماند؛ و اگر لغزشگاهى برايش پيش آمد، از خداوند، سلامت مى طلبد و دست و زبان خود را نگه مى دارد؛ و اگر فضيلتى ديد، به سرعت از آن بهره مى گيرد؛ آزرم، از او جدا نمى شود و آزمندى از او آشكار نمى گردد. اينها ويژگى هاى دهگانه اى است كه خردمند با آنها شناخته مى شود.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ در توضيح آنچه از خرد سرچشمه مى گيرد ـ: امّا متانت (سنگينى)، از آن، مهربانى، دورانديشى، باز گرداندن امانت، ترك خيانت، راستگويى، پاك دامنى، سالم نگه داشتن ثروت، آمادگى در برابر دشمن، باز داشتن از زشتى و كنار نهادن ابلهى، سرچشمه مى گيرد. اينها، ويژگى هايى است كه از متانت، نصيب خردمند مى شود. پس خوشا به حال كسى كه با وقار باشد و سَبُك سَر و نادان نباشد و ببخشايد و بگذرد!

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:همانا خردمند، كسى است كه امر و نهى الهى را از او دريافت كند ر. ك: ص 426 پ 1.] و از بصيرت الهى برخوردار باشد].

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خردمند، در تنهايى، با خرد خود، اُنس مى گيرد و نادان، از خويشتن وحشت دارد؛ چرا كه دوست هر انسانى، خرد اوست و دشمنش، نادانى او.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خردمند، جز از فضيلت، پرده بر نمى دارد، هر چند نزد مردم، درمانده و ناتوان باشد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خردمند، بسيار در هراس است و آمال و آرزوهايش كم است.

امام على عليه السلامـ در حكمت هاى منسوب به ايشان ـ: خردمند، هر گاه سخنى بگويد، آن را با سخنى حكيمانه و ضرب المثلى همراه مى سازد، و نادان، هر گاه سخن بگويد، آن را با سوگند، همراه مى كند.

امام على عليه السلامـ در حكمت هاى منسوب به ايشان ـ: خردمند، به نيكان، غبطه مى خورد تا به آنان ملحق شود و آنان را دوست مى دارد تا با دوستى اش، با آنان شريك شود، گرچه در عمل، مانند آنان نباشد.