روزهای سرنوشت ساز در تاریخ و فرهنگ ملّت ها، خاطره جمعی آنان را سامان می دهد. این روزها، آن گاه که از دریچه اعتقادات اصیل دینی و مذهبی به آن نگریسته شود، کرامتی ویژه می یابد و در تعبیر قرآنی به ایام اللّٰه نام بردار می شود.

برخی از ویژگی های این اثر چنین است:

۱. تفکیک هر یک از مناسبت های شمسی و قمری: شامل ۵۲ مناسبت شمسی و ۵۶ مناسبت قمری؛

۲. آوردن گزیده ای از آیات و روایات مربوط به هر مناسبت در ذیل آن؛

۳. ارائه ترجمه ای شیوا و امروزین از آیات و روایات؛

۴. ارائه اطّلاعات کامل کتاب شناختیِ مربوط به آیات و روایات در ذیل هر صفحه؛

۵. ارائه نمایه کامل موضوعی برای آیات و روایات در پایان مجموعه.

این مجموعه به منظور یاری رساندن به روابط عمومی ها، امامان جمعه و جماعات، نمایندگی های ولی فقیه در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، روحانیان عقیدتی ـ سیاسی در ارتش و نیروی انتظامی، ستادهای رسیدگی به امور مساجد، کانون های فرهنگی ـ هنری مساجد، نهاد رهبری در دانشگاه ها، شبکه های پخش سراسری و استانی صدا و سیما، مطبوعات، نشریه ها، امور تربیتی آموزش و پرورش، انجمن های اسلامی، تهیه کنندگان تقویم و سررسید و... تدوین یافته است. سازمان ها، مراکز و نهادهای یاد شده می توانند در بزرگداشت مناسبت ها از این مجموعه بهره گیرند.

نرم افزار آینه یادها نیز عرضه شده است.

مقدّمه

...

پيشينه

انديشه تدوين چنين مجموعه اى به انتشار سالنامه حديثى نور [1] باز مى گردد . يكى از ويژگى هاى اين سالنامه ، برخوردارى از احاديث متناسب با مناسبت هر روز بوده است . با انتشار چند دوره سالنامه ، مجموعه اى از احاديث مرتبط با مناسبت ها گرد آمد. به دليل زمان دار بودن سالنامه و نيز به دليل نيازى كه به تدوين چنين مجموعه اى احساس مى شد ، نسبت به گردآورى آيات و روايات مربوط به «مناسبت ها» ، در قالب مجموعه حاضر اقدام گرديد .

كاربرد

از آن جا كه منظور از گردآورى اين مجموعه گراميداشت «مناسبت ها» است ، روابط عمومى نهادها ، سازمان ها و ادارات مى توانند از آن استفاده كنند . امامان جمعه و جماعات ، نمايندگى هاى ولى فقيه در سپاه پاسداران انقلاب اسلامى ، روحانيان عقيدتى ـ سياسى در ارتش و نيروى انتظامى ، ستادهاى رسيدگى به امور مساجد ، كانون هاى فرهنگى ـ هنرى مساجد ، نهاد رهبرى در دانشگاه ها ، شبكه هاى پخش سراسرى و استانى صدا و سيما ، مطبوعات ، امورتربيتى وزارت آموزش و پرورش ، تهيّه كنندگان تقويم و سررسيد و . . . نيز مى توانند از اين مجموعه در گراميداشت «روزها» بهره گيرند .

معيار گزينش آيات و روايات

در انتخاب آيات و روايات اين مجموعه، حتّى الامكان ، معيارهاى ذيل در نظر بوده است :

1 . عموم به آن نيازمند باشند ؛

2 . كوتاه ، گويا و كاربردى باشد ؛

3 . ناظر به يكى از مسائل اخلاقى ، عبادى ، اجتماعى ، تربيتى ، اقتصادى و . . . باشد . اميد به زندگى را افزايش دهد و مكارم اخلاقى و اصول انسانى را در جامعه تقويت كند ؛

4 . در بزرگداشت مناسبت ها بتوان از آنها سود جست ؛

5 . در ترجمه آيات و روايات سعى شده است تا نثر معيار رعايت شود .

راهنماى استفاده

به منظور استفاده بهينه از اين مجموعه توجّه به نكات ذيل ضرورى است :

1 . مناسبت هاى اين مجموعه برگرفته از مناسبت هاى رسمى مندرج در تقويم رسمى كشور است كه در دو بخش شمسى و قمرى تدوين شده است . در هر بخش ، ابتدا تاريخ و عنوان مناسبت و آن گاه ، در ذيل آن ، آيات و روايات مرتبط قرار گرفته است .

2 . اين مجموعه شامل تمامى مناسبت هاى شمسى و قمرى نيست ؛ بنابراين حتّى بر برخى از مناسبت هاى بسيار مهمّ نيز ، به دليل مربوط بودن آنها به ايّام خاصى ، نمى توان آيه يا روايتى را تطبيق داد، و اين از ارزش آن مناسبت نمى كاهد . از اين رو برخى از مناسبت ها ، به خصوص مناسبت هاى ملّى كه به واسطه واقعه خاص پديد آمده اند ، در اين مجموعه جاى نگرفته است؛ مناسبت هايى مانند دوازدهم فروردين و روز جمهورى اسلامى .

3 . آيات و روايات مربوط به بعضى مناسبت ها در يكى از مصاديق و نظاير مهمّ آنها جاى داده شده و از تكرار آنها اجتناب شده است . اين مصاديق و نظاير را مى توان به يكديگر ارجاع داد ؛ مانند :

يك . در شهادت عالمان و سرداران دفاع مقدّس به مناسبت «روز شهدا» (17 شهريور) رجوع شود ؛

دو . در بزرگداشت سالروز عمليات هاى مهم دوران دفاع مقدّس به «هفته دفاع مقدّس»(31 شهريور تا 6 مهر) و «روز پيروزى انقلاب اسلامى»(22 بهمن) رجوع شود ؛ همچنين مى توان به «روز پاسدار»(سوم شعبان) و «روز ارتش» (29 فروردين) ، كه به آيات ورواياتى در باره جهاد و پاسدارى اشاره شده است ، رجوع كرد ؛

سه . در تكريم محدّثان به «روز درگذشت حضرت عبدالعظيم حسنى عليه السلام» (15 شوّال) رجوع شود ؛

چهار . در تكريم عالمان دين به روز «رحلت امام خمينى قدس سره» (14 خرداد) رجوع شود ؛

پنج . در باره نيكوكارى ، كمك به نيازمندان ، اطعام فقيران ، كه در طول سال به مناسبت هاى مختلف مطرح مى شود ، به «روز احسان و نيكوكارى» (24 اسفند) رجوع شود ؛

شش . احاديث مربوط به اهمّيّت و ارزش ازدواج در مناسبت مربوط به «روز ازدواج پيامبر صلى الله عليه و آله با حضرت خديجه عليهاالسلام» (10 ربيع الاوّل) و احاديث مربوط به تشويق به ازدواج جوانان در مناسبت مربوط به «روز ازدواج حضرت على عليه السلام با حضرت فاطمه عليهاالسلام» (اوّل ذى حجّه) فراهم آمده است ؛

هفت . در روز دامپزشكى (14 مهر) به علّت تقارب موضوع ، احاديثى نيز در باره حمايت از حيوانات آمده است .

4 . براى هر يك از مناسبت هاى ولادت و رحلت پيامبر صلى الله عليه و آله و همچنين ولادت و شهادت امامان عليهم السلام ، يك روز اختصاص داده شده است و در هر روز گزيده اى از سخنان معصومان عليهم السلام آورده شده است . همچنين شهادت و ولادت هر معصوم به يكديگر ارجاع داده شده است .

5 . به مناسبت مربوط به رحلت حضرت زينب عليهاالسلام و حضرت معصومه عليهاالسلام ، فقط يك روز اختصاص داده شده است .

6 . آيات و روايات مرتبط با روز جمعه ، به دليل عدم ارتباط آن با تاريخ خاصّ ، پس از آخرين مناسبت قمرى آمده است .

7 . مناسبت ها و موضوعاتى كه با ستاره مشخّص شده است ، در پانوشت به مناسبت ها يا موضوعات ديگر ارجاع داده شده است؛ مانند «روز جهانى بيابان زدايى» (27 خرداد) كه در پانوشت به «روز درختكارى» (15 اسفند) ارجاع داده شده است .

8 . نمايه موضوعى كاملى در پايان مجموعه گرد آمده است كه با رجوع به آن مى توان به آيات و روايات مربوط به موضوعات ريزتر نيز دست يافت .

ياد و سپاس

در سامان يافتن اين مجموعه از لطف دوستانى كه نام آنان را به نشانه سپاس مى آوريم ، برخوردار بوده ايم : حجة الاسلام آقاى محمّد باقريان، از همكاران واحد پاسخ گويى به پرسش هاى حديثى در مركز تحقيقات دار الحديث ، ما را در تكميل احاديث مربوط به برخى از مناسبت ها يارى رساند . همچنين همكاران فاضل ، حجج اسلام ، آقايان : محمّد على سلطانى ، محمّد احسانى فر ، سيّد محمود طبايى نژاد ، احسان سرخه اى و مهدى غلامعلى در بازبينى مجموعه پيش از انتشار ما را از نظرات سودمندشان بهره مند ساختند . از همه آنان سپاس گزاريم .

اميد است اين مجموعه بتواند دريچه اى كوچك به جهان پرفروغ سخنان خاندان نور عليهم السلامباشد و علاقه مندان را با فرهنگ حديثى آشنا سازد .

با تمام تلاشى كه در ارائه بدون نقص اين مجموعه شده ، به حتم ، خالى از كاستى نيست . اميدواريم با ارائه نظرات ، ما را در تكميل اين مجموعه يارى رسانيد .

[1] سالنامه حديثي نور از سال 1378 ، هر سال با محتواي حديثي به منظور آشنايي علاقه مندان با فرهنگ و اطلاعات حديثي انتشار مي يابد و در دو دوره اخير ، سال 80 و 81 ، به دليل استقبال فراوان با شمارگان بيش از چهل هزار منتشر شده است .

نظم در كارها

نظم در كارها