حدیث دربارهباب در بيان اين كه جنيان به خدمت ائمه عليهم السلام مى آيند و ايشان را از معالم دين

مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى وَ أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَسَنِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ سبْنِ هَاشِمٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَيُّوبَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شِمْرٍ، عَنْ جَابِرٍ، عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عليه السلام، قَالَ:«بَيْنَا أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عليه السلام عَلَى الْمِنْبَرِ إِذْ أَقْبَلَ ثُعْبَانٌ مِنْ نَاحِيَةِ بَابٍ مِنْ أَبْوَابِ الْمَسْجِدِ، فَهَمَّ النَّاسُ أَنْ يَقْتُلُوهُ، فَأَرْسَلَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عليه السلام: أَنْ كُفُّوا، فَكَفُّوا، وَ أَقْبَلَ الثُّعْبَانُ يَنْسَابُ حَتَّى انْتَهى إِلَى الْمِنْبَرِ، فَتَطَاوَلَ، فَسَلَّمَ عَلى أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ عليه السلام، فَأَشَارَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عليه السلام إِلَيْهِ أَنْ يَقِفَ حَتّى يَفْرُغَ مِنْ خُطْبَتِهِ. وَ لَمَّا فَرَغَ مِنْ خُطْبَتِهِ، أَقْبَلَ عَلَيْهِ، فَقَالَ: مَنْ أَنْتَ؟ فَقَالَ: أَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ خَلِيفَتِكَ عَلَى الْجِنِّ، وَ إِنَّ أَبِي مَاتَ، وَ أَوْصَانِي أَنْ آتِيَكَ، فَأَسْتَطْلِعَ رَأْيَكَ، وَ قَدْأَتَيْتُكَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ فَمَا تَأْمُرُنِي بِهِ؟ وَ مَا تَرى؟ فَقَالَ لَهُ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عليه السلام: أُوصِيكَ بِتَقْوَى اللّهِ، وَ أَنْ تَنْصَرِفَ، فَتَقُومَ مَقَامَ أَبِيكَ فِي الْجِنِّ؛ فَإِنَّكَ خَلِيفَتِي عَلَيْهِمْ». قَالَ: «فَوَدَّعَ عَمْرٌو أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ عليه السلام وَ انْصَرَفَ، فَهُوَ خَلِيفَتُهُ عَلَى الْجِنِّ». فَقُلْتُ لَهُ: جُعِلْتُ فِدَاكَ، فَيَأْتِيكَ عَمْرٌو؟ وَ ذَاكَ الْوَاجِبُ عَلَيْهِ؟ قَالَ: «نَعَمْ».
محمد بن يحيى و احمد بن محمد، از محمد بن حسن، از ابراهيم بن هاشم، از عمرو بن عثمان، از ابراهيم بن ايّوب، از عمرو بن شمر، از جابر، از امام محمد باقر عليه السلام روايت كرده اند كه گفت:«در بين آن كه امير المؤمنين عليه السلام بر منبر نشسته بود كه ناگاه اژدهايى از گوشه درى از درهاى مسجد كوفه رو آورد، مردم قصد كردند كه آن را بكشند، امير المؤمنين عليه السلام فرستاد كه دست از آن بداريد (و متعرّض آن مشويد). مردم دست برداشتند و آن اژدها آمد و خود را بر زمين مى كشيد تا نزد منبر رسيد و بلند شد و بر امير المؤمنين سلام كرد. پس امير المؤمنين عليه السلام به جانب آن اشاره فرمود كه صبر كند تا حضرت از خطبه خويش فارغ شود. و چون از خطبه كه مى خواند، فارغ شد، رو به آن اژدها آورد و فرمود: تو كيستى؟ گفت: منم عمرو بن عثمان كه تو او را بر جنّ خليفه كرده بودى، و پدرم مرد و مرا وصيت كرد كه به خدمت تو آيم و بر رأى تو مطلع شوم تا به مقتضاى آن عمل كنم، و من به نزد تو آمده ام. يا امير المؤمنين، پس مرا به چه امر مى فرمايى و چه صلاح مى دانى؟ امير المؤمنين عليه السلام فرمود كه: تو را وصيت مى كنم به تقوا و پرهيزكارى، و آن كه از خدا بترسى، و امر مى كنم تو را كه برگردى و در جن قائم مقام و نائب مناب پدرت باشى كه تو خليفه منى بر ايشان. حضرت فرمود كه: «عمرو، امير المؤمنين عليه السلام را وداع كرد و برگشت، پس او خليفه آن حضرت است بر جنّ». راوى مى گويد كه: به خدمت آن حضرت عرض كردم كه: فداى تو گردم، اكنون عمرو به خدمت تو مى آيد و اين امر بر او واجب است؟ فرمود: «آرى».

احادیث دیگر این موضوع

۶
بعضى از اصحاب ما، از محمد بن على، از يحيى بن مساور، از سعد اِسكاف روايت كرده است كه گفت: به خدمت امام محمد باقر عليه السلام آمدم در بعضى از اوقات كه به خدمتش رسيدم، و چون رخصت طلبيدم، شروع فرمود كه مى فرمود:«شتاب مكن»، و آن قدر ماندم كه آفتاب گرم شد و گرمى آن در من تأثير كرد، و شروع كردم به اين طرف و آن طرف مى دويدم و پى سايه مى گرديدم. پس زمانى نشد كه گروهى از خانه حضرت بيرون آمدند رو به من، با رنگ هاى شكسته كه گويا ايشان ملخ هاى زرد بودند، و طيلسان ها پوشيده، عبادت، ايشان را بسيار ضعيف و لاغر كرده بود. سعد مى گويد: به خدا سوگند كه هيأت نيك آن قوم، آنچه را كه در آن بودم از مشقت حرارت آفتاب، از ياد من برد. پس چون بر آن حضرت داخل شدم، فرمود كه: «خود را چنان مى بينم كه تو را در زحمت و مشقت انداختم». عرض كردم: آرى، وليكن به خدا سوگند، كه از ياد من بردند آنچه را كه در آن بودم، گروهى كه به من گذشتند و من گروهى را خوش وضع تر از ايشان نديده بودم. همه در لباس يك مرد كه در وضع مساوى بودند، و گويا كه رنگ هاى ايشان چون ملخ هاى زرد بود و عبادت، ايشان را بسيار لاغر كرده بود. فرمود كه: «اى سعد، ايشان را ديدى؟» عرض كردم: آرى. فرمود كه: «آن گروه، برادران شمايند از جن». سعد مى گويد: عرض كردم كه: ايشان به نزد شما مى آيند؟ فرمود: «آرى، به نزد ما مى آيند، و ما را سؤال مى كنند از معالم دين و حلال و حرام خويش».
محمد بن يحيى، از محمد بن حسين، از ابراهيم بن ابى البِلاد، از سَدير صيرفى روايت كرده است كه گفت:حضرت امام محمد باقر عليه السلام در مدينه خدمتى چند كه داشت، به من رجوع فرمود و مرا در باب آنها امر و سفارش نمود. بعد از آن، از مدينه بيرون آمدم و در هنگامى كه در ميان شاهراه روحاء كه موضعى است بين الحرمين كه سى ميل يا چهل ميل به مدينه دارد. مترجم بر ناقه خود سوار بودم، ناگاه ديدم كه انسانى جامه خود را حركت مى دهد. سَدير مى گويد كه: پس به جانب او ميل نمودم و گمان كردم كه او تشنه است. مَطهره ظرف آب و آبريز. خود را به او دادم. گفت: مرا احتياجى به آن نيست، و نامه اى به من داد كه گِلى كه به آن نامه مهر شده بود، هنوز تر بود. چون به مُهر آن نظر كردم، ديدم كه مُهر امام محمد باقر عليه السلام بود. گفتم: در چه وقت از صاحب اين نامه جدا شدى (يا در خدمت او بودى)؟ گفت: در همين ساعت؛ و ديدم كه در نامه چيزى چند بود كه مرا به آنها امر فرموده بود. پس نگاه كردم، ديدم كه كسى در نزد من نيست. بعد از آن كه حضرت تشريف آورد و به خدمتش رسيدم، عرض كردم كه: فداى تو گردم، مردى نامه تو را به نزد من آورد و گِل آن هنوز تر بود. فرمود كه: «اى سدير، به درستى كه ما را خدمت كارى چندند از جن، و چون خواهيم كه امرى به زودى صورت يابد، ايشان را مى فرستيم». و در روايت ديگر، چنين است كه: «ما را پيروانى چند از جن هست؛ چنانچه ما را پيروانى چند از انس مى باشند و چون امرى را اراده كنيم، ايشان را مى فرستيم».
على بن محمد، از صالح بن ابى حمّاد، از محمد بن اورَمه، از احمد بن نضر، از نعمان بن بشير روايت كرده است كه گفت:من با جابر بن يزيد جُعفى هم كجاوه بوديم (و بعضى گفته اند كه رديف بوديم). و چون به مدينه وارد شد، بر امام محمد باقر عليه السلام داخل شد، پس آن حضرت را وداع كرد و از نزد آن حضرت شاد و خوشحال بيرون آمد، و از مدينه كه بيرون آمديم، آمديم تا وارد اُخيرِجه شديم، و آن، منزل اول است كه برابرى مى كند از فيد تا به مدينه يعنى: مسافت ميان مدينه و اُخيرِجه به قدر مسافت ميانه فيد و مدينه است. و فيد به فتح فا، قلعه اى است در راه مكه. مترجم و روز جمعه بود كه وارد آن منزل شديم، پس نماز ظهر را به جا آورديم، و چون بر شتر سوار شديم و شتر برخاست، ناگاه ديدم كه مردِ بلندِ گندم گونى پيدا شد و با او نامه بود، پس آن را به جابر داد و جابر آن را گرفت و بوسيد و بر چشم هاى خويش گذاشت. و ديدم كه آن نامه بود او حضرت محمد بن على عليهماالسلامكه به جابر بن يزيد نوشته بود (يا ديدم كه در آن نوشته بود كه: اين نامه اى است از محمد بن على به سوى جابر بن يزيد) و بر آن نامه، گِل سياهِ ترى بود كه سرش را به آن مُهر كرده بود. جابر به آن شخص گفت كه: در چه وقت از خدمت سيد و آقاى من مرخّص شدى (يا در خدمت او بودى كه الحال در اين جايى)؟ گفت: در همين ساعت. گفت: پيش از نماز يا بعد از نماز؟ گفت: بعد از نماز. راوى مى گويد كه: پس، جابر مُهر نامه را برداشت و شروع كرد كه آن را مى خواند و رويش گرفته مى شد و عبوس مى كرد تا آن كه همه آن را خواند، و آن نامه را نگاه داشت و بعد از آن، او را خندان و شاد و خوشحال نديدم تا به كوفه رسيد و چون در شب به كوفه رسيديم، شب را به روز آوردم و چون صبح كردم آمدم بر درِ خانه جابر، به جهت تعظيم و توقير او (كه او را ديدن كنم)، يافتم او را كه از خانه بيرون آمده رو به من مى آيد و بُجُولى استخوان شتالنگ و قاب كه كودكان با آن بازى كنند. چند در گردن اوست كه آنها را سوراخ كرده به ريسمانى كشيده، در گردن آويخته و بر نى سوار شده و مى گويد: أجِد منصور بن جمهور أمير غير مأمورٍ، يعنى: مى يابم منصور پسر جمهور را كه بر سر خود امير و حاكم خواهد شد، بى آن كه كسى او را امير كرده باشد. و بيتى چند از اين قبيل مى خواند. پس در روى من نظر كرد و من در روى او نظر كردم، و او هيچ به من نگفت و من هيچ به او نگفتم، و شروع كردم به گريستن براى حالى كه در او ديدم و كودكان و مردمان بر سر من و او جمع شدند و آمد تا داخل شد در رَحْبه محله اى بود از كوفه. مترجم شروع كرد كه با كودكان مى گرديد، و مردم مى گفتند كه: جابر بن يزيد ديوانه شده است. پس به خدا سوگند، كه چند روزى بيش نگذشت كه نامه هشام بن عبدالملك رسيد به والى او (كه در كوفه بود). مضمون نامه، آن كه: نظر كن به مردى كه او را جابر بن يزيد جعفى مى گويند، و گردن او را بزن و سرش را به سوى من فرست. والى به جانب هم نشينان خود التفات نمود، و گفت: جابر بن يزيد جعفى كيست؟ گفتند كه: خدا تو را به اصلاح آورد، جابر، مردى بود كه او را فضل و علم بود، و راوى حديث بود و حجّ بسيار كرده بود، و او در اين اوقات، ديوانه شده و همين است كه در رحبه با كودكان بر نى سوار است و با ايشان بازى مى كند. راوى مى گويد كه: والى بر بلندى بر آمد و بر جابر مشرف شد، ديد كه با كودكان بازى مى كند و بر نى سوار است. گفت: حمد از براى خدايى كه مرا از كشتن او عافيت و نجات بخشيد. راوى مى گويد كه: زمانى نگذشت تا آن كه منصور پسر جمهور داخل كوفه شد و آنچه جابر مى گفت به عمل آورد.