حدیث دربارهآغاز نبرد و فرا خواندن امام عليه السلام يارانش را به شكيبايى و جهاد

دانشنامه امام حسین(ع) ج ۶، ص ۱۲۶، ح ۱۶۳۴

آغاز نبرد و فرا خواندن امام عليه السلام يارانش را به شكيبايى و جهاد

الإرشاد:ونادى عُمَرُ بنُ سَعدٍ: يا ذُوَيدُ، أدنِ رايَتَكَ، فَأَدناها، ثُمَّ وَضَعَ سَهمَهُ في كَبِدِ قَوسِهِ، ثُمَّ رَمى، وقالَ: اِشهَدوا أنّي أوَّلُ مَن رَمى! ثُمَّ ارتَمَى النّاسُ وتَبارَزوا. ۱

الإرشاد:عمر بن سعد، ندا داد: اى ذُوَيد! پرچمت را نزديك بياور. او آن را نزديك تر آورد. سپس عمر، تيرش را در چلّه كمانش نهاد و آن را انداخت و گفت: گواهى دهيد كه من، نخستين تير را انداختم. سپس لشكر، تير انداختند و درگير شدند.

۱.الإرشاد: ج 2 ص 101، إعلام الورى: ج 1 ص 461 و ليس فيه صدره إلى «قوسه»؛ أنساب الأشراف: ج 3 ص 398، تاريخ الطبري: ج 5 ص 429 عن حميد بن مسلم. الكامل في التاريخ: ج 2 ص 564 نحوه.

کلیدواژه‌ها نگاهی به میدان نبرد آغاز نبرد و فرا خواندن امام علیه السلام یارانش را به شکیبایی و جهاد

احادیث دیگر این موضوع

الملهوف:عمر بن سعد، پيش آمد و تيرى به سوى لشكر حسين عليه السلام انداخت و گفت: نزد امير، گواهى دهيد كه من، نخستين تيرانداز بودم. آن گاه، تيرها از سوى آنان، مانند قطره هاى باران، باريدن گرفت. امام حسين عليه السلام به يارانش فرمود: «خدايتان رحمت كند! به سوى مرگى كه چاره اى ندارد، برخيزيد كه اين تيرها، پيك هاى اين قوم به سوى شماست». آن دو گروه، ساعتى با هم جنگيدند و به يكديگر حمله كردند تا اين كه گروهى از ياران حسين عليه السلام، كشته شدند.

مُثير الأحزان:عمر بن سعد، به سوى ياران حسين عليه السلام، تير انداخت و گفت: نزد امير، شهادت دهيد كه من، نخستين تيرانداز بودم. حسين عليه السلام [به يارانش] فرمود: «به سوى مرگى كه چاره اى از آن نيست، برخيزيد». ياران، همگى برخاستند و دو لشكر به هم در آويختند. پيادگان، از سوارانْ متمايز شدند و درگيرى، بالا گرفت و غبار برخاست تا آن جا كه پرتو خورشيد، پوشيده شد و از نيزه هاى سخت، خون چكيد و صداى كوبيده شدن شمشير بر كاسه سر، تا به آسمان رسيد.

مقتل الحسين عليه السلام، خوارزمى:عمر بن سعد، لشكر را حركت داد و غلامش دُرَيد را صدا زد و گفت: اى دُرَيد! پرچمت را جلو ببر». سپس تيرش را در چلّه كمانش گذاشت و آن را انداخت و گفت: نزد امير، شهادت دهيد كه من، نخستين تيرانداز بودم. يارانش نيز همگى و به يكباره و دسته جمعى، تير انداختند؛ و هيچ يك از ياران حسين عليه السلام نبود كه تيرى از تيراندازى آنان به او نرسيده باشد. هنگامى كه اين گونه تيراندازى كردند، ياران حسين عليه السلام كاهش يافتند و از ايشان، كسانى ماندند كه در جنگ تن به تن، ياد مى شوند. [در اين تيراندازى] بيش از پنجاه تن از آنان، كشته شدند.

الفتوح:عمر بن سعد، پيش آمد تا رو به روى حسين عليه السلام بر روى اسبش ايستاد. تيرى بيرون كشيد و بر چلّه كمان گذاشت و گفت: اى مردم! نزد امير عبيد اللّه بن زياد، گواهى دهيد كه من، نخستين تيرانداز به سوى لشكر حسين بن على بودم. تير، پيش روى حسين عليه السلام افتاد و حسين عليه السلام، خود را از آن دور كرد و به عقب، باز گشت. سپس تيرها مانند باران آمدند. حسين عليه السلام به يارانش فرمود: «اى مردم! اين [تيرها]، پيك هاى اين قوم به سوى شما هستند. به سوى مرگى كه گريزى از آن نيست، برخيزيد». ياران حسين عليه السلام، برجستند و از درِ خَندَقشان، بيرون آمدند. آنان، 32 سوار و چهل پياده بودند و دشمن، 22 هزار تن، بى كم و كاست بودند. به يكديگر، حمله بُردند و ساعتى از روز را در يك حمله، با هم جنگيدند تا آن كه بيش از پنجاه تن از ياران حسين عليه السلام، كشته شدند. رحمت خدا بر ايشان باد!

تاريخ اليعقوبى:فردا كه رسيد، حسين عليه السلام بيرون آمد و با مردم، سخن گفت و حقّش را بر آنان، بزرگ شمرد و خداى عز و جلو پيامبرش را به آنان، يادآورى كرد و از آنان خواست كه مانع بازگشتش نشوند؛ امّا آنان، جز نبرد را نپذيرفتند و يا آن كه او را دستگير كرده، نزد عبيد اللّه بن زياد ببرند. حسين عليه السلام، يكى پس از ديگرى، با دسته ها و حتّى افراد آنان، گفتگو كرد؛ ولى آنان مى گفتند: ما نمى فهميم چه مى گويى! حسين عليه السلام به يارانش روى آورد و گفت: «اينان، جز مرا نمى خواهند و شما، آنچه را به عهده داشتيد، به انجام رسانديد. آزاديد كه برويد». آنان گفتند: به خدا سوگند كه نمى رويم ـ اى فرزند پيامبر خدا ـ تا جانمان را سپرِ جان تو كنيم. جزايشان، نيكى باد!

كامل الزياراتـ به نقل از حَلَبى ـ: شنيدم كه امام صادق عليه السلام مى فرمايد: «حسين عليه السلام، نماز صبح را با يارانش خواند و سپس به آنان، رو كرد و فرمود: خداوند، اجازه داده كه شما كُشته شويد. پس شكيب ورزيد».

كامل الزياراتـ به نقل از حسين بن ابى علا، از امام صادق عليه السلام ـ: حسين بن على عليه السلام، در روز حادثه (عاشورا)، به يارانش فرمود: «گواهى مى دهم كه اجازه كشته شدن شما، داده شده است. پس، از خدا پروا كنيد و شكيب ورزيد».

إثبات الوصيّة:هنگامى كه ابن زياد براى جنگ با حسين عليه السلام، لشكر خود را رو به روى او آراست، حسين عليه السلام نماز صبح را با يارانش خواند ـ و روايت شده كه آن روز، دهم محرّم سال 61 [هجرى]بود ـ. او به سخن گفتن ايستاد و پس از حمد و ثناى الهى، به يارانش فرمود: «خداوند عز و جل، به كشته شدن شما و من در امروز، اجازه داده است. بر شما باد شكيب ورزيدن و جهاد كردن!».