حدیث دربارهشهادت مسلم بن عقيل

دانشنامه امام حسین(ع) ج ۴، ص ۳۳۲، ح ۱۲۳۷

الإرشاد:قالَ لَهُ ابنُ زِيادٍ: قَتَلَنِي اللّهُ إن لَم أقتُلكَ قِتلَةً لَم يُقتَلها أحَدٌ فِي الإِسلامِ مِنَ النّاسِ. قالَ لَهُ مُسلِمٌ: أما إنَّكَ أحَقُّ مَن أحدَثَ فِي الإِسلامِ ما لَم يَكُن، وإنَّكَ لا تَدَعُ سوءَ القِتلَةِ، وقُبحَ المُثلَةِ، وخُبثَ السّيرَةِ، ولُؤمَ الغَلَبَةِ. فَأَقبَلَ ابنُ زِيادٍ يَشتِمهُ ويَشتِمُ الحُسَينَ و عَلِيّا وعَقيلاً عَلَيهِمُ الصَّلاةُ وَالسَّلامُ، وأخَذَ مُسلِمٌ لا يُكَلِّمُهُ. ثُمَّ قالَ ابنُ زِيادٍ: اِصعَدوا بِهِ فَوقَ القَصرِ فَاضرِبوا عُنُقَهُ، ثُمَّ أتبِعوهُ جَسَدَهُ. فَقالَ مُسلِمُ بنُ عَقيلٍ ـ رَحمَةُ اللّهِ عَلَيهِ ـ: لَو كانَ بَيني وبَينَكَ قَرابَةٌ ما قَتَلتَني. فَقالَ ابنُ زِيادٍ: أينَ هذَا الَّذي ضَرَبَ ابنُ عَقيلٍ رَأسَهُ بِالسَّيفِ؟ فَدُعِيَ بَكرُ بنُ حُمرانَ الأَحمَرِيُّ، فَقالَ لَهُ: اِصعَد فَلتَكُن أنتَ الَّذي تَضرِبُ عُنُقَهُ. فَصَعِدَ بِهِ وهُوَ يُكَبِّرُ ويَستَغفِرُ اللّهَ، ويُصَلّي عَلى رَسولِهِ، ويَقولُ: اللّهُمّ احكُم بَينَنا وبَينَ قَومٍ غَرّونا وكَذَّبونا وخَذَلونا. وأشرَفوا بِهِ عَلى مَوضِعِ الحَذّائينَ اليَومَ، فَضُرِبَت عُنُقُهُ، واُتبِعَ جَسَدُهَ رَأسَهُ. ۱

الإرشاد:ابن زياد به وى گفت: خداوند، مرا بكشد، اگر تو را به گونه اى نكشم كه [پيش از اين] در اسلام، كسى آن گونه كشته نشده است! مسلم به وى گفت: تو سزاوارترين كسى هستى كه در اسلام، بدعت بگذارد و تو هيچ گاه بدترين كشتن و زشت ترين مُثله كردن و بدسرشتى و پيروزىِ دنائت آميز را رها نمى كنى. ابن زياد، شروع به دشنام دادن به مسلم و حسين و على و عقيل ـ كه درود و سلام خداوند بر آنان باد ـ كرد و مسلم، هيچ پاسخ نمى گفت. آن گاه ابن زياد گفت: او را بالاى قصر ببريد و گردنش را بزنيد و آن گاه بدنش را به سرش ملحق سازيد. مسلم بن عقيل ـ كه رحمت خدا بر او باد ـ گفت: اگر ميان من و تو، خويشاوندى اى بود، مرا نمى كشتى! ابن زياد گفت: كجاست كسى كه ابن عقيل بر سرش ضربت زد؟ بكر بن حُمرانِ احمرى را آوردند. ابن زياد به وى گفت: بالا [ى قصر] برو. بايد تو گردنش را بزنى. او مسلم را بالا [ى قصر] بُرد، در حالى كه مسلم تكبير مى گفت، استغفار مى كرد و بر پيامبر صلى الله عليه و آله درود مى فرستاد و مى گفت: خداوندا! ميان ما و قومى كه ما را فريفتند و تكذيب كردند و خوار ساختند، داورى فرما. مسلم را به بالاى محلّى كه امروزه جايگاه كفشدارها ناميده مى شود، بردند و گردنش را زدند و بدنش را به دنبال سرش پايين انداختند.

۱.الإرشاد: ج 2 ص 62، إعلام الورى: ج 1 ص 444، بحار الأنوار: ج 44 ص 356 و راجع: روضة الواعظين: ص 196 و الأمالي للشجري: ج 1 ص 191 والحدائق الورديّة: ج 1 ص 116.

کلیدواژه‌ها مقدمه گزیده معرفی کتاب حاضر خروج امام حسین علیه السلام از مدینه تا ورود به کربلا بیرون آمدن نماینده امام حسین علیه السلام از مکه تا شهادتش در کوفه +1 مورد دیگر

احادیث دیگر این موضوع

الأمالى، شجرىـ به نقل از سعيد بن خالد ـ: مسلم بن عقيل به عبيد اللّه بن زياد گفت: اجازه بده وصيّت كنم. ابن زياد گفت: وصيّت كن. مسلم، عمر بن سعد را به خاطر خويشاوندى اى كه ميان او (عمر بن سعد) و حسين عليه السلام بود، خواست و به وى گفت: به راستى كه حسين با شمشيرها و زره ها و جمعى از فرزندان و خاندانش به سمت كوفه مى آيد. كسى را به سويش بفرست تا او را بترساند و بر حذر دارد، تا باز گردد؛ چرا كه بى وفايى كوفيان را به عيان ديدم. عبيد اللّه به عمر بن سعد گفت: چه گفت؟ عمر گفت: وصيّتش، اين بود. و به وى گزارش داد. عبيد اللّه گفت: به راستى كه امين، خيانت نمى كند؛ ولى گاهى خيانتكار، امين به حساب مى آيد

تاريخ الطبرىـ به نقل از ابو مخنف ـ: سعيد بن مُدرِك بن عُماره برايم نقل كرد كه: آن گاه ابن زياد گفت: او را بالاى قصر ببريد و گردنش را بزنيد و بدنش را به سرش ملحق سازيد. مسلم گفت: اى پسر اشعث! بدان كه به خدا سوگند، اگر نه آن بود كه تو مرا امان دادى، تسليم نمى شدم. با شمشيرت از من دفاع كن. به راستى كه عهدت را شكستى. آن گاه گفت: اى پسر زياد! به خدا سوگند، اگر ميان من و تو، خويشاوندى اى بود، مرا نمى كشتى! ابن زياد گفت: كجاست كسى كه مسلم بر سر و گردن او، شمشير زد؟ او فرا خوانده شد. ابن زياد به وى گفت: بالاى قصر برو، كه تو بايد گردنش را بزنى. مسلم را بالاى قصر بُردند، در حالى كه تكبير مى گفت، استغفار مى كرد و بر فرشتگان خداوند و پيامبرانش درود مى فرستاد و مى گفت: بار خدايا! ميان ما و قومى كه ما را فريفتند و تكذيب كردند و خوار ساختند، داورى فرما. مسلم را بر بالاى محلّى كه امروز، جايگاه قصّاب هاست، بردند و گردنش را زدند و بدنش را به سرش ملحق كردند. نيز صَقْعَب بن زُهَير از عوف بن ابى جُحَيفه برايم نقل كرد كه: احمرى يعنى بُكَير بن حُمران ـ كه مسلم را كشت ـ از قصر، پايين آمد. ابن زياد به وى گفت: او را كشتى. گفت: آرى. گفت: وقتى او را بالا بُردى، چه مى گفت؟ گفت: تكبير و تسبيح مى گفت و استغفار مى كرد و وقتى خواستم او را بكشم، گفت: بار خدايا! ميان ما و قومى كه ما را تكذيب كردند و خوار ساختند و كشتند، داورى فرما. [احمرى گفت:] به مسلم گفتم: نزديك من شو. ستايش، خداى را كه قصاص مرا از تو گرفت! آن گاه به وى ضربتى زدم؛ ولى اثر نكرد. مسلم گفت: نمى دانى كه خدشه اى كه بر من وارد كردى، به اندازه خون توست، اى بَرده؟ ابن زياد گفت: فخرفروشى به هنگام مرگ؟! احمرى گفت: ضربه دوم را زدم و او را كشتم.

مروج الذهب:مسلم را نزد ابن زياد آوردند. وقتى سخن ابن زياد تمام شد و مسلم هم جواب هاى درشتى به وى داد، دستور داد او را بالاى قصر ببرند. آن گاه اَحمَرى ـ همان كه مسلم بر او ضربت زده بود ـ را فرا خواند و گفت: تو بايد گردنش را بزنى تا انتقام ضربتى را كه خورده اى، بگيرى. مسلم را به بالاى قصر بردند و بُكَير احمرى، گردنش را زد و سر مسلم بر زمين افتاد. آن گاه بدن را به سر، ملحق كردند. آن گاه ابن زياد، بُكَير بن حُمران ـ كه گردن مسلم را زد ـ را خواست و به وى گفت: او را كشتى؟ گفت: آرى. ابن زياد گفت: وقتى او را براى كشتن به بالاى قصر مى بردى، چه مى گفت؟ گفت: تكبير و تسبيح و تهليل مى گفت و استغفار مى كرد و هنگامى كه مى خواستم گردنش را بزنم، گفت: بار خدايا! ميان ما و قومى كه ما را فريفتند و تكذيب كردند و آن گاه ما را خوار ساختند و كشتند، داورى فرما. [بُكَير گفت:] من گفتم: ستايش، خداى را كه قصاص مرا از تو گرفت! و سپس ضربتى به وى زدم؛ ولى تأثير نكرد. مسلم به من گفت: آيا بس نيست؟ [ديه وارد آوردن] يك خدشه بر من، به اندازه خون توست، اى بَرده! ابن زياد گفت: فخرفروشى به هنگام مرگ؟! احمرى گفت: ضربه دوم را زدم و او را كشتم و سپس بدنش را به سرش ملحق ساختيم.

الثقات، ابن حبّان:مسلم بن عقيل را بر عبيد اللّه وارد كردند. او را به بالاى قصر بردند، در حالى كه قرآن مى خواند و بر زبان، تسبيح و تكبير داشت و مى گفت: بار خدايا! ميان ما و قومى كه ما را فريفتند و تكذيب كردند و خوار ساختند و ما را به اين روز انداختند، داورى فرما. آن گاه عبيد اللّه، دستور گردن زدنِ مسلم بن عقيل را صادر كرد. بُكَير بن حُمرانِ احمرى، در كنار ديوار، گردن مسلم بن عقيل را زد. جنازه اش از بالا افتاد. آن گاه سرِ او را به بدنش ملحق ساخت.

الأخبار الطوال:ابن زياد، دستور داد مسلم را به بالاى قصر در مقابل مردم بردند و مردم در جلوى درِ قصر از طرف ميدان بودند و وقتى مردم، مسلم را ديدند، گردنش زده شد و سر به داخل ميدان افتاد. سپس سر به بدن، ملحق شد. كسى كه او را گردن زد، احمر بن بُكَير بود.

الملهوف:ابن زياد، دستور داد بُكَير بن حُمران، مسلم را به بالاى قصر ببرد و بكشد. او مسلم را بالا برد و مسلم، تسبيح خداى متعال مى گفت و استغفار مى كرد و بر پيامبر صلى الله عليه و آله درود مى فرستاد. بُكَير، گردن مسلم را زد و از بالاى قصر پايين آمد، در حالى كه وحشت زده بود. ابن زياد به وى گفت: چه شده است؟ گفت: اى امير! به هنگام كشتن مسلم، مردى سياه و زشت چهره در برابر خود ديدم كه انگشتش را دندان مى گرفت ـ يا گفت: لبش را مى گزيد ـ. چنان بى تاب شدم كه سابقه نداشت. ابن زياد گفت: شايد وحشت كرده اى!

الفتوح:ابن زياد گفت: مسلم را به بالاى قصر ببريد و گردنش را بزنيد و سپس بدن را به سرش ملحق سازيد. مسلم گفت: به خدا سوگند ـ اى پسر زياد ـ اگر تو از قريش بودى، يا ميان من و تو خويشاوندى بود، هرگز مرا نمى كشتى؛ ولى تو پسر پدرت هستى [و بى ريشه]! ابن زياد، او را وارد قصر كرد و مرد شامى را كه مسلم بر سرش ضربتى زده بود، خواست و به وى گفت: مسلم را بگير و به بالاى قصر ببر و خودت گردنش را بزن تا تسلّاى خاطرت باشد. مسلم را به بالاى قصر بردند و او تسبيح خداوند متعال مى گفت و استغفار مى كرد. همچنين مى گفت: بار خدايا! ميان ما و اين قومى كه ما را فريفتند و خوار ساختند، داورى فرما. مسلم، همچنان ذكر مى گفت، تا اين كه به بالاى قصر برده شد. آن مرد شامى جلو آمد و گردن مسلم ـ كه خداوند، رحمتش كند ـ را زد. مرد شامى نزد عبيد اللّه آمد، در حالى كه وحشت زده بود. ابن زياد به وى گفت: چه شده است؟ او را كشتى؟ گفت: آرى. خدا كارهاى امير را سامان بخشد؛ ليكن حادثه اى برايم پيش آمد كه به خاطر آن، بى تابم و ترسيده ام. ابن زياد گفت: چه رخ داده است؟ گفت: هنگامى كه او را كشتم، در برابرم، مردى بسيار سياه و زشت را ديدم كه انگشتش را دندان مى گرفت ـ يا گفت: لبش را مى گزيد ـ. از اين واقعه، چنان بى تاب شده ام كه تا به حال، چنين بى تاب نشده بودم. ابن زياد، لبخند زد و به او گفت: شايد وحشت كرده اى كه تاكنون اين كار را نكرده اى!

مثير الأحزان:عبيد اللّه بن زياد، دستور كشتن مسلم را صادر كرد. مسلم در سخن گفتن با ابن زياد، درشتى كرد. او را بالاى قصر بردند و بُكَير بن حُمران احمرى، گردنش را زد و جنازه اش را به طرف مردم، پرتاب كرد.