حدیث دربارهنام گذارى

مطالب السؤول:كُنيَتُهُ عليه السلام أبو عَبدِ اللّهِ، لا غَيرَ. وأمّا ألقابُهُ عليه السلام فَكَثيرَةٌ: الرَّشيدُ، وَالطَّيِّبُ، وَالوَفِيُّ، وَالسَّيِّدُ، وَالزَّكِيُّ، وَالمُبارَكُ، وَالتّابِعُ لِمَرضاةِ اللّهِ، وَالسِّبطُ. فَكُلُّ هذِهِ كانَت تُقالُ لَهُ وتُطلَقُ عَلَيهِ، وأشهَرُهَا الزَّكِيُّ. لكِنَّ أعلاها رُتبَةً، ما لَقَّبَهُ بِهِ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله في قَولِهِ عَنهُ وعَن أخيهِ: إنَّهُما سَيِّدا شَبابِ أهلِ الجَنَّةِ. فَيَكونُ السَّيِّدُ أشرَفَها، وكَذلِكَ السِّبطُ؛ فَإِنَّهُ صَحَّ عَن رَسولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله أَنَّهُ قالَ: حُسَينٌ سِبطٌ مِن الأَسباطِ. ۱

مطالب السَّؤول:كنيه حسين عليه السلام ابو عبد اللّه است، نه چيز ديگر؛ امّا لقب هايش فراوان است: رشيد (هدايت يافته)، طيّب، وَفىّ (باوفا)، سيّد (سَرور)، زكىّ (پاك)، مبارك، در پى رضايت خدا، نوه پيامبر صلى الله عليه و آله. همه اينها به امام حسين عليه السلام گفته و بر او اطلاق مى شوند و مشهورترينِ آنها، «زكىّ» است. امّا والاترينِ آنها، لقبى است كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله در گفته اش در باره او و برادرش به او داد: «آن دو، دو سَرور جوانان بهشتى اند». پس لقب «سيّد»، والاترين است و همين گونه است «سِبط (نوه)»؛ زيرا در روايت صحيح از پيامبر صلى الله عليه و آله است كه فرمود: «حسين، سِبطى از اَسباط (نوه اى از نوادگان) ۲ است».

۱.مطالب السؤول: ص 70؛ كشف الغمّة: ج 2 ص 216، بحار الأنوار: ج 43 ص 237.

۲.درباره «اَسباط»، پس از اين، ذيل عنوان «پژوهشى درباره واژه سبط»، سخن خواهيم گفت.

کلیدواژه‌ها زندگی خانوادگی امام حسین علیه السلام نام گذاری

احادیث دیگر این موضوع

المناقب، ابن شهرآشوبـ به نقل از امام باقر، از پدرش امام زين العابدين عليهماالسلام، از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ: فرمان يافتم كه اين دو پسرم را حسن و حسين بنامم.

الكافىـ به نقل از سَكونى، از امام صادق عليه السلام، از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ: فرزند صالح، دسته گلى از سوى خداست كه ميان بندگانش قسمت كرده است و دو دسته گل من از دنيا، حسن و حسين اند. آنها را به نام دو سِبط بنى اسرائيل، شَبَّر و شَبير ناميدم.

المستدرك على الصحيحينـ به نقل از هانى بن هانى، از امام على عليه السلام، از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ: من اين پسرانم را به همان نام هايى كه هارون، پسرانش را ناميد، شَبَّر و شَبير و مُشَبِّر ناميدم.

تاريخ دمشقـ به نقل از سلمان، از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ: هارون، دو پسرش را شَبَّر و شَبير ناميد و من، دو پسرم حسن و حسين را به همان نام هايى مى نامم كه هارون، دو پسرش را ناميد: شَبَّر و شَبير.

علل الشرائعـ به نقل از عبد اللّه بن عبّاس ـ: پيامبر صلى الله عليه و آله به فاطمه عليهاالسلام فرمود: «اى فاطمه! [معادل] نام حسن و حسين، در دو پسر هارون، شَبَّر و شَبير است به دليل احترامشان نزد خداى عز و جل».

معانى الأخبارـ به نقل از ابن مسعود ـ: پيامبر صلى الله عليه و آله به على بن ابى طالب عليه السلام فرمود: «هنگامى كه خداوند عز و جل آدم عليه السلام را آفريد و از روح خود در او دميد و فرشتگانش را براى او به سجده در آورد و در بهشت خود، جايش داد و كنيز خود، حوّا را به همسرى اش در آورد، آدم به عرش چشم دوخت و در آن جا، پنج سطر نوشته ديد پرسيد: پروردگارا! اينها چه كسانى اند؟ خداى عز و جل به او گفت: اينان كسانى اند كه چون آفريدگانم آنان را شفيع درگاهم كنند، مى پذيرم. آدم گفت: پروردگارا! به حقّ منزلت آنان نزد تو، نام هايشان چيست؟ خداى متعال گفت: نفر اوّل، من، محمودم و او، محمّد است. دوم، من، عالى هستم و او، على است. سوم، من، فاطر هستم و او، فاطمه است. چهارم، من، محسن هستم و او، حسن است. پنجم، من، داراى احسان هستم و او، حسين است، كه همگى، خداى عز و جلرا مى ستايند».

علل الشرائعـ به نقل از زيد بن على، از پدرش امام زين العابدين عليه السلام ـ: چون حسين عليه السلام متولّد شد، خداى متعال به جبرئيل عليه السلام وحى كرد كه: «پسرى براى محمّد، متولّد شده است. بر او فرود آى و شاد باش گو و به او بگو: على براى تو، مانند هارون براى موسى است. پس، او را به نام پسر هارون، نام بگذار». جبرئيل عليه السلام فرود آمد و از جانب خداى متعال به او شادباش گفت و سپس گفت: «خداى عز و جل به تو فرمان مى دهد كه او را به نام پسر هارون بنامى». پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: نام او چه بوده است؟ جبرئيل گفت: «شَبير». پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: زبان من، عربى است. جبرئيل گفت: «او را حسين بنام».

تاريخ دمشقـ به نقل از ابن جَريج، از امام صادق عليه السلام، از پدرش امام باقر عليه السلام ـ: پيامبر صلى الله عليه و آله نام حسين را از نام حسن بر گرفت.