عمرو بن حَمِق خزاعى

وقعة صِفّينـ به نقل از عبد اللّه بن شُرَيك ـ: عمرو بن حَمِق خزاعى گفت: اى امير مؤمنان! به خدا سوگند، پاسخم به نداى تو و بيعتم با تو، نه از سرِ خويشاوندى ميان من و توست و نه براى آن كه مالى به من دهى يا مقامى كه بِدان، ياد و نامم بر فرازد؛ بلكه من تو را به خاطر پنج ويژگى دوست مى دارم: تو پسر عموى پيامبر خدايى؛ و نخستين كسى هستى كه به او ايمان آورد؛ و همسرِ سرور بانوان امّت، فاطمه دختر محمّدى؛ و پدر نسلى هستى كه از پيامبر خدا براى ما به جا مانده است؛ و در ميان مهاجران، بيشترين سهم را از مبارزه دارى. پس اگر مرا وا دارى كه كوه هاى استوار را جا به جا كنم و آب درياهاى موّاج را بركشم و تا آن گاه كه روز [مرگ]من در مى رسد، با اين كارْ پيوسته به تقويت دوست و تضعيف دشمنت مشغول باشم، باز هم به خود

تاريخ الطبرىـ در يادكردِ جستجوى زياد بن ابيه براى يافتن ياران حُجْر ـ: پس عمرو بن حَمِق و رِفاعة بن شَدّاد، بيرون رفتند تا در مدائن، فرود آمدند. سپس دوباره كوچ كردند تا به سرزمين موصِل ۵ رسيدند و به كوهى درآمدند و در آن، پنهان شدند و به كارگزار آن روستا خبر رسيد كه دو مرد، در كنار كوه، پنهان شده اند و او ـ كه مردى از قبيله همْدان به نام عبد اللّه بن ابى بلتعه بود ـ كار آن دو را ناپسند شمرد و با گروهى سوار و اهل آن روستا براى دستگيرى آن دو به سوى آن كوه، حركت كرد. چون سواران به آن دو رسيدند، آنان بيرون آمدند. عمرو بن حَمِق خزاعى، بيمار بود و شكمش آب زرد آورده بود و به بيمارى استسقا مبتلا بود. از اين رو، نمى توانست مقاومت كند. امّا رفاعة بن شدّاد ـ كه جوان و نيرومند بود ـ بر اسب تيزتك

تاريخ اليعقوبى:عبد الرحمان بن اُمّ حَكَم ـ كه كارگزار معاويه بر موصل بود ـ از مخفيگاه عمرو بن حَمِق خزاعى و رفاعة بن شَدّاد خبر يافت و به دنبال آنها فرستاد. آنها گريختند. عمرو بن حَمِق، سخت بيمار بود و در جايى از مسير، مارى او را گَزيد. عمرو گفت: اللّه اكبر! پيامبر خدا به من فرمود: «اى عمرو! جِن و اِنس در قتل تو مشاركت مى كنند». سپس به رفاعه گفت: تو در پى كار خود برو كه من دستگير و كشته مى شوم. فرستادگان عبد الرحمان بن اُمّ حَكَم به او رسيدند و او را گرفتند و گردنش زده شد و سرش را بر سر نيزه كردند و [در شهرها]چرخاندند، و اين، نخستين سرى بود كه در [تاريخ] اسلام چرخاندند. معاويه همسر او را در دمشق، زندانى كرده بود. چون سر عمرو را آوردند، برايش فرستاد و [سر] در دامانش نهاده شد. آن زن به

الاختصاص:عمرو بن حَمِق خزاعى، شيعه على بن ابى طالب بود و چون خلافت به معاويه رسيد، به منطقه «شهرزور» موصل رفت و معاويه به او نوشت: امّا بعد؛ خداوند، كينه هاى برافروخته را خاموش كرد و آتش فتنه ها را فرو كشيد و فرجام كار را از آنِ متّقيان قرار داد و همّت تو از يارانت بيشتر و كردارت از آنان بدتر نبود. همگى به راحتى در طاعت من در آمدند و به وارد شدن تحت امر من، شتاب كردند و تنها تو سستى كرده اى. پس تو نيز همراه مردم شو تا گناهان گذشته ات پاك شود و پرده از روى نيكى هايت كنار رود، و شايد اگر باقى بمانى و تقوا پيشه كنى و خود را حفظ كرده، نيكويى كنى، من برايت از حاكمان پيشين، كم تر نباشم. پس بر من درآى و تو را در امان خدا و پيامبرش داخل مى كنم، محفوظ از حسادت دل ها و كينه سينه ها و خداوند [بر