حدیث دربارهابو ذر غِفارى

تاريخ اليعقوبى:به عثمانْ خبر رسيد كه ابو ذر از او خُرده مى گيرد و تغيير و تبديل هاى او را در سنّت پيامبر خدا و سيره ابو بكر و عمر، بر زبان مى آورد. از اين رو، او را به شام و به نزد معاويه تبعيد كرد. ابو ذر [در شام نيز] در مسجد مى نشست و همان گفته ها را مى گفت و مردم به گِرد او جمع مى شدند تا آن كه اطرافيان و شنوندگان او فراوان شدند و چون نماز صبح را مى خواند، بر دروازه دمشق مى ايستاد و مى گفت: كاروانى آمده كه آتش مى آورد. خداوند، كسانى را كه به نيكى فرمان مى دهند، ولى آن را وا مى نهند و نيز آنان را كه از زشتكارى باز مى دارند، ولى خود انجام مى دهند، لعنت كند! معاويه به عثمان نوشت: تو با [تبعيد] ابو ذر، شام را بر خودت تباه كردى. پس عثمان به او نوشت كه وى را بر كجاوه اى چوبين و خُرد و بى روپوش، سوار كند و به سوى او روانه بدارد. ابو ذر، اين گونه به مدينه رسيد، در حالى كه گوشت ران هايش رفته بود. چون ابو ذر به نزد عثمان آمد، گروهى نزد او بودند. عثمان گفت: به من خبر رسيده كه مى گويى: شنيدم كه پيامبر خدا مى فرمود: «چون عدد مردان بنى اميّه به سى نفر رسيد، سرزمين هاى خدا را در ميان خود، دست به دست مى چرخانند و بندگان خدا را خدمتكار خود مى كنند و دين خدا را وسيله فريبكارى قرار مى دهند»؟ ابو ذر گفت: آرى. شنيدم كه پيامبر خدا چنين مى فرمود. عثمان به آنان كه نزدش بودند گفت: آيا شنيده ايد كه پيامبر خدا چنين چيزى بگويد؟ پس در پىِ على بن ابى طالب عليه السلام فرستاد و او آمد. عثمان پرسيد: اى ابو الحسن! آيا آنچه را ابو ذر حكايت مى كند، از پيامبر خدا شنيده اى؟ و سپس ماجرا را برايش گفت. على عليه السلام فرمود: «آرى». عثمان گفت: چگونه گواهى مى دهى؟ فرمود: «برپايه گفته پيامبر خدا كه فرمود: آسمان بر كسى سايه نيفكنْد و زمين، كسى را بر پشت خود نگرفت كه راستگوتر از ابو ذر باشد». ابو ذر، هنوز چند روزى در مدينه نمانده بود كه عثمان به دنبالش فرستاد كه: به خدا سوگند، بايد از مدينه خارج شوى. ابو ذر گفت: آيا مرا از حرم پيامبر خدا بيرون مى كنى؟ گفت: آرى؛ اگرچه برخلاف ميل توست. گفت: به مكّه [تبعيدم مى كنى]؟ گفت: نه. گفت: به بصره؟ گفت: نه. گفت: به كوفه؟ گفت: نه، بلكه به ربذه؛ جايى كه از آن جا بيرون آمدى تا آن كه در آن جا بميرى. اى مروان! او را بيرون كن و به هيچ كس اجازه سخن گفتن با او را مده تا خارج شود. مروان [به دستور عثمان]، ابو ذر را در حالى كه زن و دخترش همراهش بودند، بر شترى سوار و از مدينه اخراج كرد. على و حسن و حسين عليهم السلام و عبد اللّه بن جعفر و عمّار بن ياسر هم بيرون آمده بودند و مى نگريستند. ابو ذر، چون على عليه السلام را ديد، به سوى او آمد و دستش را بوسيد و گريست و گفت: من چون تو و فرزندانت را ديدم، گفته پيامبر خدا به يادم آمد و نتوانستم خود را نگاه دارم و به گريه افتادم. پس على عليه السلام رفت تا با ابو ذر، سخن بگويد كه مروان گفت: امير مؤمنان [عثمانْ]نهى كرده است كه كسى با او سخن بگويد. على عليه السلام تازيانه اش را بالا آورد بر صورت شتر مروان زد و فرمود: «دور شو. خداوند، تو را به آتش ببرد!». سپس او را بدرقه كرد و با وى سخنانى گفت كه شرحش به درازا مى كشد و بقيه افراد نيز هريك سخنانى گفتند و بازگشتند. مروان به نزد عثمان بازگشت و اين ماجرا، موجب دورى ميان على عليه السلام و عثمان و بگو مگوى آن دو شد و ابو ذر در رَبَذه ماند تا وفات كرد.