اشعارى درباره اين معجزه بزرگ
6 حدیث
بشارة المصطفى عن عبد اللّه بن عبّاس:رَأَيتُ حَسّانَ واقِفا بِمِنى وَالنَّبِيَّ مُجتَمِعَينِ، فَقالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه و آله:
مَعاشِرَ النّاسِ، هذا عَلِيُّ بنُ أبي طالِبٍ عليه السلام سَيِّدُ العَرَبِ وَالوَصِيُّ الأَكبَرُ، مَنزِلَتُهُ مِنّي مَنزِلَةَ هارونَ مِن موسى إلّا أ نَّهُ لا نَبِيَّ بَعدي، لا تُقبَلُ التَّوبَةُ مِن تائِبٍ إلّا بِحُبِّهِ، يا حَسّانُ قُل فينا شَيئا، فَأَنشَأَ يَقولُ:
لا تُقبَلُ التَّوبَةُ مِن تائِبٍ
إلّا بِحُبِّ ابنِ أبي طالِبِ
أخو رَسولِ اللّهِ بَل صِهرُهُ
وَالصِّهُر لا يُعدَلُ بِالصّاحِبِ
ومَن يَكُن مِثلَ عَلِيّ وقَد
رُدَّت لَهُ الشَّمسُ مِنَ المَغرِبِ
رُدَّت عَلَيهِ الشَّمسُ في ضَوئِها
بَيضا كَأَنَّ الشَّمسَ لَم تَغرُبِ ۱
بشارة المصطفىـ به نقل از عبد اللّه بن عبّاس ـ: حَسّان را، در حالى كه در مِنا با پيامبر صلى الله عليه و آله ايستاده بود، ديدم.
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «اى مردم! اينْ على بن ابى طالب، آقاى عرب و وصىّ بزرگ است. جايگاه او نسبت به من، چون جايگاه هارون نسبت به موسى عليه السلام است، جز آن كه پيامبرى پس از من نيست. توبه از هيچ توبه كننده اى، جز با دوست داشتن او پذيرفته نمى شود. اى حسّان! درباره ما چيزى بگو».
وى چنين سرود:
توبه از توبه كننده اى پذيرفته نمى شود
مگر با دوستى فرزند ابو طالب،
برادر پيامبر خدا، بلكه داماد او
و هم نشين، هم تراز داماد نيست.
چه كسى چون على است؛ على كه
خورشيد براى او از مغرب بازگشت؟
خورشيد، در كمال درخشندگى اش براى او برگشت
چنان سپيد كه گويى غروب نكرده بود! ۲
الإرشاد عن السيّد الحِمْيري:
رُدَّت عَلَيهِ الشَّمسُ لَمّا فاتَهُ
وقَتُ الصَّلاةِ وقَد دَنَتِ لِلمَغرِبِ
حَتّى تَبَلَّجَ نورُها في وَقتِها
لِلعَصرِ ثُمَّ هَوَت هُوِيَّ الكَوكَبِ
وعَلَيهِ قَد رُدَّت بِبابِلَ مَرَّةً
اُخرى ومارُدَّتِ لِخَلقٍ مُعرِبِ
إلّا لِيوشَعَ أو لَهُ مِن بَعدِهِ
ولِرَدِّها تَأويلُ أمرٍ مُعجِبِ ۱
الإرشادـ به نقل از سيّدِ حِمْيَرى ـ:
خورشيد براى او برگشت، آن هنگام كه
وقت نماز، از دست رفته بود و مغرب، نزديك شده بود.
نورانى شد، همانند خورشيد هنگام عصر.
براى نماز عصر چنين شد و آن گاه چون ستارگان، غروب كرد.
خورشيد براى او در بابِل برگشت، بارِ ديگر
و براى هيچ كس از بندگان برنگشت،
جز براى يوشع و پس از او براى على
و البتّه در بازگرداندن خورشيد، اثبات موضوعى مهم [يعنى وصايت] است. ۲
المناقب لابن شهر آشوب عن قدامة السعدي:
رَدَّ الوَصِيُّ لَنَا الشَّمسَ الَّتي غَرَبَت
حَتّى قَضَينا صَلاةَ العَصرِ في مَهَلِ
لا أنسَهُ حينَ يَدعوها فَتَتَبعُهُ
طَوعاً بِتَلبِيَةٍ هاها عَلى عَجَلِ
فَتِلكَ آيَتُهُ فينا وحُجَّتُهُ
فَهَل لَهُ في جَميعِ النّاسِ مِن مَثَلِ؟
أقسَمتُ لا أبتَغي يَوماً بِهِ بَدَلاً
وهَل يَكونُ لِنورِ اللّهِ مِن بَدَلِ؟
حَسبي أبو حَسَنٍ مَولىً أدينُ بِهِ
ومَن بِهِ دانَ رُسلُ اللّهِ فِي الاُوَلِ ۱
المناقب، ابن شهر آشوبـ به نقل از قُدامه سعدى ـ:
وصى، خورشيدِ را كه غروب كرده بود، برايمان برگرداند
تا نماز عصر را در وقت آن و با فرصت كافى به جاى آورديم.
يادم نمى رود هنگامى كه او خورشيد را خواند و خورشيد، از وى پيروى كرد
فرمانبرانه، لبيك گويان و به سرعت.
اين، نشانه او در بين ما و حجّت اوست
آيا در بين مردم، چون او كسى هست؟
سوگند ياد كرده ام كه هيچ گاه كسى را به جاى او برنگزينم
و آيا براى نور خدا بديلى هست؟
مرا همين بس كه ابو الحسن، مولايم باشد و پيرو او باشم.
او كسى است كه رسولان الهى از روز اوّل، پيرو او بوده اند.
۱.المناقب لابن شهر آشوب: ج 2 ص 319، تفسير أبي الفتوح الرازي: ج 6 ص 331.
المناقب، ابن شهر آشوبـ به نقل از عونى ـ:
فراموش نكن روزى را كه خورشيد براى او برگشت
و زمين را به نور كامل خود، فرا گرفت.
اين حادثه در صهباء بود. نيز خورشيد براى او
در بابِل بازگشت؛ بازگشتى فرمانبرانه.
المناقب لابن شهر آشوب عن ابن حماد:
ورُدَّت لَكَ الشَّمسُ في بابِلٍ
فَسامَيتَ يوشَعَ لَمّا سَمى
ويَعقوبُ ما كانَ أسباطُهُ
كنَجلَيكَ سِبطَي نَبِيِّ الهُدى ۱
المناقب، ابن شهر آشوبـ به نقل از ابن حماد ـ:
خورشيد در بابِل براى تو بازگشت.
بر يوشع، در آنچه برترى يافته بود، برترى يافتى.
و نوادگان يعقوب [نيز] نبودند
مثل دو فرزند تو، آن دو نواده پيامبر هدايت. ۲
المناقب لابن شهر آشوب عن السروجي:
وَالشَّمسُ لَم تَعدِل بِيومِ بابِلٍ
ولا تَعَدَّت أمرَهُ حينَ أمَر
جاءَت صَلاةُ العَصرِ وَالحَربُ عَلى
ساقٍ فَأَومى نَحوَها رَدَّ النَّظَر
فَلَم تَزَل واقِفَةً حَتّى قَضى
صَلاتَهُ ثُمَّ هَوَت نَحوَ المَقَرِ ۱
المناقب، ابن شهر آشوبـ به نقل از سروجى ـ:
در حادثه روز بابِل، خورشيد از دستور او عدول
و از فرمانش سرپيچى نكرد، هنگامى كه فرمان داد.
[وقت] نماز عصر شد و جنگ، همچنان برپا بود
و او به خورشيد، اشاره كرد كه نگاهش را برگردانَد
خورشيد، همچنان ايستاد تا او به جاى آورد
نمازش را و آن گاه به جايگاه خود رفت.
۱.المناقب لابن شهر آشوب: ج 2 ص 319.