حدیث دربارهفيزيك

الإمام عليّ عليه السلام:كُلُّ سَميعٍ غَيرَهُ يَصَمُّ عَن لَطيفِ الأصواتِ، ويُصِمُّهُ كَبيرُها ۱. ۲

امام على عليه السلام:هر شنونده اى جز خدا، از شنيدن صداهاى زير، ناشنواست و صداهاى بَم، او را ناشنوا مى سازد. ۳

۱.أثبت العلم الحديث باستخدام الهزازات الصوتيّة، أنّ الاُذن البشريّة تتحسّس فقط بمجال معيّن من الاهتزازات، هي التي يقع تواترها بين 15 هزّة في الثانية و15000 هزّة، فإذا كان تواتر الصوت أقل من 15 هزّة في الثانية لا تسمعه الاُذن، وكذلك إذا كان تواتر الصوت أعلى من 15000 هزّة في الثانية. ولعلّ هذا هو المقصود ب (لطيف الأصوات) و (كبير الأصوات) (تصنيف نهج البلاغة: ص 782). والجدير ذكره إنّ أحدث ما توصّلت إليه النظريات الفيزيائيّة أنّ عدد الذبذبات الصوتيّة القابلة للسماع تتراوح ما بين 20ـ 20000 ذبذبة /ثانية على عكس ما أثبتته النظريّات السابقة من أنّها تتراوح بين 15ـ 15000 ذبذبة/ ثانية (راجع: كتاب «الفيزياء» تأليف هاليدي ورزنيك، ترجمة گلستانيان و بهار: ج 2 ص 95).

۲.نهج البلاغة: الخطبة 65، بحار الأنوار: ج 4 ص 309 ح 37.

۳.دانش جديد، امكان بهره گيرى از امواج صوتى را فراهم آورده است. گوش انسان، توان گيرايى مقدار معيّنى از امواج صوتى را دارد كه بين پانزده موج در ثانيه تا پانزده هزار موج باشد و اگر كم تر از اين باشد، گوش ما قادر به شنيدن نيست، چنان كه اگر مقدار امواج، افزون تر از پانزده هزار باشد، نيز نمى تواند بگيرد و شايد مقصود از كلام آن حضرت كه فرمود: «لطيف الأصوات (صداهاى زير)» و «كبير الأصوات (صداهاى بم)» همين باشد (تصنيف نهج البلاغة: ص 782). شايسته يادآورى است كه جديدترين نظريه فيزيكى در اين مورد، اين است كه مقدار امواج صوتى قابل درك براى گوش انسان، بين 20 تا 20000 بار در ثانيه است؛ يعنى متفاوت با نظريه پيشين كه آن را بين 15 تا 15000 در ثانيه مى دانست (ر. ك: فيزيك، تأليف هاليدى و رزنيك، ترجمه گلستانيان و بهار: ج 2 ص 95).

کلیدواژه‌ها شاخه های گوناگون دانش او فیزیک

احادیث دیگر این موضوع

امام على عليه السلام:هر بيننده اى جز او، در [ديدن]رنگ هاى نهان و اجسام ظريف، نابيناست. بسيارى از حيوانات، رنگ ها را نمى بينند؛ بلكه تنها رنگ سفيد و سياه را مى بينند؛ امّا انسان، هفت رنگ لطيفِ قابل ديد را كه امواج آنها بين 4/0 ميكرون (بنفش) تا 8/0 ميكرون (قرمز) است، مى بيند؛ ولى رنگ هايى كه طول موج آنها از اين محدوده بيرون است، انسان، قادر به ديدن آنها نيست، از (قبيل اشعه ماوراى بنفش و اشعه مادون قرمز). بنا بر اين، قدرت بينايى انسان، محدود است؛ امّا خداوند متعال، هر جسم و هر رنگ را با هر نوع و لطافت مى بيند و به قدرت اوست كه زنبور عسل، توان تشخيص هفت رنگ سفيد متفاوت را دارد كه انسان، همه آنها را يك رنگ (سفيد) مى بيند. زنبور عسل با اين قدرت چشمگير مى تواند در حال پرواز، انواع گل ها را تشخيص بدهد (تصنيف نهج البلاغة: ص 782).

امام على عليه السلامـ هنگامى كه كنار نهر فُراتْ نشسته بود و در دستش چوبى بود كه آن را به آب مى زد ـ: اگر مى خواستم، مى توانستم براى شما از آب، نور و آتش ايجاد كنم. امام على عليه السلام مضمون سخنش را روشن نكرده و مطلب را در شكل رمز، بيان فرموده است؛ چون خِردها در آن زمان، بيش از اين را بر نمى تابيدند و در كلام آن حضرت كه فرمود: «از آب، نور و آتش برايتان ايجاد مى كردم» دلالت ظريفى بر نيروى موجود در آب است كه مى توان از آن، نور (برق) و آتش (نيروى حرارتى) ايجاد كرد. اگر ژرف نگرى كنيم، درمى يابيم كه آب، از دو عنصر هيدروژن و اكسيژن به وجود آمده است كه اوّلى قابل احتراق و توليد نور است و دومى به احتراق، كمك مى كند و حرارت ايجاد مى كند. افزون بر اين، در آب طبيعى، به نسبت دو به ده هزار، آب سنگين (D2O)وجود دارد كه آن را به منبعى طبيعى براى هيدروژن سنگين ـ كه از آن به «دوتريوم» ياد مى شود و با Dنمايش داده مى شود ـ تبديل مى كند و اين نمونه، پايه اصلى در تركيب بمب هيدروژنى است كه بر پايه تركيب دو اتم دوتريوم براى تشكيل هليوم است و البته نيروى به دست آمده از اين تركيب ـ كه منشأ نيروى خورشيدى است ـ هزاران بار بر نيروى به دست آمده از بمب اتمى ـ كه بر پايه اورانيوم است ـ افزون تر است. براى درك بيشتر موضوع، يادآورى مى شود كه محصول يك گرم هليوم ـ كه از تركيب دوتريوم به دست مى آيد ـ نيرويى معادل 675 ميليون ميليارد اِرگ (= دويست هزار كيلو وات ساعت) است (تصنيف نهج البلاغة: ص 783).