آگاه ترينِ امّت به موازين قضا

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:آگاه ترينِ امّت من به [موازين]قضا، على بن ابى طالب است.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:پس از من، آگاه ترينِ امّت به [موازين] قضا و داناترين آنها على بن ابى طالب است.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:پس از من، آگاه ترين فرد به سنّت و داورى، على بن ابى طالب است.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:على، آگاه ترينِ امّت من به [موازين] قضا، بر اساس كتاب خداست. هركس مرا دوست دارد، بايد او را [نيز] دوست داشته باشد؛ چرا كه كسى به ولايت من نمى رسد، مگر با دوست داشتن على.

فضائل الصحابة، ابن حنبلـ به نقل از حميد بن عبد اللّه بن يزيد مدنى ـ: نزد پيامبر صلى الله عليه و آله، از يكى از داورى هاى على عليه السلام سخن به ميان آمد. پيامبر خدا خوشش آمد و فرمود: «سپاس، خداى را كه حكمت را در بين ما اهل بيت، قرار داد».

المستدرك على الصحيحينـ به نقل از عبد اللّه بن مسعود ـ: ما همواره از على بن ابى طالب عليه السلام به عنوان آگاه ترينِ مردم مدينه به [موازين] قضا سخن مى گفتيم.

صحيح البخارىـ به نقل از عمر ـ: آگاه ترينِ ما، به [موازين] قضا على است.

المناقب، ابن شهر آشوبـ به نقل از عمر ـ: به ما دستور داده شده بود كه هرگاه در چيزى اختلاف پيدا كرديم، على را داور قرار دهيم.

شرح نهج البلاغة:على عليه السلام در مسجد، كنار عمر نشسته بود و گروهى از مردم نزد او بودند. وقتى على عليه السلام برخاست كه برود، يكى از آنان از او به كنايه ياد كرد و او را به خودنمايى و تكبّر، متّهم نمود. عمر گفت: براى فردى چون او رواست كه تكبّر كند. سوگند به خدا، اگر شمشير او نبود، هرگز ستون اسلام، بر پاى نمى ايستاد. گذشته از اين، او آگاه ترين امّت به [موازين] قضا و باسابقه ترين و شريف ترينِ آنان است.

امام باقر عليه السلام:دو نفر براى داورى پيش عمر آمدند و على عليه السلام در كنار او نشسته بود. عمر به وى گفت: اى ابو الحسن! بين آنان داورى كن. يكى از آن دو [به عمر] گفت: اى امير مؤمنان! در حالى كه تو [اين جا] نشسته اى، اين، بين ما داورى كند؟ عمر گفت: واى بر تو! آيا مى دانى اين [مرد]كيست؟ اين [مرد]، مولاى من و مولاى هر مسلمان است. هر كس كه اين [مرد]، مولاى او نباشد، مسلمان نيست.

المناقب، ابن شهر آشوبـ به نقل از ابن عبّاس ـ: عمر بن خطّاب به على عليه السلام گفت: اى ابو الحسن! هر گاه كه از تو درباره چيزى سؤال مى شود، در اظهارنظر و فصل خصومت درباره آن، عجله مى كنى. على عليه السلام كف دستش را نشان داد و پرسيد: «اين، چند تاست؟» عمر گفت: پنج تا. على عليه السلام فرمود: «[در پاسخ دادن،] عجله كردى، اى ابو حفص!». عمر گفت: پاسخش برايم معلوم بود. على عليه السلام فرمود: «من هم پاسخ هايى را كه برايم واضح است، سريع مى گويم».

تاريخ الطبرىـ به نقل از مقداد ـ: من نديدم مثل آنچه به اهل اين خاندانْ داده شده است، پس از پيامبرشان به كسى داده شده باشد. من از قريشيان در شگفتم كه كسى را رها كردند كه باور ندارم هيچ كس، داناتر و آگاه تر از او به [موازين قضا]براساس عدل باشد.