حدیث دربارهانواع دلها
رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله:القُلوبُ أربَعةٌ: قَلبٌ فيهِ إيمانٌ و ليسَ فيهِ قرآنٌ، و قَلبٌ فيهِ إيمانٌ و قرآنٌ، و قَلبٌ فيهِ قرآنٌ و ليسَ فيهِ إيمانٌ، و قَلبٌ لا إيمانَ فيهِ و لا قرآنَ:
فأمّا الأوَّلُ كالتَّمرَةِ طَيِّبٌ طَعمُها و لا طِيبَ لَها، و الثاني كَجِرابِ المِسكِ طَيِّبٌ إن فُتِحَ و طَيِّبٌ إن وَعاهُ، و الثالثُ كالاُشنَةِ طَيِّبٌ ريحُها و خَبيثٌ طَعمُها، و الرابعُ كالحَنظَلَةِ خَبيثٌ رِيحُها و طَعمُها. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:دلها چهار گونه اند: دلى كه در آن ايمان هست و قرآن نيست، دلى كه در آن هم ايمان هست هم قرآن، دلى كه در آن قرآن هست و ايمان نيست و دلى كه در آن نه ايمان هست و نه قرآن.
دل اوّل همچون خرماست، خوش طعم است، اما عطر ندارد. دل دوم، همچون مشكدان است كه اگر دَرَش را باز كنى خوش بوست و اگر هم ببندى باز خوش بوست. دل سوم، مانند اشنان است؛ خوشبو و بد طعم. دل چهارم مانند حنظل ۲ است؛ بد بو و بد طعم.