حدیث دربارهمجموعه اين صفات

عنه صلى الله عليه و آله ـ في حَديثٍ لَهُ مَعَ جَبرَئيلَ عليه السلام ـ:قُلتُ: يا جَبرَئيلُ فَما تَفسيرُ الزُّهدِ؟ قالَ: الزّاهِدُ يُحِبُّ مَن يُحِبُّ خالِقُهُ، ويُبغِضُ مَن يُبغِضُ خالِقُهُ، ويَتَحَرَّجُ مِن حَلالِ الدُّنيا ولا يَلتَفِتُ إلى حَرامِها؛ فَإِنَّ حَلالَها حِسابٌ وحَرامَها عِقابٌ، ويَرحَمُ جَميعَ المُسلِمين كَما يَرحَمُ نَفسَهُ، ويَتَحَرَّجُ مِنَ الكَلامِ كَما يَتَحَرَّجُ مِنَ المَيتَةِ الَّتي قَدِ اشتَدَّ نَتنُها، ويَتَحَرَّجُ عَن حُطامِ الدُّنيا وزينَتِها كَما يَتَجَنَّبُ النّارَ أن تَغشاهُ، وأن يُقَصِّرَ أمَلَهُ وكَأَنَّ بَينَ عَينَيهِ أجَلَهُ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ در گفتگويى با جبرئيل عليه السلام ـ:گفتم: اى جبرئيل! تفسير زهد چيست؟ گفت: «زاهد، كسى [و آنچه] را كه آفريدگارش دوست دارد، دوست مى دارد و كسى را كه آفريدگارش او را ناخوش دارد، ناخوش مى دارد و از حلال دنيا مى پرهيزد و به حرام آن، توجّه نمى كند؛ زيرا حلال آن، حساب دارد و حرامش كيفر. [زاهد، [همچنان كه به خويشتن رحم مى كند، به همه مسلمانان، رحم مى كند و همان گونه كه از لاشه گنديده بسيار بدبو، دورى مى كند، از سخن [بيجا [مى پرهيزد و همان گونه كه از آتش دورى مى كند كه مبادا او را فرا گيرد، از حُطام دنيوى و زرق و برق آن، دورى مى كند؛ آرزويش كوتاه است، انگار كه مرگ خود را پيش چشم دارد».
۱.معاني الأخبار: ص 261 ح 1، مشكاة الأنوار: ص 423 ح 1419 وفيه «كثرة الأكل» بدل «الكلام»، عدّة الداعي: ص 85 عن الإمام الصادق عليه السلام رفعه إليه صلى الله عليه و آله نحوه، بحار الأنوار: ج 69 ص 373 ح 19؛ كنز العمّال: ج 3 ص 208 ح 6191 نقلاً عن الديلمي عن أبي هريرة.

احادیث دیگر این موضوع

۸
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ از سفارش هاى ايشان به على عليه السلام ـ:اى على! پيوسته آخرت را در دلت مجسّم بدار و مرگ را نصب العين خود، قرار ده. حضورت را در پيشگاه خداوند، فراموش مكن و از خداترسان باش و نعمت هاى خدا را به ياد داشته باش. از حرام هاى خدا، باز ايست، هَوَست را به دور افكن و از دودلى و طمع و آزمندى، كناره گير و فروتنى و خويشتندارى و خوش خويى و نرم گويى را در پيش گير و پيرو سخن حق باش از هر كه باشد. از بخل و دروغ و ريا و خودپسندى دورى كن و نعمت خدا را كوچك مشمار و همواره، شكر آن را به جاى آور و هميشه به ياد خدا باش و در همه حال، او را سپاس و ستايش گوى و از كسى كه به تو ستم كرده است، درگذر و با كسى كه از تو بُريده است، پيوند برقرار كن و به كسى كه از تو مضايقه كرده است، عطا كن. سكوتت توأم با انديشيدن باشد وگفتارت، ذكر خدا و نگاه كردنت عبرت آموختن. تا مى توانى، دوستى بوَرز و با مردم به خوبى رفتار كن و در مصائب و سختى ها صبور باش و مصيبت ها را دستِ كم مگير. درباره قيامت، بسيار انديشه كن و به بهشت، شوق بورز و از آتش، به خدا پناه ببر، امر به معروف و نهى از منكر كن و در راه خدا، سرزنش هيچ سرزنشگرى در تو اثر نكند. از حلال، هرگاه برايت فراهم شد، هر اندازه كه خواستى، [بدون اسراف و تبذير [استفاده كن. به اخلاص و توكّل، چنگ در زن و گمان را رها كن و بر شالوده بنا كن. باحق باش، هرجا كه بود. آنچه را بر تو مشتبه مى شود، با كمك عقلت تميز بده؛ زيرا كه عقل، حجّت خدا بر تو و سپرده اى [الهى [در وجود توست و برايت بركت ها دارد. اينهاست نشانه هاى زهد و راه و روش آن، و عاقبتْ از آنِ پرهيزگاران است.