حدیث دربارهكلّيات موجبات دوستى

عنه عليه‏السلام: العَقلُ غِطاءٌ سَتيرٌ، وَالفَضلُ جَمالٌ ظاهِرٌ، فَاستُر خَلَلَ خُلقِكَ بِفَضلِكَ، وقاتِل هَواكَ بِعَقلِكَ، تَسلَم لَكَ المَوَدَّةُ، وتَظهَر لَكَ المَحَبَّةُ. ۱

امام على عليه‏السلام: عقل، پرده پوش [كاستى‏ها]است و كمال، زيبايى آشكار. پس كاستى‏هاى خوى خود را با كمالت بپوشان و با عقل خويش، هوايت را از پاى در آور، تا دوستى تسليمت گردد و محبّت، برايت آشكار شود.

۱.الكافي: 1 / 20 / 13 عن سهل بن زياد رفعه.

کلیدواژه‌ها دوستی مردم عوامل دوستی کلیات موجبات دوستی

احادیث دیگر این موضوع

امام على عليه‏السلام: بهترين چيزهايى كه مردم با آنها، دل‏هاى دوستانشان را به دست مى‏آورند و كينه‏ها را از دل‏هاى دشمنانشان مى‏زدايند، خوش‏رويى به هنگام ديدارشان است، و پرسش حال آنها در هنگام نبودشان و گشاده رويى در حضورشان.

امام على عليه‏السلام: گشاده‏رويى و خوش‏رويى، بخشش كردن، نيكوكارى و سلام‏دادن [به همه]، دوستى مردم را فراچنگ مى‏آورد.

امام على عليه‏السلام: دوستىْ با هيچ چيز همچون بخشندگى، نرمى و خوش‏خويى به دست نمى‏آيد.

امام على عليه‏السلام: سه چيز عامل دوستى است: خوش‏خويى، ملايمت نيكو و فروتنى.

امام باقر عليه‏السلام: محمّد بن شهاب زُهْرى، افسرده و اندوهگين بر امام سجاد (زين العابدين) عليه‏السلاموارد شد. حضرت به او فرمود: «چرا غمناك و اندوهگينى؟». گفت: اى پسر پيامبر خدا! به محنت حسودان بر نعمت‏هايم و آزمندانِ به موقعيّتم گرفتار آمده‏ام و نيز اين [محنت] كه به كسى خوبى كرده و به خيرش اميدوار بودم و پندارم خطا بود، و از اين همه، غم و اندوه پياپى به سراغم مى‏آيد. حضرت سجّاد عليه‏السلام فرمود: «زبانت را از زيان زدن به خودت نگه دار تا مالك برادرانت شوى». زُهْرى گفت: اى پسر پيامبر خدا! من با سخنانى كه مى‏پراكَنم، به آنان خوبى مى‏كنم [و بر دانش آنان مى‏افزايم]. امام سجاد عليه‏السلامفرمود: «هيهات! مبادا براى اين كار، دچار خودبينى شوى. مبادا چيزى بر زبان آورى كه نادرستىِ آن زودتر بر دل‏ها نشيند، گرچه عذر (توجيه) آن را داشته باشى؛ زيرا هر آن كس كه سخن نادُرستى را به او مى‏شنوانى، چنين نيست كه بتوانى عذرت را نيز به او بقبولانى». سپس فرمود: «اى زهرى! هركه عقلش كامل‏ترين صفتش نباشد، تباه شدنش آسان‏ترين ويژگى‏اش خواهد بود». سپس فرمود: «اى زهرى! چه اشكالى دارد كه مسلمانان را چون خانواده‏ات بشمارى و بزرگشان را به منزلت پدر بدانى و كوچكشان را به منزلت فرزندت و همسالت را به منزلت برادرت؟ حال به كدام يك از اينان دوست دارى ستم كنى؟ كدام يك از اينان را دوست دارى نفرين كنى؟ آبروى كدام يك از اينان را دوست دارى بريزى؟ اگر هم ابليس ـ كه نفرين خدا بر او باد ـ در تو اين پندار را پديد آورد كه تو بر يكى از اهل قبله برترى دارى، [اندكى درنگ كن و] بنگر. اگر آن شخص، بزرگ‏تر از تو بود، [با خودت]بگو: پيش از من ايمان آورده و به عمل صالح پرداخته است. پس بهتر از من است``. اگر كوچك‏تر از تو بود، بگو: من پيش از او به گناهان و معصيت‏ها روى آوردم. پس او بهتر از من است`` و اگر همسالت بود، بگو: من نسبت به گناه خود، يقين دارم و درباره او تنها شك دارم. پس چرا يقينم را بر اثر شك خود، رها كنم؟``. اگر ديدى مسلمانان به تو حرمت مى‏نهند، بزرگت مى‏شمارند و گرامى‏ات مى‏دارند، بگو: اين فضيلتى است كه آنان به چنگ آورده‏اند`` و اگر از آنان درشتى و رويگردانى از خودت را ديدى، بگو: اين به سبب گناهى است كه از من سر زده است``. در واقع، اگر تو چنين كنى، زندگى‏ات آسان مى‏شود، دوستانت فراوان مى‏گردند، دشمنانت اندك مى‏شوند و از نيكى مردم، شادمان مى‏گردى و از درشتى و جفايشان اندوهگين نمى‏شوى. اين را بدان كه گرامى‏ترينِ مردم نزد آنان، كسى است كه خيرش به آنان برسد و خود از آنان بى‏نياز باشد و از درخواست چيزى خوددارى كند. پس از او، گرامى‏ترينِ مردم نزدشان، كسى است كه از درخواست كردن خوددارى كند، گرچه بدانها نيازمند باشد. در حقيقت، اهل دنيا اموال خود را به شدّت حفظ مى‏كنند و هركه مزاحم آنچه نگهش مى‏دارند، نشود، نزدشان گرامى است و اگر مزاحم اموالشان نشود و حتّى بدانان چيزى از اموالش ببخشد، عزيزتر و گرامى‏تر خواهد بود».

امام صادق عليه‏السلام: سه چيز، دوستى به بار مى‏آورد: ديندارى، فروتنى و بخشش.

امام عسكرى عليه‏السلام: هركه پارسايىْ خوى او، كرمْ سرشت او و بردبارىْ صفتش باشد، دوستش زياد و ستايشش بسيار گردد و در برابر دشمنانش، ستايش نيكوى ديگران يارى‏اش مى‏دهد.