حدیث دربارهدوستى نيكى و نيكان
السنّة لابن أبي عاصم عن عبداللّه بن مسعود: كُنّا عِندَ النَّبِيِّ صلىاللهعليهوآله، فَأَقبَلَ راكِبٌ حَتّى أناخَ بِالنَّبِيِّ صلىاللهعليهوآله، فَقالَ: يا رَسولَ اللّهِ، إنّي أتَيتُكَ مِن مَسيرَةِ سَبعٍ ـ أنصَبتُ بَدَني، وأسهَرتُ لَيلي، وأظمَأتُ نَهاري، وأنصَبتُ راحِلَتي ـ؛ لِأَسأَلَكَ عَن خَصلَتَينِ أسهَرَتاني. فَقالَ لَهُ النَّبِيُّ صلىاللهعليهوآله: مَا اسمُكَ؟
فَقالَ: زَيدُ الخَيلِ.
قالَ: أنتَ زَيدُ الخَيرِ، سَل، فَرُبَّ مُعضِلَةٍ قَد سُئِلَ عَنها.
فَقالَ: أسأَلـُكَ عَن عَلامَةِ اللّهِ تَعالى فيمَن يُريدُ وعَلامَتِهِ فيمَن لا يُريدُ؟
فَقالَ النَّبِيُّ صلىاللهعليهوآله: كَيفَ أصبَحتَ؟
قالَ: أصبَحتُ اُحِبُّ الخَيرَ ومَن يَعمَلُ بِهِ، وإن عَمِلتُ بِهِ أيقَنتُ ثَوابَهُ، وإن فاتَني مِنهُ شَيءٌ حَنَنتُ إلَيهِ.
فَقالَ لَهُ النَّبِيُّ صلىاللهعليهوآله: هيهِ، هذِهِ عَلامَةُ اللّهِ فيمَن يُريدُ، وعَلامَتُهُ فيمَن لا يُريدُ أن لَو أرادَكَ لِلآخَرينَ ۱ لَهَيَّأَكَ لَها ثُمَّ لا يُبالي بِأَيِّ وادٍ هَلَكتَ. ۲
السنّة ابن ابى عاصم ـ به نقل از عبداللّه بن مسعود ـ : نزد پيامبر صلىاللهعليهوآلهبوديم كه سوارى آمد و مَركب خود را كنار پيامبر صلىاللهعليهوآله نشاند و گفت: اى رسول خدا! من از فاصله هفت [شب راه] به سويت آمدهام. بدنم را خسته كردهام، شب را به بيدارى و روز را به تشنگى گذرانده و مَركبم را خسته كردهام تا از تو درباره دو خصلت كه خواب شبانه را از من ربوده است، بپرسم.
پيامبر صلىاللهعليهوآلهبه او فرمود: «نامت چيست؟».
گفت: زيدُ الخَيل (زيدِ اسبْيار).
فرمود: «تو زيد الخير (زيدِ نيكْيار) هستى. بپرس كه چه بسا دشوارىاى كه دربارهاش پرسش شده [و پاسخ گرفته شده]است».
گفت: از تو درباره نشانه خداوند متعال در كسى كه او را مىخواهد و نشانهاش در آن كه او را نمىخواهد، مىپرسم.
فرمود: «شب را چگونه به صبح آوردى؟».
گفت: در حالى به صبح آوردم كه نيكى را و هر كه آن را انجام دهد، دوست دارم و اگر خودم آن را انجام دهم، يقين به پاداشش دارم و اگر آن را از دست بدهم، احساس علاقه به آن مىكنم.
پيامبر صلىاللهعليهوآلهبه او فرمود: «هان! اين همان نشانه خداوند است در كسى كه [خدا] او را مىخواهد، و امّا نشانهاش در آن كه او را نمىخواهد، اين است كه اگر تو را براى كارهاى ديگرى [جز نيكى]مىخواست، تو را براى آنها آماده مىكرد و باكش نبود كه در كجا تباه گردى!».
کلیدواژهها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتتشویق به طلب علم و حکمت +4 مورد دیگر