از بين رفتن خِرَد
5 حدیث
امام على عليه السلام:بدانيد، اى بندگان خدا كه آرزو، خِرد را مى بَرد، وعده را دروغ جلوه مى دهد، به غفلت مى كشانَد و حسرت به بار مى آورد. پس، آرزو را باور نكنيد؛ زيرا كه آن، فريبنده است و آرزومند گنهكار.
عنه عليه السلام:اِعلَموا أنَّ الأَمَلَ يُسهِي العَقلَ ويُنسِي الذِّكرَ، فَأَكذِبُوا الأَمَلَ؛ فَإِنَّهُ غُرورٌ و صاحِبَهُ مَغرورٌ. ۱
امام على عليه السلام:بدانيد كه آرزو، خِرد را دچار غفلت مى سازد و فراموشىِ [مبدأ و مقصد] مى آورد. پس آرزو را دروغگو دانيد؛ كه آرزو فريبنده است و آرزومند فريب خورده.
۱.نهج البلاغة: الخطبة 86؛ الإمامة والسياسة: ج1 ص 70، الجوهرة: ص80 كلاهما نحوه.
امام على عليه السلام:بدانيد كه آرزو، دل را مى كَنَد و وعده را دروغ جلوه مى دهد و غفلتِ بسيار مى آورد و حسرت به بار مى نشانَد. پس، از دنيا دورى كنيد، آن گونه كه از چيزى با شديدترين وجه، دورى مى كنيد.
عنه عليه السلام:عِندَ غُرورِ الأَطماعِ وَالآمالِ تَنخَدِعُ عُقولُ الجُهّالِ وتُختَبَرُ ألبابُ الرِّجالِ. ۱
امام على عليه السلام:در هنگام فريبندگى آمال و آرزوهاست كه خِردهاى نادانان، فريب مى خورند و خِردهاى مردان، آزموده مى شوند.
۱.غرر الحكم: ح 6222، عيون الحكم والمواعظ: ص 337 ح 5748.
الإمام الكاظم عليه السلام:مَن سَلَّطَ ثَلاثا عَلى ثَلاثٍ فَكَأَنَّما أعانَ عَلى هَدمِ عَقلِهِ: مَن أظلَمَ نورَ تَفَكُّرِهِ بِطولِ أمَلِهِ، ومَحا طَرائِفَ حِكمَتِهِ بِفُضولِ كَلامِهِ، وأطفَأَ نورَ عِبرَتِهِ بِشَهَواتِ نَفسِهِ؛ فَكَأَنَّما أعانَ هَواهُ عَلى هَدمِ عَقلِهِ، ومَن هَدَمَ عَقلَهُ أفسَدَ عَلَيهِ دينَهُ ودُنياهُ. ۱
امام كاظم عليه السلام:هركس سه چيز را بر سه چيزْ چيره گردانَد، گويا به ويران كردن خِرد خويش كمك كرده است: كسى كه روشنايى انديشه اش را با آرزوى درازش تاريك كند؛ و كسى كه تازه هاى حكمت (خِرد يا دانش) خويش را با زياده گويى هايش نابود نمايد؛ و كسى كه نورِ عبرت آموزى اش را با خواهش هاى نفسانى اش خاموش كند، گويا هوسِ خود را در ويران كردن خِردش كمك رسانده است و كسى كه خِردش را ويران كند، دين و دنياى خود را تباه ساخته است.
۱.الكافي: ج 1 ص 17 ح 12 عن هشام بن الحكم، تحف العقول: ص 386، بحار الأنوار: ج 78 ص 300 ح 1.