جنگجوى بى بديل

النهايةـ به نقل از ابن عبّاس، در توصيف على عليه السلام ـ: هيچ جنگجويى را مانند او نديدم كه به جنگاورى معروف و به فنون جنگ آشنا باشد.

وقعة صِفّينـ به نقل از معاويه ـ: به خدا سوگند، پسر ابو طالب، به جنگ هيچ كس نرفت، مگر آن كه زمين را از خونش سيراب ساخت.

المناقب، خوارزمى:گروهى از سران بنى اُميّه پيش معاويه گِرد آمده بودند و از دليرى على عليه السلام و دليرى مالك اشتر، حرف مى زدند. عُتْبة بن ابى سفيان گفت: اشتر، شجاع است؛ امّا على در شجاعت، هيبت و قدرت، بى نظير است.

شرح نهج البلاغة:روزى معاويه چشم گشود و ديد كه عبد اللّه بن زبير، پايين پايش بر روى تختْ نشسته است. معاويه نشست. عبد اللّه، شوخى كنان گفت: اى اميرمؤمنان! اگر مى خواستم تو را بكُشم، مى كشتم. معاويه گفت: اى ابو بكر! براى ما شجاع شده اى؟! گفت: چه طور شجاعت مرا انكار مى كنى، در حالى كه در جنگ، برابر على بن ابى طالب ايستادم. معاويه گفت: اگر چنين بود، او حتما تو را و پدرت را با دست چپ مى كشت، در حالى كه دست راست او، همچنان خالى بود و به دنبال كسان ديگرى بود كه مى خواست هلاك كند!

رسائل الجاحظ:گفتند: در بين ياران شجاع پيامبر صلى الله عليه و آله كسى كه به اندازه على عليه السلام دشمنان به دستش كشته شده باشند، نمى شناسيم و هيچ كس نيست كه رؤسا، بزرگان، فرماندهان و رهبران را، به اندازه اى كه توسط على بن ابى طالب عليه السلام كشته شده اند، كشته باشد. كشتن يك رئيس ـ گرچه وى از بعضى سواركاران در شجاعتْ پايين تر باشد ـ، كار سخت ترى است. چون كشتن يك رئيس، براى مسلمانانْ سخت تر و كارسازتر از كشتن جنگجويى است كه از رئيس، قوى تر باشد، و على عليه السلام كسى است كه هم رئيسان و هم دليران را به قتل رسانده است. او شگفتى ديگرى هم دارد كه با همه فراوانى آنهايى كه كشت و آنهايى كه به مَصافشان رفت و آنهايى كه از دم شمشير گذرانْد، هرگز كسى را مجروح نكرد و به كسى ضربه نزد، مگر اين كه كشته شد.