انجام دهنده است، نه با جنبش ابزارى

2 حدیث
الإمام عليّ عليه السلامـ مِن خُطبَةٍ لَهُ فِي التَّوحيدِ ـ: فاعِلٌ لا بِاضطِرابِ آلَةٍ، مُقَدِّرٌ لا بِجَولِ فِكرَةٍ. ۱
امام على عليه السلامـ در سخنرانى خود درباره خدا شناسى ـ: انجام دهنده است، نه با جنبش ابزارى؛ تقدير كننده است، نه با گردش انديشه اى.
۱.نهج البلاغة: الخطبة 186، تحف العقول: ص 63 وفيه «حركة» بدل «آلة».
عنه عليه السلام:مَن وَصَفَ اللّهَ سُبحانَهُ فَقَد قَرَنَهُ، ومَن قَرَنَهُ فَقَد ثَنّاهُ، ومَن ثَنّاهُ فَقَد جَزَّأَهُ، ومَن جَزَّأَهُ فَقَد جَهِلَهُ، ومَن جَهِلَهُ فَقَد أشارَ إِلَيهِ، ومَن أشارَ إِلَيهِ فَقَد حَدَّهُ، ومَن حَدَّهُ فَقَد عَدَّهُ، ومَن قالَ: «فيمَ» فَقَد ضَمَّنَهُ، ومَن قالَ: «عَلامَ» فَقَد أَخلى مِنهُ. كائِنٌ لا عَن حَدَثٍ، مَوجودٌ لا عَن عَدَمٍ، مَعَ كُلِّ شَيءٍ لا بِمُقارَنَةٍ، وغَيرُ كُلِّ شَيءٍ لا بِمُزايَلَةٍ، فاعِلٌ لا بِمَعنَى الحَرَكاتِ وَالآلَةِ. ۱
امام على عليه السلام:بى گمان، هر كه خداى سبحان را وصف كند، او را [با ديگرى]قرين ساخته است و هر كه او را قرين كند، او را دوگانه ساخته است و هر كه او را دو گانه سازد، او را بخشْ بخش نموده است و هر كه او را بخشْ بخش كند، او را نشناخته است و هر كه او را نشناسد، به سوى او اشاره كرده است و هر كه به سوى او اشاره كند، او را محدود ساخته است و هر كه او را محدود كند، او را به شماره آورده است و هر كه بگويد: «در چيست؟» او را [در چيزى]گنجانده است و هر كه بگويد: «بر روى چيست؟» [جايى ديگر را]از او تهى دانسته است. هست، امّا نه پديد آمده؛ موجود است، نه از پىِ نيستى؛ با هر چيزى است، نه با نزديكى؛ غير از هر چيزى است، نه با جدايى؛ انجام دهنده است، نه به معناى [بهره گرفتن از]حركات و ابزار.
۱.نهج البلاغة: الخطبة 1، الاحتجاج: ج 1 ص 474 ح 113، بحار الأنوار: ج 4 ص 247 ح 5.