برترى دانشجويى بر عبادت
15 حدیث
رسول اللّه صلى الله عليه و آله:طَلَبُ العِلمِ أفضَلُ عِندَ اللّهِ عز و جل مِنَ الصَّلاةِ وَالصِّيامِ وَالحَجِّ وَالجِهادِ في سَبيلِ اللّهِ عز و جل. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:نزد خداى عز و جل، جستجوى دانش از نماز و روزه و حج و جهاد در راه خداى عز و جل برتر است.
۱.الفردوس: ج 2 ص 438 ح 3910 عن ابن عبّاس؛ الأمالي، الشجري: ص 1 ح 60 وفيه «والصيام النافلة» بدل «الصيام»، كنزالعمّال: ج 10 ص 131 ح 28655.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلآنچه شایسته جاهل است +3 مورد دیگر
عنه صلى الله عليه و آله:طَلَبُ العِلمِ ساعَةً خَيرٌ مِن قِيامِ لَيلَةٍ، وطَلَبُ العِلمِ يَوماً خَيرٌ مِن صِيامِ ثَلاثَةِ أشهُرٍ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:ساعتى جستجوى دانش، از برخاستن [و عبادت كردن] يك شب بهتر است و يك روز جستجوى دانش، بهتر از روزه سه ماه است.
۱.الفردوس: ج 2 ص 441 ح 3917 عن ابن عبّاس، كنزالعمّال: ج 10 ص 131 ح 28656.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلآنچه شایسته جاهل است +3 مورد دیگر
عنه صلى الله عليه و آله:مَن خَرَجَ يَطلُبُ باباً مِن عِلمٍ لِيَرُدَّ بِهِ باطِلاً إلى حَقٍّ أو ضَلالَةً إلى هُدًى، كانَ عَمَلُهُ ذلِكَ كَعِبادَةِ مُتَعَبِّدٍ أربَعينَ عاماً. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:آن كه در پىِ بابى از دانش بيرون مى رود تا با آن، باطلى را به حق يا گم راهى را به هدايت برگردانَد، كردارش همچون چهل سال عبادت عابد است.
۱.الأمالي، الطوسي: ص 618 ح 1275 عن النزّال بن سبرة عن الإمام عليّ عليه السلام وابن مسعود، منية المريد: ص 101 وفيه «ضالاًّ» بدل «ضلالة»، أعلام الدين: ص 80 وفيه «يوما» بدل «عاما»، بحارالأنوار: ج 1 ص 182 ح 72؛ الفقيه والمتفقّه: ج 1 ص 14 عن ابن مسعود.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلآنچه شایسته جاهل است +3 مورد دیگر
عنه صلى الله عليه و آله:مَن تَعَلَّمَ باباً مِنَ العِلمِ عَمِلَ بِهِ أو لَم يَعمَل كانَ أفضَلَ مِن أن يُصَلِّيَ ألفَ رَكعَةٍ تَطَوُّعاً. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:آن كه بابى از دانش را فرا بگيرد ـ چه به آن عمل كند يا نكند ـ از اين كه هزار ركعت نماز مستحبى بخواند، برتر است.
۱.روضة الواعظين: ص 17، مشكاة الأنوار: ص 240 ح 693 عن الإمام الصادق عليه السلام، بحارالأنوار: ج 1 ص 180 ح 67؛ تاريخ بغداد: ج 6 ص 50، إتحاف السادة المتّقين: ج 1 ص 100 نحوه وكلاهما عن ابن عبّاس، كنزالعمّال: ج 10 ص 146 ح 28743.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلآنچه شایسته جاهل است +3 مورد دیگر
عنه صلى الله عليه و آله:مَن خَرَجَ مِن بَيتِهِ يَلتَمِسُ باباً مِنَ العِلمِ لِيَنتَفِعَ بِهِ ويُعَلِّمَهُ غَيرَهُ، كَتَبَ اللّهُ لَهُ بِكُلِّ خُطوَةٍ عِبادَةَ ألفِ سَنَةٍ صِيامَها وقِيامَها، وحَفَّتهُ المَلائِكَةُ بِأَجنِحَتِها، وصَلّى عَلَيهِ طُيورُ السَّماءِ وحيتانُ البَحرِ ودَوابُّ البَرِّ، وأنزَلَهُ اللّهُ مَنزِلَةَ سَبعينَ صِدّيقاً، وكانَ خَيراً لَهُ أن لَو كانَتِ الدُّنيا كُلُّها لَهُ فَجَعَلَها فِي الآخِرَةِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هركس از خانه اش بيرون برود تا بابى از دانش بيابد كه بدان بهره برد و به ديگران بياموزد، خداوند، در برابر هر گامش، عبادت هزار سال روزه و شب زنده دارى را برايش مى نويسد و فرشتگان با بال هايشان وى را در بر مى گيرند و پرندگان آسمان و ماهيان دريا و جنبندگان خشكى بر او درود مى فرستند و خداوند، منزلت هفتاد صِدّيق را به وى مى دهد و برايش بهتر از آن است كه همه دنيا براى وى باشد و آن را در راه آخرت قرار دهد.
۱.عوالي اللآلي: ج 4 ص 75 ح 59؛ العلل المتناهية: ج 1 ص 66 ح 75 عن عمران نحوه، بحارالأنوار: ج 1 ص 177 ح 57.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلآنچه شایسته جاهل است +3 مورد دیگر
عنه صلى الله عليه و آلهـ لِأَبي ذَ رٍّ ـ: يا أبا ذَ رٍّ، لَأَن تَغدُوَ فَتَعَلَّمَ آيَةً مِن كِتابِ اللّهِ خَيرٌ لَكَ مِن أن تُصَلِّيَ مِائَةَ رَكعَةٍ، ولَأَن تَغدُوَ فَتَعَلَّمَ باباً مِنَ العِلمِ عُمِلَ بِهِ أو لَم يُعمَل خَيرٌ مِن أن تُصَلِّيَ ألفَ رَكعَةٍ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ خطاب به ابو ذر ـ: اى ابو ذر! اگر برخيزى و آيه اى از كتاب خدا را فراگيرى، برايت بهتر از صد ركعت نماز است و اگر برخيزى و بابى از دانش را فراگيرى ـ چه به آن عمل شود يا نشود ـ بهتر از آن است كه هزار ركعت نماز بخوانى.
۱.سنن ابن ماجة: ج 1 ص 79 ح 219، الفردوس: ج 5 ص 338 ح 8362 كلاهما عن أبيذرّ، كنزالعمّال: ج 10 ص 149 ح 28762.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلآنچه شایسته جاهل است +3 مورد دیگر
عنه صلى الله عليه و آله:ما مِن مُتَعَلِّمٍ يَختَلِفُ إلى بابِ العالِمِ إلاّ كَتَبَ اللّهُ لَهُ بِكُلِّ قَدَمٍ عِبادَةَ سَنَةٍ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هيچ دانشجويى به خانه دانشمند، آمد و شد نمى كند، مگر آن كه خداوند در برابر هر گامش، عبادت يك سال را برايش مى نويسد.
۱.منية المريد: ص 100، بحارالأنوار: ج 1 ص 184 ح 95.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلآنچه شایسته جاهل است +3 مورد دیگر
عنه صلى الله عليه و آله:مَن طَلَبَ العِلمَ فَهُوَ كَالصّائِمِ نَهارَهُ القائِمِ لَيلَهُ، وإنَّ باباً مِنَ العِلمِ يَتَعَلَّمُهُ الرَّجُلُ خَيرٌ لَهُ مِن أن يَكونَ أبو قُبَيسٍ ذَهَباً فَأَنفَقَهُ في سَبيلِ اللّهِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:آن كه دانش بجويد، مانند روزه دار شب زنده دار است و بابى از دانش كه انسان فرا مى گيرد، برايش بهتر از آن است كه كوه ابوقبيس طلا باشد و وى، آن را در راه خدا هزينه كند.
۱.منية المريد: ص 100، المحجّة البيضاء: ج 1 ص 18، بحارالأنوار: ج 1 ص 184 ح 96.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلآنچه شایسته جاهل است +3 مورد دیگر
عنه صلى الله عليه و آله:الكَلِمَةُ مِن كَلامِ الحِكمَةِ يَسمَعُهَا الرَّجُلُ المُؤمِنُ فَيَعمَلُ بِها أو يُعَلِّمُها خَيرٌ مِن عِبادَةِ سَنَةٍ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:سخنى از سخنان حكمت آميز كه مرد مؤمن بشنود و به آن عمل كند يا آن را بياموزد، بهتر از عبادت يك سال است.
۱.الزهد لابن المبارك: ص 487 ح 1386 عن زيد بن أسلم، مسند الشهاب: ج 2 ص 260 ح 1316؛ كنز الفوائد: ج 2 ص 108 عن الإمام عليّ عليه السلام، أعلام الدين: ص 294 كلاهما نحوه.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلآنچه شایسته جاهل است +3 مورد دیگر
جامع بيان العلم وفضله عن عبد اللّه بن عمرو:إنَّ رَسولَ اللّهِ صلى الله عليه و آله مَرَّ بِمَجلِسَينِ في مَسجِدِهِ: أحَدُ المَجلِسَينِ يَدعونَ اللّهَ ويَرغَبونَ إلَيهِ، وَالآخَرُ يَتَعَلَّمونَ الفِقهَ ويُعَلِّمونَهُ، فَقالَ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله: كِلاَ المَجلِسَينِ عَلى خَيرٍ، وأحَدُهُما أفضَلُ مِنَ الآخَرِ صاحِبِهِ، أمّا هؤُلاءِ فَيَدعونَ اللّهَ ويَرغَبونَ إلَيهِ، فَإِن شاءَ أعطاهُم وإن شاءَ مَنَعَهُم، وأمّا هؤُلاءِ فَيَتَعَلَّمونَ ويُعَلِّمونَ الجاهِلَ، وإنَّما بُعِثتُ مُعَلِّماً، ثُمَّ أقبَلَ فَجَلَسَ مَعَهُم. ۱
جامع بيان العلم وفضلهـ به نقل از عبد اللّه بن عمرو ـ: پيامبر خدا، وارد مسجد خود شد و دو مجلس را ديد: در يكى [ذكر خدا مى گفتند] و خدا را مى خواندند و به او رغبت مى نمودند. و در ديگرى فقه فرا مى گرفتند و به ديگران مى آموختند ايشان فرمود: «هر دو مجلس بر نيكى اند اما يكى، برتر از ديگرى است. امّا اينان، خدا را مى خوانند و به او رغبت مى نمايند. پس اگر بخواهد، عطايشان مى كند و اگر بخواهد، باز مى دارد؛ ولى اينان دانش فرا مى گيرند و به نادان مى آموزند و همانا من، آموزگار برانگيخته شدم و [اينان، برترند]». پس با آنان نشست.
۱.جامع بيان العلم وفضله: ج 1 ص 50، سنن الدارمي: ج 1 ص 105 ح 355، تنبيه الغافلين: ص 428 ح 668 كلاهما نحوه، كنزالعمّال: ج 10 ص 169 ح 28873.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلآنچه شایسته جاهل است +3 مورد دیگر
عنه صلى الله عليه و آله:بابٌ مِنَ العِلمِ يَتَعَلَّمُهُ الإِنسانُ خَيرٌ لَهُ مِن ألفِ رَكعَةٍ تَطَوُّعاً. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:بابى از دانش كه انسان فرا گيرد، برايش بهتر از هزار ركعت نماز مستحبّى است.
۱.تنبيه الخواطر: ج 2 ص 119، منية المريد: ص 121 عن أبي ذرّ من دون إسناد إلى النبيّ صلى الله عليه و آله؛ جامع بيان العلم وفضله: ج1 ص25 كلاهما نحوه، إتحاف السادة المتّقين: ج1 ص97 كلاهما عن أبيذرّ وفيه «مئة» بدل «ألف».
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلآنچه شایسته جاهل است +3 مورد دیگر
عنه صلى الله عليه و آله:إذا جَلَسَ المُتَعَلِّمُ بَينَ يَدَيِ العالِمِ فَتَحَ اللّهُ تَعالى عَلَيهِ سَبعينَ باباً مِنَ الرَّحمَةِ، ولا يَقومُ مِن عِندِهِ إلاّ كَيَومِ وَلَدَتهُ اُمُّهُ، وأعطاهُ اللّهُ بِكُلِّ حَرفٍ ثَوابَ سِتّينَ شَهيداً، وكَتَبَ اللّهُ لَهُ بِكُلِّ حَديثٍ عِبادَةَ سَبعينَ سَنَةً، وبَنى لَهُ بِكُلِّ وَرَقَةٍ مَدينَةً، كُلُّ مَدينَةٍ مِثلُ الدُّنيا عَشرَ مَرّاتٍ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هنگامى كه دانشجو پيش روى دانشمند مى نشيند، خداوند، هفتاد درِ رحمت را بر او مى گشايد و از نزد او برنمى خيزد، مگر مانند روزى كه از مادر زاده شده و خداوند، در برابر هر حرف، پاداش شصت شهيد را برايش مى نويسد و در برابر هر حديث، عبادت هفتاد سال را برايش مى نويسد و در برابر هر برگ، شهرى در بهشت برايش بنا مى نهد كه هر يك، ده برابر دنياست.
۱.الفردوس: ج 1 ص 320 ح 1269 عن جابر بن عبداللّه؛ إرشاد القلوب: ص 166 عن الإمام عليّ عليه السلام.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلآنچه شایسته جاهل است +3 مورد دیگر
الإمام عليّ عليه السلام:بَينَما أنَا جالِسٌ في مَسجِدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه و آله إذ دَخَلَ أبو ذَرٍّ فَقالَ: يا رَسولَ اللّهِ، جَنازَةُ العابِدِ أحَبُّ إلَيكَ أم مَجلِسُ العِلمِ؟ فَقالَ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله: يا أبا ذَرٍّ، الجُلوسُ ساعَةً عِندَ مُذاكَرَةِ العِلمِ أحَبُّ إلَى اللّهِ مِن ألفِ جَنازَةٍ مِن جَنائِزِ الشُّهَداءِ، وَالجُلوسُ سَاعَةً عِندَ مُذاكَرَةِ العِلمِ أحَبُّ إلَى اللّهِ مِن قِيامِ ألفِ لَيلَةٍ يُصَلّى في كُلِّ لَيلَةٍ ألفُ رَكعَةٍ، وَالجُلوسُ ساعَةً عِندَ مُذاكَرَةِ العِلمِ أحَبُّ إلَى اللّهِ مِن ألفِ غَزوَةٍ وقِراءَةِ القُرآنِ كُلِّهِ.
قالَ: يا رَسولَ اللّهِ، مُذاكَرَةُ العِلمِ خَيرٌ مِن قِراءَةِ القُرآنِ كُلِّهِ؟!
فَقالَ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و
امام على عليه السلام:در مسجد پيامبر صلى الله عليه و آله نشسته بودم كه ابو ذر وارد شد و گفت: اى پيامبر خدا! نزد شما شركت در تشييع جنازه عابد محبوب تر است يا حضور در مجلس علم؟
پيامبر فرمود: «اى ابو ذر! نزد خدا، ساعتى در مجلس علم نشستن، محبوب تر از هزار تشييع جنازه شهيد است و نزد خدا، ساعتى در مجلس علم نشستن، محبوب تر از هزار شب شب زنده دارى است كه در هر شب، هزار ركعت نماز خوانده شود و نزد خدا، ساعتى در مجلس علم نشستن، محبوب تر از شركت در هزار غزوه ۲ و خواندن همه قرآن است».
ابوذر گفت: اى پيامبر خدا! آيا گفت و شنود علمى از خواندن همه قرآن بهتر است؟
پيامبر فرمود: «نزد خدا، اى ابوذر! ساعتى در مجلس علم نشستن، محبوب تر از دوازده هزار بار خواندن همه قرآن است. همواره، گفت و شنود علمى داشته
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلآنچه شایسته جاهل است +3 مورد دیگر
امام على عليه السلام:جستجوى دانش، برتر از عبادت است. خداوند عز و جل فرموده است: «از ميان بندگان خداوند، تنها دانشمندان از خدا بيم دارند» .
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلآنچه شایسته جاهل است +3 مورد دیگر
روضة الواعظين:رَوى بَعضُ الصَّحابَةِ: جاءَ رَجُلٌ مِنَ الأَنصارِ إلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه و آله، فَقالَ: يا رَسولَ اللّهِ، إذا حَضَرَت جَنازَةٌ أو حَضَرَ مَجلِسُ عالِمٍ، أيُّهُما أحَبُّ إلَيكَ أن أشهَدَ؟
فَقالَ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله: إن كانَ لِلجَنازَةِ مَن يَتبَعُها ويَدفِنُها فَإِنَّ حُضورَ مَجلِسِ العالِمِ أفضَلُ مِن حُضورِ ألفِ جَنازَةٍ، ومِن عِيادَةِ ألفِ مَريضٍ، ومِن قِيامِ ألفِ لَيلَةٍ، ومِن
صِيامِ ألفِ يَومٍ، ومِن ألفِ دِرهَمٍ يُتَصَدَّقُ بِها عَلَى المَساكينِ، ومِن ألفِ حَجَّةٍ سِوَى الفَريضَةِ، ومِن ألفِ غَزوَةٍ سِوَى الواجِبِ تَغزوها في سَبيلِ اللّهِ بِمالِكَ ونَفسِكَ.
وأينَ تَقَعُ هذِهِ المَشاهِدُ مِن مَشهَدِ عالِمٍ! أما عَلِمتَ أنَّ اللّهَ يُطاعُ
روضة الواعظين:برخى از صحابيان روايت كرده اند كه مردى از انصار، نزد پيامبر صلى الله عليه و آله آمد و گفت: اى پيامبر خدا! هنگامى كه تشييع جنازه و حضور در مجلس علمى با هم پيش آمد، حضورم را در كدام يك بيشتر دوست دارى؟
پيامبر خدا فرمود: «اگر براى جنازه، كسى هست كه آن را تشييع كند و به خاك بسپارد، حضور در مجلس دانشمند، برتر از شركت در هزار تشييع جنازه
و عيادت هزار بيمار و هزار شب زنده دارى و هزار روز روزه دارى و هزار درهم صدقه دادن به فقيران و هزار حجّ مستحبّى و هزار بار با مال و جان جهاد كردن در راه خدا، جز جهاد واجب است. اين حضورها كجا و حضور در محضر دانشمند كجا؟ آيا نمى دانى كه خداوند، با دانش، اطاعت و عبادت مى شود و نيكى دنيا و آخرت با دانش است و بدى دنيا و آخرت با نادانى؟».
۱.روضة الواعظين: ص 17، مشكاة الأنوار: ص 239 ح 691، بحارالأنوار: ج 1 ص 204 ح 23؛ إتحاف السادة المتّقين: ج 1 ص 100 عن عمر نحوه.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلآنچه شایسته جاهل است +3 مورد دیگر