حدیث دربارهحقيقت زهد

میزان الحکمه ج ۵، ص ۵۷، ح ۷۹۰۳

امام علی علیه‌السلام

حقيقت زهد

عنه عليه السلام:أيُّها الناسُ، الزَّهادَةُ قَصْرُ الأمَلِ، و الشُكرُ عندَ النِّعَمِ، و التَّوَرُّعُ عندَ المَحارِمِ، فإن عَزَبَ ذلكَ عنكُم فلا يَغلِبِ الحَرامُ صَبرَكُم، و لا تَنسَوْا عندَ النِّعَمِ شُكرَكُم. ۱

امام على عليه السلام:اى مردم! زهد، كوتاهى آرزو و گزاردن شكر نعمتها و خويشتندارى در هنگام روبرو شدن با حرامهاست. اگر اين زهد از شما برنيامد، [لااقل]نبايد كه حرام بر شكيبايىِ شما چيره آيد و سپاسگزارى از نعمتها را فراموش كنيد.

۱.نهج البلاغة: الخطبة 81.

کلیدواژه‌ها زهد حقیقت زهد حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاه حکمت های عقلی و علمی +2 مورد دیگر

احادیث دیگر این موضوع

۸

امام على عليه السلام:از خويهايى كه بيشترين كمك را به دين مى كند، بى رغبتى به دنياست.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:بى رغبتى به دنيا عبارت است از كوتاه كردن آرزو و به جاى آوردن شكر هر نعمتى و پرهيز از هر آنچه خداوند حرام كرده است.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:زهد، به معناى حرام كردن حلال [بر خود] نيست، بلكه بدين معناست كه انسان اطمينانش به آنچه در دست خداست بيشتر باشد از آنچه در دست خود اوست.

امام على عليه السلام:همه زهد در دو جمله قرآن آمده است؛ خداوند متعال فرموده: «تا بر آنچه از دستتان مى رود، اندوهگين نشويد و بر آنچه به دستتان مى آيد، شادمانى نكنيد». بنا بر اين، كسى كه بر گذشته اندوه نخورد و براى آنچه به دستش مى رسد شاد نشود، زاهد است.

امام على عليه السلام:زهد در دو جمله فراهم آمده است؛ خداى متعال فرموده: «تا بر آنچه از دستتان رفته اندوهگين نشويد و به آنچه دستتان مى آيد شادمانى نكنيد. و خدا هيچ متكبّر فخر فروشى را دوست ندارد». بنا بر اين، كسى كه براى از دست رفته افسوس نخورد و براى آنچه به دستش مى رسد شاد نشود، هر دو جانب زهد را رعايت كرده است.

امام على عليه السلام:اى مردم! مردم سه گروهند: دنيا گريز و دنيا خواه و شكيبا. دنيا گريز، هرگاه به چيزى از دنيا دست يابد، شاد نمى شود و هرگاه چيزى از آن را از دست دهد افسوس نمى خورد. و شكيبا، در دل آرزوى دنيا را دارد، اما اگر به چيزى از دنيا دست يابد، چون عاقبت بد و ناگوار آن را مى داند، خود را از آن باز مى دارد. و دنياخواه، اهميتى نمى دهد كه از راه حلال به دنيا برسد، يا از راه حرام.

امام على عليه السلام:اى پسر آدم! براى آنچه از دست رفته و باز نمى گردد، افسوس مخور و براى آنچه در دست دارى، اما مرگْ آن را در دستانت باقى نمى گذارد، شادى مكن.

امام على عليه السلام:زهد آن است كه تا موجودى ات از بين نرفته، در طلب نا داشته بر نيايى.