نبرد شخصِ امام

وقعة صِفّينـ به نقل از جابر بن عُمَير انصارى، در بيان دلاورىِ على عليه السلام در جنگ صفّين ـ: نه؛ سوگند به خداوندى كه محمّد صلى الله عليه و آله را به حق به پيامبرى برانگيخت، از زمانى كه خدا آسمان ها و زمين را آفريد، هرگز نشنيده ايم كه پيشواى مردمى در يك روز، به دستِ خويش چنين كند كه على عليه السلام كرد. چنان كه شمارندگان ذكر كرده اند، او بيش از پانصد نام آورِ عرب را هلاك كرد؛ با شمشيرِ كج شده خود به ميدان مى رفت و مى گفت: «از خداى عز و جل و شما پوزش مى خواهم كه [شمشيرم]چنين است. عزم كرده بودم كه آن را صيقل دهم؛ امّا اين سخن پيامبر خدا مرا از اين كار باز داشت كه فراوان مى فرمود: شمشيرى جز ذوالفقار و جوانْ مردى جز على نيست و اين در حالى بود كه من پيش روى او مى جنگيدم». ما آن شمشير را مى

تاريخ الطبرىـ به نقل از ابو رَوْق هَمْدانى، در وصفِ شدّت جنگ صِفّين ـ:. دامنه گريز تا جايى كه على عليه السلام قرار داشت، كشيده شد. پس وى به سوى جناح چپ، پياده حركت كرد و [افرادِ قبيله] مُضَر در جناح چپ، از گرد او پراكنده شدند و [فقط افراد قبيله]ربيعه پايدارى ورزيدند. [ابو مِخْنَف از مالك بن اَعيَن جُهَنى و او از زيد بن وَهْب جُهَنى آورده است:]على عليه السلام همراه پسرانش به سوى جناح چپ حركت كرد و تنها افراد ربيعه با او بودند. گويى اكنون مى بينم كه تير از ميان شانه و كتف هايش مى گذرد و يكايك پسرانش خود را سپر او مى كنند و على عليه السلام اين را نمى پسندد و خود را پيش مى اندازد و ميان آن فرزند و شاميان، فاصله مى شود. هرگاه يكى از پسرانش چنين مى كرد، وى او را با دست خويش مى گرفت و پيش رو يا

الأخبار الطّوال:تكْ سوارِ معاويه كه بسى به وى مباهات مى ورزيد، غلامش حُرَيث بود. او رزمپوشِ معاويه را به بَر مى كرد، سلاح او را به كف مى گرفت، بر اسب وى سوار مى شد و همانندِ خودِ معاويه حمله مى كرد. از اين رو، هر گاه يورش مى آورْد، مردم مى گفتند: «اين، معاويه است». معاويه او را از نبرد با على عليه السلام نهى كرده، به وى گفته بود: نيزه ات را هر جا مى خواهى، فرود آور؛ امّا از على دورى كن! عمرو [بن عاص] با حُرَيث خلوت كرد و گفت: چه چيز تو را از هماوردى با على باز مى دارد، حال آن كه تو هَمزورِ اويى؟ گفت: سرورم مرا از نبرد با او نهى كرده است. گفت: به خدا سوگند، من اميدوارم كه اگر با او نبرد كنى، وى را مى كشى و شرفِ اين كار نصيب تو مى شود. عمرو، مرتّبا اين كار را براى وى زيبا جلوه مى داد،

وقعة صِفّينـ به نقل از صَعصَعة بن صُوحان ـ: على بن ابى طالب عليه السلام روياروى شاميان قرار گرفت تا آن كه مردى حِميَرى از خاندان ذو يَزَن، به نام كُرَيب بن صباح، به ميدان آمد. در آن روز، هيچ مردى قوى تر از او در شاميان نبود. پس ندا در داد: هماوردِ من كيست؟ مرتفع بن وضّاح زُبيدى به نبردِ او رفت وكشته شد. سپس نداد داد: كيست كه با من هماوردى كند؟ حارث بن جلاح به هماوردى اش رفت و [او نيز]كشته شد. پس بانگ زد: چه كس با من هماوردى كند؟ عائذ بن مسروق هَمْدانى به نبردش رفت و [او هم] كشته شد. آن گاه اجساد آن كشته ها را بر روى هم افكَنْد و با گردنكشى و زياده خواهى بر آنها ايستاد و بانگ در داد: آيا مبارزى مانده است؟ على عليه السلام به ميدانِ وى آمد و او را ندا داد: «واى بر تو اى كُرَيب! من تو

وقعة صِفّينـ بـه نقل از صـعصعة بـن صـوحان و حارث بن اَدهم ـ: آن روز، عُروة بن داوود دمشقى به ميدان آمد و گفت: اى ابوالحسن! اگر معاويه از مبارزه با تو اكراه دارد، به سوى من آ. على عليه السلام به سوى وى رفت. يارانش به وى گفتند: اين سگ را فرو گذار، كه او هم رتبه تو نيست. گفت: «به خدا سوگند، امروز معاويه بيش از او به من كينه ندارد. من و او را وا نهيد!». سپس بر او يورش بُرد و با ضربه اى به دو نيمش كرد؛ نيمى سوى راست افتاد و نيمى سوى چپ، و هر دو سپاه از گرانىِ اين ضربه، بر خويش لرزيدند. سپس گفت: «اى عروه! برو و قومت را آگاه كن. سوگند به آن كه محمّد را به حق به پيامبرى برانگيخت، تو به راستى آتش را ديدى و اكنون پشيمانى». پسر عموى عروه گفت: چه بامداد شومى است. پس از ابو داوود (عروه)،

الفتوح:يكى از ياران معاويه به نام مُخارق بن عبد الرحمان كه تكْ سوارى پهلوان بود، برون آمد تا ميان دو سپاه ايستاد و خواهانِ هماورد شد. مُؤمّل بن عُبيد مرادى به نبردِ وى رفت و مرد شامى او را كشت. چنين بود تا چهار نفر را كشت و سرشان را جدا كرد و عورت هاشان را برهنه ساخت. پس همگان از بيم وى، از او دورى مى جُستند. على عليه السلام ديد كه او چه مى كند. پس ناشناس وار به سوى وى رفت و مرد شامى كه او را نشناخته بود، به سويش حمله بُرد. على عليه السلام ضربه اى بر عصب گردن وى زد و بخشى از گردنش را انداخت. سپس بر سرش فرود آمد و سرش را جدا كرد و چهره اش را رو به آسمان برگرداند، امّا عورتش را برهنه نساخت. پس ندا در داد: «آيا مبارزى هست؟». كسى ديگر به نبرد وى آمد. على عليه السلام او را [نيز]كشت و با او