نقش نيّت در عمل
5 حدیث
رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله:يا أيُّها النّاسُ، إنّما الأعمالُ بالنِّيّاتِ، و إنّما لِكُلِّ امرئٍ ما نَوى، فمَن كانَت هِجرَتُهُ إلَى اللّهِ و رَسولِهِ فهِجرَتُهُ إلَى اللّهِ و رَسولِهِ، و مَن كانَت هِجرَتُهُ إلى دُنيا يُصيبُها أوِ امرأةٍ يَتَزَوَّجُها فهِجرَتُهُ إلى ما هاجَرَ إلَيهِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:اى مردم! جز اين نيست كه اعمال به نيّت هاست و در حقيقت براى هر كس آن چيزى است كه نيّت مى كند. پس هركه هجرتش براى خدا و رسول او باشد، به سوى خدا و رسول او هجرت كرده است و هركه هجرتش براى رسيدن به چيزى از دنيا يا ازدواج كردن با زنى باشد، هجرتش به سوى همان چيزى است كه به نيّت آن هجرت كرده است.
۱.كنز العمّال: 7272.
عنه صلى الله عليه و آلهـ لَمّا أغزى علِيّا عليه السلام فيِ سَرِيَّةٍ، فقالَ رجُلٌ لأخٍ لَهُ: اُغْزُ بِنا في سَرِيّةِ علِيٍّ لَعلَّنا نُصيبُ خادِما أو دابَّةً أو شَيئا نَتَبَلَّغُ بهِ ـ: إنّما الأعمالُ بالنِّيّاتِ، و لكُلِّ امرئٍ ما نَوى، فمَن غَزا ابتِغاءَ ما عِندَ اللّهِ فَقد وَقَعَ أجرُهُ علَى اللّهِ، و مَن غَزا يُريدُ عَرَضَ الدُّنيا أو نَوى عِقالاً لَم يَكُن لَهُ إلاّ ما نَوى. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ هنگامى كه على عليه السلام را با فرماندهى سپاهى روانه جنگ كرد و مردى به برادر خود گفت: با ما در سپاه على به جنگ بيا شايد غلامى يا چهارپايى يا چيزى كه به دردمان بخورد به دست بياوريم ـفرمود: جز اين نيست كه اعمال به نيّت هاست و براى هر كس همان چيزى است كه نيّتش را دارد. پس هركه براى تحصيل آنچه نزد خداست بجنگد، بى گمان اجرش با خداست و هر كس براى رسيدن به متاع دنيا يا به نيّت عقالى (زانو بند شتر) بجنگد، او را [نصيب و پاداشى]جز همان چه برايش جنگيده است، نباشد.
۱.الأمالي للطوسيّ: 618 / 1274.
عنه صلى الله عليه و آله:مَن غَزا في سَبيلِ اللّهِ و لَم يَنوِ إلاّ عِقالاً فلَهُ ما نَوى. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هركه در جهاد شركت كند امّا نيّتى جز دست يافتن به عقالى (زانو بند شتر) نداشته باشد، برايش همان باشد كه به نيّت آن جنگيده است.
۱.كنز العمّال: 10777.
عنه صلى الله عليه و آله:إنّما يَبعَثُ اللّهُ المُقتَتِلينَ علَى النِّيّاتِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:جز اين نيست كه خداوند جنگجويان را بر اساس نيّت هايشان بر مى انگيزد.
۱.كنز العمّال: 10778.
عنه صلى الله عليه و آلهـ في جَلَدِ رجُلٍ و نَشاطِهِ لَمّا قالَ أصحابُهُ فيهِ: لَو كانَ هذا في سَبيلِ اللّهِ! ـ: إن كانَ خَرَجَ يَسعى على وُلدِهِ صِغارا فهُو في سَبيلِ اللّهِ، و إن كانَ خَرَجَ يَسعى على أبوَينِ شَيخَينِ كَبيرَينِ فهُو في سَبيلِ اللّهِ، و إن كانَ خَرَجَ يَسعى على نَفسِهِ يُعِفُّها فهُو في سبيلِ اللّهِ، و إن كانَ خَرَجَ يَسعى رِياءً و مُفاخَرَةً فهُو في سَبيلِ الشَّيطانِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ آنگاه كه اصحاب ايشان با مشاهده نيرومندى و چابكى مردى عرض كردند: كاش اين در راه خدا بود ـفرمود: اگر براى تأمين كودكان خرد سال خود بيرون آمده باشد، او در راه خداست، اگر براى تأمين پدر و مادر پير و فرتوتى بيرون آمده باشد در راه خداست، اگر براى تأمين خودش و براى اينكه نگذارد محتاج كسى شود بيرون آمده باشد، در راه خداست. اما اگر براى خودنمايى و فخر فروشى بيرون آمده باشد، در راه شيطان است.
۱.الترغيب و الترهيب: 3 / 63 / 10.