شريك بودن زمامداران در ستم كارگزارانشان
1 حدیث
شرح نهج البلاغة عن ابنِ عبّاسٍ:شَهِدتُ عِتابَ عُثمانَ لِعليٍّ عليه السلام يَوما، فقالَ لَهُ في بَعضِ ما قالَهُ: نَشَدتُكَ اللّهَ أن تَفتَحَ للفُرقَةِ بابا!.
فقالَ عليٌّ عليه السلام: أمّا الفُرقَةُ فمَعاذَ اللّهِ أن أفتَحَ لَها بابا، و اُسَهِّلَ إلَيها سَبيلاً، و لكنِّي أنهاكَ عَمّا يَنهاكَ اللّهُ و رَسولُهُ عَنهُ. أ لاَ تَنهى سُفَهاءَ بَني اُميَّةَ عَن أعراضِ المُسلِمينَ و أبشارِهِم و أموالِهِم؟ و اللّهِ، لَو ظَلَمَ عامِلٌ مِن عُمّالِكَ حَيثُ تَغرُبُ الشّمسُ لَكانَ إثمُهُ مُشتَرَكا بَينَهُ و بَينَكَ. فقالَ عُثمانُ: لَكَ العُتبى، و أفعَلُ و أعزِلُ مِن عُمّالي كُلَّ مَن تَكرَهُهُ و يَكرَهُهُ المُسلِمونَ. ثُمَّ افتَرَقا، فصَدَّهُ مَروانُ بنُ الحَكَمِ عَن ذلكَ، و قالَ: يَجتَرِئُ علَيكَ
شرح نهج البلاغةـ به نقل از ابن عبّاس ـ: روزى شاهد گلايه عثمان از على عليه السلام بودم، از جمله سخنانى كه به او گفت اين بود كه: تو را به خدا قسم مى دهم مبادا باب تفرقه اى بگشايى.!
على عليه السلام فرمود: پناه به خدا كه من براى تفرقه بابى بگشايم و يا براى آن راهى هموار كنم. اما تو را از چيزى نهى مى كنم كه خدا و رسولِ او از آن نهيَت مى كنند. چرا دست نابخردان بنى اميّه را از ناموس و جان و مال مسلمانان كوتاه نمى كنى؟ به خدا سوگند، اگر يكى از كارگزاران تو در غرب عالم ستم كند، تو در گناه او شريكى!. عثمان گفت: رضايتت را به دست مى آورم. اين كار را مى كنم و هر يك از كارگزارانم را كه تو و مسلمانان از او ناراحت هستيد، بركنار مى سازم. سپس از هم جدا شدند. اما مروان بن حكم، عثمان را از اين كار منع كرد و
۱.شرح نهج البلاغة: 9/15.