حدیث دربارهمعناى «اختلاف اصحاب من رحمت است»
معاني الأخبار عن عبد المُؤمِن الأنصاريّ:قلت للإمامِ الصّادقِ عليه السلام: إنّ قَوما رَوَوا أنَّ رسولَ اللّهِ صلى الله عليه و آله قالَ: إنّ اخْتِلافَ اُمَّتي رَحمَةٌ؟ فقالَ: صَدَقوا. قلتُ: إنْ كانَ اخْتِلافُهُم رَحمَةً فاجْتِماعُهُم عَذابٌ؟ قالَ: لَيس حيثُ ذَهَبْتَ و ذَهَبوا، إنَّما أرادَ قولَ اللّهِ عزّ و جلّ: «فلَولا نَفَرَ مِن كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ» ۱، فأمَرَهُم أنْ يَنْفِروا إلى رسولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله و يَخْتَلِفوا إلَيهِ فيَتَعلّموا ثُمَّ يَرْجِعوا إلى قَومِهِم فيُعَلّموهُم، إنّما أرادَ اخْتِلافَهُم مِن البُلْدانِ، لا اخْتِلافا في دِينِ اللّهِ، إنّما الدِّينُ واحِدٌ. ۲
معانى الأخبار ـ به نقل از عبد المؤمن انصارى ـ:به امام صادق عليه السلام عرض كردم: عدّه اى روايت مى كنند كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود: اختلاف امت من، رحمت است؟ امام پاسخ داد: راست مى گويند. عرض كردم: اگر اختلاف آنان رحمت است پس اتّحاد ايشان عذاب است؟ حضرت فرمود: معناى اين حديث آن گونه كه تو و آنان فهميده ايد نيست، بلكه منظور پيامبر، اين سخن خداوند عزّ و جلّ است كه: «چرا از هر گروهى از ايشان جماعتى كوچ نمى كنند تا (جماعتى بمانند و) در دين آگاهى پيدا كنند». خداوند به آنان فرمان داد كه از هر سو نزد پيامبر خدا صلى الله عليه و آله بروند و پيش او آمد و شد كنند و آموزش ببينند و سپس، نزد مردم خود برگردند و تعليمات دين را به آنها نيز بياموزند. منظور پيامبر، آمد و شد آنها از شهرهايشان بود نه اختلاف در دين خدا؛ دين، البته يكى است. ۳