حدیث دربارهگناهان به فرمان و خواست خدا نيست
الإمامُ عليٌّ عليه السلام:الأعْمالُ ثَلاثةٌ: فَرائضُ و فَضائلُ و مَعاصٍ، فأمّا الفَرائضُ فبِأمرِ اللّهِ و مَشيئَتِهِ و بِرِضاهُ و بِعلمِهِ و قَدَرِهِ، يَعْمَلُها العَبدُ فَيَنْجو مِن اللّهِ بها. و أمّا الفَضائلُ فليسَ بأمرِ اللّهِ لكنْ بمَشيئتِهِ و بِرِضاهُ و بِعلمِهِ و بقَدَرِهِ، يَعْمَلُها العَبدُ فيُثابُ علَيها، و أمّا المعاصي فلَيس بأمرِ اللّهِ و لا بمَشيئَتهِ و لا بِرضاهُ لكِنْ بعلْمِه و بِقَدَرِه يُقَدِّرها لِوَقْتها، فَيَفْعَلُها العَبدُ باختيارِهِ فيعاقِبُهُ اللّهُ عَلَيْها، لِأنَّهُ قَد نَهاهُ عنها فلم يَنْتَهِ. ۱
امام على عليه السلام:كارها بر سه گونه است: واجبات و فضايل و معاصى. امّا واجبات، با فرمان خدا و خواست و رضايت و علم و تقدير اوست؛ بنده آنها را به كار مى بندد و بدين وسيله از [عذاب] خدا مى رهد. و امّا فضايل، با فرمان خدا نيستند، ولى خواسته و رضايت و علم و تقدير او مى باشند، بنده آنها را به كار مى بندد و بدين وسيله پاداش مى گيرد. امّا معاصى، نه با فرمان خدايند و نه به خواست او، و نه به رضايت او، بلكه به علم او و به قَدَر اوست كه آن را براى وقتش مقدّر مى سازد. پس بنده آنها را به اختيار خودش انجام مى دهد و خداوند او را به دليل ارتكابشان كيفر مى دهد؛ چرا كه وى را از آن كار باز داشته است اما او باز نايستاده است.
۱.تحف العقول: 206.