حدیث دربارهحكمت آزمايش
عنه عليه السلام:كُلّما كانتِ البَلوى و الاختبارُ أعظمَ كانتِ المَثُوبةُ و الجَزاءُ أجْزَلَ، أ لاَ تَرَونَ أنَّ اللّه سبحانه اخْتَبرَ الأوَّلِينَ مِن لَدُنْ آدمَ صلواتُ اللّهِ عليهِ إلى الآخِرينَ مِن هذا العالَمِ بأحجارٍ لا تَضُرُّ و لا تَنفَعُ، و لا تُبصِرُ و لا تَسمَعُ، فجَعَلَها بَيتَهُ الحَرامَ الّذي جَعَلَهَ اللّهُ للنّاسِ قِياما.؟!
و لكنّ اللّه يَخْتبِرُ عِبادَهُ بأنواعِ الشَّدائدِ، و يَتَعبّدُهُم بأنواعِ المَجاهِدِ، و يَبْتَليهِم بضُروبِ المَكارِهِ؛ إخْراجا للتَّكَبُّرِ مِن قلوبهِمْ، و إسْكانا للتَّذَلُّلِ في نُفوسِهِم، و لِيَجْعلَ ذلكَ أبوابا فُتُحا إلى فضلِهِ، و أسبابا ذُلُلاً لِعَفوِهِ. ۱
امام على عليه السلام:هر چه امتحان و آزمايش بزرگتر باشد ثواب و پاداش فراوانتر است. مگر نمى بينيد كه خداوند سبحان پيشينيان را، از زمان آدم صلوات اللّه عليه تا آخرين نفر از مردم اين جهان، با سنگهايى كه زيان و سودى نمى رسانند و نمى توانند ببينند و بشنوند، آزمود و آن سنگها را خانه با حرمت خود ساخت؛ خانه اى كه براى مردم بر پا گردانيد.؟!
اما خداوند بندگانش را با انواع سختيها مى آزمايد و با رنج و كوششهاى گوناگون به بندگى وادارشان مى كند و با انواع ناخوشايندها امتحانشان مى كند تا خود بزرگ بينى را از دلهايشان بيرون كند و فروتنى را در جانهاشان جاى دهد و اين را درهايى قرار دهد گشوده به سوى فضل و بخشش خود و وسايلى آماده براى گذشت و آمرزش خويش.
۱.نهج البلاغة: الخطبة 192.