حدیث دربارهوجوب قيام عليه پيشوايان ستم

الإمامُ عليٌّ عليه السلام:فِيكُمُ العُلَماءُ و الفُقَهاءُ، و النُّجَباءُ و الحُكَماءُ، و حَمَلَةُ الكِتابِ، و المُتَهَجِّدونَ بالأسْحارِ، و عُمّارُ المساجِدِ بِتلاوَةِ القرآنِ، أ فَلا تَسْخَطونَ و تَهْتَمّونَ أنْ يُنازِعَكُمُ الوَلايةَ عَلَيْكُمْ سُفَهاؤكُمْ، و الأشرارُ الأراذِلُ مِنْكُمْ؟! ۱

امام على عليه السلام:در ميان شما، عالمان، فقيهان، والا گهران، فرزانگان، حاملان قرآن، شب زنده داران و كسانى هستند كه با تلاوت قرآن، مساجد را آباد مى كنند، [آنگاه]شما از اين كه بي خردان و بدكاران فرومايه شما بر سرِ گرفتن حكومتتان با شما ستيزه مى كنند، به خشم نمى آييد و اندوهناك نمى شويد؟!

۱.شرح نهج البلاغة: 6 / 99.

کلیدواژه‌ها امامت 1 امامت عامه وجوب قیام علیه پیشوایان ستم

احادیث دیگر این موضوع

الدرّ المنثور:ـ پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود ـ: سنگ آسياب اسلام به زودى به چرخش خواهد افتاد. پس، شما بر محور قرآن بچرخيد. نزديك است كه قدرت و قرآن با يكديگر به پيكار برخيزند و از هم جدا شوند. به زودى شاهانى بر شما حاكم خواهند شد كه براى شما به گونه اى حكم مى كنند و براى خود به گونه اى ديگر. اگر از آنان فرمان بريد، گمراهتان مى كنند و اگر نافرمانى كنيد شما را مى كشند. گفتند: اى پيامبر خدا! در چنان روزگارى چه كنيم؟ فرمود: همچون ياران عيسى باشيد، كه با ارّه پاره پاره و بر چوبه دار آويخته شدند. مرگ در راه طاعت [خدا] بهتر از زندگى در معصيت است.

كنز العمّال:ـ پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود ـ: سنگ آسياب اسلام به چرخش درآمده و قرآن و حكومت به زودى از هم جدا خواهند شد. پس، هر كجا قرآن گشت بر محور قرآن بچرخيد. به زودى پيشوايانى بر شما حاكم خواهند شد كه اگر فرمانشان بريد، گمراهتان مى كنند و اگر فرمان نبريد، شما را مى كشند. گفتند: اى پيامبر خدا! پس چه كنيم؟ فرمود: چونان ياران عيسى باشيد كه بر دار شدند و با ارّه قطعه قطعه گشتند. مردن در راه طاعت [خدا] بهتر است از زندگى كردن در معصيت [او].

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:به زودى پيشوايانى بر شما حاكم مى شوند كه ارزاق شما را در اختيار مى گيرند، با شما سخن مى گويند و به شما دروغ مى گويند و رفتار بد و ناپسند دارند. از شما خشنود نمى شوند مگر آن كه كارهاى زشتِ آنان را نيكو شماريد و دروغشان را تصديق كنيد؛ پس تا به حق راضى اند، آن را به ايشان بدهيد و اگر از آن فراتر رفتند، [پايدارى كنيد كه]هر كس در اين راه كشته شود شهيد است.

دستور معالم الحكمـ به نقل از ابو عطا ـ: امام على عليه السلام غمگين و نفس زنان نزد ما آمد و فرمود: چه خواهيد كرد با روزگارى كه بر شما سايه افكنَد و در آن حدود الهى فرو گذاشته شود، اموال دست به دست گردد، با دوستانِ خدا دشمنى شود و با دشمنان خدا نرد دوستى بازند؟! عرض كرديم: اگر آن زمان را درك كرديم چه كنيم؟ فرمود: مانند ياران عيسى عليه السلام باشيد كه با ارّه قطعه قطعه گشته و بر چوبه دار آويخته شدند. مردن در راه طاعت خداوند عزّ و جلّ بهتر است از زندگى در معصيت او. ديدگاه معتزليان در اين باره نيز مانند شيعيان است. ابن ابى الحديد معتزلى مى گويد: به عقيده اصحاب ما قيام در برابر پيشوايان ستم واجب است. همچنين، از ديدگاه همكيشان ما جايز نيست به آدم فاسقى كه نه بر اساس شبهه و خطا كه با علم و آگاهى از اين كه قدرت و حكومت حقّ او نيست حكومت را به دست گرفته در برابر كسانى كه بر ضدّ او قيام مى كنند و دم از دين مى زنند و امر به معروف و نهى از منكر مى كنند، يارى رسانده شود. بلكه بايد از قيام كنندگان پشتيبانى كرد، هر چند در عقيده اى كه به سبب دچار شدن به شبهه اى دينى، آن را پذيرفته اند، به بيراهه رفته باشند. (شرح نهج البلاغة: 5 / 78).