آرزو و اجل
7 حدیث
تنبيه الخواطر:رُويَ أنّهُ [رسول اللّه] صلى الله عليه و آله أخَذَ ثلاثةَ أعْوادٍ فَغَرَسَ عُودا بين يَدَيْهِ والآخَرَ إلى جَنْبِهِ، وأمّا الثّالثُ فأبْعَدَهُ وقالَ: هَل تَدْرُونَ ما هذا؟ قالوا: اللّهُ ورسولُهُ أعْلَمُ. قالَ: هذا الإنسانُ، وهذا الأجلُ، وهذا الأملُ يَتَعاطاهُ ابنُ آدمَ ويَخْتَلِجُهُ الأجلُ دُونَ الأملِ. ۱
تنبيه الخواطر:روايت شده كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله سه قطعه چوب برداشت و يكى را در مقابل خود در زمين فرو برد و ديگرى را در كنار آن و سومى را دورتر قرار داد، آنگاه فرمود: آيا مى دانيد اينها چيست؟ گفتند: خدا و پيامبرش بهتر مى دانند. فرمود: اين انسان است، اين اجل و آن ديگرى آرزوست كه آدميزاده به دنبالش مى رود، اما اجل در مى رسد و او به آرزو نمى رسد.
۱.تنبيه الخواطر: 1/272.
الإمامُ عليٌّ عليه السلام:لو رأَى العبدُ أجلَهُ وسُرْعَتَهُ إلَيهِ أبْغَضَ الأملَ. ۱
امام على عليه السلام:اگر انسان اجل و سرعت آن را [به سوى خود] مى ديد، آرزو را دشمن مى داشت.
۱.بحار الأنوار: 73/95/79، وانظر أيضاً: 164/22 و 166/28.
عنه عليه السلام:الأملُ يُنْسي الأجَلَ. ۱
امام على عليه السلام:آرزو، اجل را از ياد انسان مى برد.
۱.غرر الحكم: 874
عنه عليه السلام:أقْرَبُ شَيْءٍ الأجلُ، أبْعَدُ شَيْءٍ الأملُ. ۱
امام على عليه السلام:نزديكترين چيز [به انسان] اجل (مرگ) است. دورترين چيز آرزوست.
۱.غرر الحكم: 2920 و 2921
عنه عليه السلام:لا تَخْلو النَّفْسُ مِنَ الأملِ حتّى تَدْخُلَ في الأجلِ ۱.
امام على عليه السلام:نفْس از آرزو تهى نمى شود مگر زمانى كه اجل سر رسد.
۱.غرر الحكم: 10844.
عنه عليه السلام:ألَا وإنّكُمْ في أيّامِ أملٍ مِن وَرائهِ أجلٌ، فَمَنْ عَمِلَ في أيّامِ أملِهِ قَبْلَ حُضُورِ أجلِهِ فَقَدْ نَفَعَهُ عَمَلُهُ ولَم يَضْرُرْهُ أجلُهُ. ۱
امام على عليه السلام:هان! شما در روزگار آرزويى هستيد كه اجل در پى آن است. پس هر كه در روزگار آرزومندى، پيش از در رسيدن اجلش، كار كند، عملش به حال او سودمند مى افتد و اجلش به او زيان نمى رساند.
۱.بحار الأنوار: 77/333/21.