حدیث دربارهنقش خرد در كيفر و پاداش

مجمع البيان:أثنى قومٌ على رجُلٍ عندَ رَسولِ اللّه صلى الله عليه و آله فقالَ رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله: كَيفَ عَقلُ الرَّجُلِ؟ قالوا: يا رَسولَ اللّهِ، نُخبِرُكَ عَنِ اجتِهادِهِ في العِبادَةِ وأصنافِ الخَيرِ، وتَسألُنا عَن عَقلِهِ؟! فقالَ: إنَّ الأحمَقَ يُصيبُ بِحُمقِهِ أعظَمَ مِن فُجورِ الفاجِرِ، وإنَّما يَرتَفِعُ العِبادُ غَدا في الدَّرَجاتِ ويَنالونَ الزُّلفى مِن رَبِّهِم عَلى قَدرِ عُقولِهِم. ۱

مجمع البيان:عده اى از مردى نزد رسول خدا صلى الله عليه و آله تعريف مى كردند، حضرت فرمود: خرد اين مرد چگونه است؟ عرض كردند: اى رسول خدا! ما از كوشش او در عبادت و كارهاى خوب [او] به عرض شما مى رسانيم و شما درباره خرد او از ما مى پرسيد؟ حضرت فرمود: همانا آدم نابخرد، با بى خردى خود كارهايى بدتر از زشتكارى فرد نابكار مرتكب مى شود. فرداى قيامت بندگان به اندازه عقل خود به درجات دست مى يابند و به مقام قرب پروردگارشان مى رسند.

۱.مجمع البيان: 10/487.

کلیدواژه‌ها خرد نقش خرد در کیفر و پاداش

احادیث دیگر این موضوع

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خير و خوبى، تماما، با خرد به دست مى آيد و كسى كه خرد ندارد دين ندارد.

امام حسن عليه السلام:با خرد است كه هر دو سراى به دست مى آيد و هر كه از خرد محروم باشد از هر دو سراى محروم شود.

امام باقر عليه السلام:چون خداوند عقل را آفريد به او فرمود: رو كن و او رو كرد؛ سپس فرمود: برگرد و او برگشت. آن گاه فرمود: به عزّت و جلالم سوگند كه من آفريده اى نيكوتر از تو نيافريده ام. در نقلى آمده است: عزيزتر از تو. در نقلى ديگر آمده است: نزد من گراميتر از تو. در نقلى ديگر آمده است: هيچ آفريده اى نيافريده ام كه نزد من محبوبتر از تو باشد. در نقلى ديگر آمده است: هيچ آفريده اى نيافريده ام كه از تو نيكوتر، نسبت به من فرمانبردارتر، از تو بلند پايه تر، از تو شريفتر و از تو عزيزتر باشد. در نقلى ديگر آمده است: پس، خداوند جلّ و عزّ فرمود: تو را مخلوقى با عظمت آفريدم و برهمه آفريدگانم برترى دادمت. و در نقلى هم آمده است: آفريده اى با عظمت تر و فرمانبردارتر از تو نيافريده ام. تو را فرمان مى دهم و تو را نهى مى كنم (مخاطب امر و نهى من تو هستى)، تو را پاداش مى دهم و تو را به كيفر مى رسانم.

امام باقر عليه السلام:از جمله چيزهايى كه به موسى عليه السلام وحى شد، اين بود: من بندگان خود را به اندازه خردى كه به آنها داده ام بازخواست مى كنم.

امام باقر عليه السلام:ـ مقصود كتابى از على عليه السلام است ـدر كتاب خواندم كه ارزش هر كس به اندازه شناخت اوست. همانا خداوند تبارك و تعالى مردم را به اندازه عقل و فهمى كه در دنيا به آنها داده است حسابرسى مى كند.

امام كاظم عليه السلام:هر كه خواهان توانگرىِ بدونداشتن مال و ثروت و آسودگى دل از حسدورزى و داشتن دين سالم است، بايد با تضرّع از خداوند عزّوجلّ بخواهد كه خردش را كامل گرداند.