حدیث دربارهمعناى «اختلاف امت من رحمت است»
معاني الأخبار عن عبد المُؤمِن الأنصاريّ:قلت للإمامِ الصّادقِ عليه السلام: إنّ قَوما رَوَوا أنَّ رسولَ اللّهِ صلى الله عليه و آله قالَ: إنّ اخْتِلافَ اُمَّتي رَحمَةٌ؟ فقالَ: صَدَقوا. قلتُ: إنْ كانَ اخْتِلافُهُم رَحمَةً فاجْتِماعُهُم عَذابٌ؟ قالَ: لَيس حيثُ ذَهَبْتَ وذَهَبوا، إنَّما أرادَ قولَ اللّهِ عزّوجلّ: «فلَولا نَفَرَ مِن كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ» ۱، فأمَرَهُم أنْ يَنْفِروا إلى رسولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله ويَخْتَلِفوا إلَيهِ فيَتَعلّموا ثُمَّ يَرْجِعوا إلى قَومِهِم فيُعَلّموهُم، إنّما أرادَ اخْتِلافَهُم مِن البُلْدانِ، لا اخْتِلافا في دِينِ اللّهِ، إنّما الدِّينُ واحِدٌ. ۲
معانى الأخبارـ به نقل از عبد المؤمن انصارى ـ: به امام صادق عليه السلام عرض كردم: عدّه اى روايت مى كنند كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود: اختلاف امت من، رحمت است؟ امام پاسخ داد: راست مى گويند. عرض كردم: اگراختلاف آنان رحمت است پس اتّحاد ايشان عذاب است؟ حضرت فرمود: معناى اين حديث آن گونه كه تو و آنان فهميده ايد نيست، بلكه منظور پيامبر، اين سخن خداوند عز و جل است كه: «چرا از هر گروهى از ايشان جماعتى كوچ نمى كنند تا (جماعتى بمانند و) در دين آگاهى پيدا كنند» . خداوند به آنان فرمان داد كه از هر سو نزد پيامبر خدا صلى الله عليه و آله بروند و پيش او آمد و شد كنند و آموزش ببينند و سپس، نزد مردم خود برگردند و تعليمات دين را به آنها نيز بياموزند. منظور پيامبر، آمد و شد آنها از شهرهايشان بود نه اختلاف در دين خدا؛ دين، البته يكى است. ۳